Dąbrówka Polska (Sanok)


Na mapach: 49°34′06″N 22°10′04″E/49,568333 22,167778

Dąbrówka Polska (Sanok) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dąbrówka Polska (w latach 1977-1981 Dąbrówka) – część miasta Sanok, dawniej wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim[1], przy drodze krajowej nr 28.

W stanowi zachodnią część dzielnicy Dąbrówka miasta Sanoka.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Budynek dworski Mniszek-Tchorznickich

Osada powstała w XVI wieku i była zwana początkowo Dąbrówką Niemiecką[2].

Wieś leżała przy trakcie z Sanoka w kierunku na Rymanów pomiędzy Sanokiem a Dąbrówką Ruską.

W XIX wieku do końca życia właścicielem posiadłości tabularnej w Dąbrówce Polskiej i Ruskiej był Jan Tchorznicki (zm. 1868)[3][4][5].

W 1880 wieś liczyła 44 domy i ok. 268 mieszkańców, prawie wyłącznie 100 Polaków, należących do parafii rzymskokatolickiej w Sanoku. Były w niej obszary dworskie (180 morgów) i włościańskie.

Pod koniec XIX wieku właścicielami wsi byli potomkowie Jana Tchorznickiego (jego żoną była Kornelia, z domu Stankiewicz[6], zm. 1885[7]). Na przełomie XIX i XX wieku właścicielem tego terenu był Aleksander Mniszek-Tchorznicki[8][9]. W 1905 Józefa Rylska posiadała we wsi obszar 126,7 ha (w pobliskiej Dąbrówce Ruskiej 12 ha)[10]. W sierpniu 1905 Józefa Rylska zbyła Dąbrówkę Polską i Dąbrówkę Ruską na rzecz Marii Strzelbickiej, z domu Ścibor-Rylskiej, żony Mieczysława Strzelbickiego[11][12]. W 1911 właścicielami tabularnymi Dąbrówki Polskiej byli St. I. i St. Strzelbiccy, którzy posiadali 124 ha[13].

Na obszarze Dąbrówki Polskiej istniał gaj „Sędziówka”, na którym w 1897 powstało wielofunkcyjne boisko sportowe (teren przekazany przez Józefę Rylską), z którego korzystał Sanocki Klub Sportowy, a jego prezesem był Michał Jorkasch-Koch[14][15].

Do 1939 dzierżawcą majątku w Dąbrówce Polskiej był Piotr Linscheid, trudniący się rolnictwem, który zamieszkał tamże wraz z rodziną (żona Olga i dzieci Ferdynand, Ryszard, Waleria i Helena (1903-1942)[16][17][18][19].

We wrześniu 1946 w Dąbrówce Polskiej powstało Państwowe Gimnazjum Męskie i Liceum Gospodarstwa Wiejskiego[20].

W 1948 wsie Polska i Dąbrówka Ruska zostały połączone w jedną wieś Dąbrówkę[21]. Uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 1 stycznia 1962 roku wieś przyłączono do miasta Sanoka i od tego czasu stanowi dzielnicę Dąbrówka[22].

Na terenie byłej wsi Dąbrówka Polska istnieje zachowany zespół pałacowo-parkowy Rylskich i Tchorznickich.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych - PRNG
  2. Adam Fastnacht: Zarys dziejów Sanoka. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 18.
  3. Hipolit Stupnicki: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 42, 192.
  4. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w Królestwie Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. Lwów: 1868, s. 41, 193.
  5. Monarchya austriacka. Sprawy krajowe. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 167 z 23 lipca 1852. 
  6. Historia rodziny Mniszek Tchorznickich. dir.icm.edu.pl. [dostęp 3 listopada 2014].
  7. Kronika. „Echo z nad Sanu”, s. 3, Nr 23 z 4 października 1885. 
  8. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 405.
  9. Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 164, 215. ISBN 83-909787-0-9.
  10. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  11. Kronika. Zmiany własności. „Gazeta Lwowska”. Nr 194, s. 4, 26 sierpnia 1905. 
  12. Według Stefanii Skwarczyńskiej dobra w Dąbrówce Polskiej zostały odziedziczone przez Marię Strzelbicką. Stefania Skwarczyńska. U źródeł autobiografii naukowej. „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”. Tom 32, nr 2, s. 279, 32/2 (1987). 
  13. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 4.
  14. Okręg IV. przemyski. Sanok. „Przewodnik Gimnastyczny „Sokół””. Nr 9, s. 105, 1897. 
  15. Samobójstwo. „Kurjer Lwowski”. Nr 317, s. 4, 15 listopada 1904. 
  16. 106. Komunikat. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”. Nr 14, s. 170, 15 lipca 1939. 
  17. Spis Abonentów sieci telefonicznych Państwowych i Koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1938 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1938, s. 622.
  18. Książka telefoniczna. 1939. s. 706. [dostęp 2015-05-26].
  19. Jolanta Ziobro. Dąb dla porucznika Ryszarda. „Tygodnik Sanocki”. Nr 30 (1129), s. 6, 2 sierpnia 2013. 
  20. Nowe Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego. „Dziennik Rzeszowski”, s. 3, Nr 219 z 26 września 1946. 
  21. Ks. Antoni Szypuła. 25 lat Parafii Rzymsko - Katolickiej w Sanoku - Dąbrówce (fragmenty). „Tygodnik Sanocki”, s. 10, Nr 22 z 16 października 1991. 
  22. Królowie, włościanie i mieszczanie czyli wycieczka pierwsza po dawnym i współczesnym Sanoku. powiatsanok.nazwa.pl. [dostęp 27 października 2014]. (pdf) s. 16.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Dąbrówka Polska (Sanok)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy