DBL


Polska Liga Koszykówki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z DBL) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Energa Basket Liga (w skrócie EBL) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek koszykarskich w Polsce, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon), systemem kołowym, od sezonu 1984/1985 dodatkowo z fazą play-off na zakończenie każdego z sezonów i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów koszykarskich. Jej triumfator zostaje mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej. Czołowe zespoły klasyfikacji końcowej każdego sezonu uzyskują prawo występów w europejskich pucharach w sezonie następnym (Euroligi, Europucharu ULEB, Ligi Mistrzów FIBA, bądź FIBA Europe Cup).

PLK jest ligą zawodową, od października 2001 członkiem Unii Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB), a od września 2005 również akcjonariuszem spółki Euroleague Commercial Assets SA (ECA). Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie spółki handlowej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Decyzję o przeprowadzaniu mistrzostw Polski koszykówce mężczyzn w formule ligowej podjęto w 1946, a pierwsza edycja ligi odbyła się w sezonie 1947/1948. Na przestrzeni lat zmianom ulegała zarówno nazwa rozgrywek, jak i system ich przeprowadzania (klasyczna formuła ligowa, formuła ligowa z późniejszym podziałem na grupę mistrzowską i grupę spadkową, formuła ligowa z fazą play-off), różna była też liczba drużyn przystępujących do rywalizacji (od 9 do 17). Do końca sezonu 1996/1997 organizatorem zmagań ligowych wszystkich szczebli w Polsce był Polski Związek Koszykówki (PZKosz.). Na mocy licencji, przyznanej przez Urząd Kultury Fizycznej i Sportu, od sezonu 1997/1998 zarządzaniem rozgrywkami najwyższego szczebla zajmuje się – utworzony w tym celu – podmiot o nazwie Polska Liga Koszykówki SA (organizacja założona w 1995 pod nazwą Polska Liga Koszykówki Sp. z o.o., jako spółka akcyjna od 2000), natomiast PZKosz. administruje wszystkimi pozostałymi klasami rozgrywkowymi (tj. od I ligi w dół). Od sezonu 2000/2001 PLK jest ligą profesjonalną, bowiem w 2000 dokonano zmiany statusu prawnego klubów i samej PLK SA (kluby stały się sportowymi spółkami akcyjnymi, zaś PLK Sp. z o.o. przeistoczyła się w PLK SA)[2].

Oficjalne nazwy ligi | edytuj kod

Od sezonu 1947/1948 do sezonu 1996/1997 najważniejszą klasę rozgrywkową koszykówki mężczyzn określano mianem I ligi polskiej, bądź Ekstraklasy polskiej. Później – na przestrzeni lat – oficjalna nazwa najwyższego szczebla męskich rozgrywek koszykarskich ulegała kilkukrotnym zmianom, co było uwarunkowane nazwami sponsorów tytularnych ligi:

Nazwa wynikała z racji przekształcenia rozgrywek w ligę zawodową (wówczas jeszcze bez strategicznego i tytularnego sponsora);

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Lech Browary Wielkopolski;

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Polską Telefonią Cyfrową (operatorem sieci Era);

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem SA, którą podpisano 21 listopada 2005 (w trakcie sezonu 2005/2006)[3]. Na jej mocy liga dostawała ponad 2 mln zł rocznie[4];

Nazwa wynikała z racji umowy sponsoringowej z Dominet Bankiem SA i obowiązywała od 13 października 2006 do 30 września 2008[5];

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi;

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem sezonu. Dopiero w trakcie rozgrywek, 27 kwietnia 2010 PLK SA podpisała umowę sponsoringową z Tauron Polska Energia SA na okres do końca sezonu 2009/2010[6];

Umowa sponsoringowa została podpisana 9 września 2010 z Tauron Polska Energia SA[7];

Umowa sponsoringowa została podpisana 29 sierpnia 2011 z Tauron Polska Energia SA[8], a wygasła 30 czerwca 2016;

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi. Jesienią 2016 PLK SA prowadziła zaawansowane negocjacje w tej sprawie z PZU SA, jednak do podpisania umowy nie doszło;

Zarząd PLK nie znalazł żadnego sponsora strategicznego i tytularnego dla ligi przed rozpoczęciem rozgrywek. W listopadzie 2017 partnerem głównym Polskiej Ligi Koszykówki na sezon 2017/2018 został Totalizator Sportowy[9]. W październiku i listopadzie 2017 prowadzono negocjacje dotyczące partnerstwa tytularnego z Grupą Kapitałową Energa[10], a umowę w tej sprawie podpisano w grudniu 2017 (oficjalnie zaś ów fakt ogłoszono 9 stycznia 2018)[11]. Umowa obowiązywała do końca sezonu 2017/2018[12];

Transmisje w telewizji | edytuj kod

Maskotki Stelmetu i Tauron Basket Ligi (czerwiec 2014)

Do sezonu 1992/1993 nieregularne transmisje z rozgrywek najwyższej polskiej ligi koszykarskiej przeprowadzała wyłącznie Telewizja Polska (TVP), najczęściej na antenach poszczególnych ośrodków regionalnych TVP 3. W sezonach 1993/1994 i 1994/1995 mecze Ekstraklasy zaczęły być również w miarę regularnie prezentowane przez Polsat. Od edycji 1995/1996 regularne bezpośrednie relacje pojawiły się w TVP, która oprócz pasm lokalnych rozpoczęła również dość znacząco popularyzować koszykówkę na antenie ogólnodostępnej TVP1 oraz w TV Polonia. W momencie utworzenia ligi profesjonalnej Telewizja Polska stała się pierwszym w historii oficjalnym partnerem medialnym najwyższej klasy rozgrywkowej. Dlatego w różnych kanałach do niej należących sezon po sezonie regularnie prezentowano spotkania PLK (od 5 listopada 2005 także w iTVP[13]). Współpracę tę zakończono po sezonie 2005/2006, z uwagi na słabnącą popularność koszykówki w Polsce oraz niezadowalające wyniki oglądalności. Dlatego we wrześniu 2006 PLK podpisała umowę z Telewizją Polsat o prawo do pokazywania rozgrywek na wyłączność oraz emisję magazynu ligowego podsumowującego każdą kolejkę, począwszy od edycji 2006/2007 (została ona zawarta na dwa sezony, z możliwością przedłużenia o kolejny)[5]. Mecze były prezentowane w Polsacie Sport, Polsacie Sport Extra oraz TV4[14]. Po upływie terminu obowiązywania umowy Polsat – z uwagi na zaangażowanie się w większą popularyzację siatkówki – nie był jednak zainteresowany przedłużeniem jej o kolejny rok, dlatego w lipcu 2008 Zarząd PLK podjął rozmowy z TVP w sprawie ponownego objęcia patronatu nad ligą przez tę stację[15]. Ostatecznie udało się osiągnąć porozumienie i obydwie strony podpisały trzyletnią umowę, która miała związek z rozpoczęciem ponownej akcji popularyzacji koszykówki w kontekście finałów męskich Mistrzostw Europy 2009. Od sezonu 2008/2009 spotkania oraz magazyn ligowy („Za trzy”) prezentowane były w TVP Sport[4]. 29 sierpnia 2011 zadecydowano o przedłużeniu umowy z TVP Sport. Od sezonu 2013/2014 rozgrywki są transmitowane na sportowych kanałach Grupy Polsat.

Najwięcej sezonów w Ekstraklasie/PLK | edytuj kod

Wszystkie dane aktualne na sezon 2019/2020[16]

Rekordy punktowe | edytuj kod

  1. Mieczysław Młynarski90 punktów (10 grudnia 1982 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)
  2. Edward Jurkiewicz84 punkty (15 marca 1970 Wybrzeże GdańskBaildon Katowice)
  3. Mieczysław Łopatka77 punktów (sezon 1962/1963 Śląsk WrocławAZS Gdańsk)
  4. Leszek Doliński74 punkty (sezon 1988/1989 Gwardia WrocławAZS Koszalin)
  5. Edward Jurkiewicz67 punktów (9 października 1974 Górnik WałbrzychWybrzeże Gdańsk)
  6. Mieczysław Młynarski63 punkty (sezon 1982/1983 Górnik WałbrzychPogoń Szczecin)

Najlepsi strzelcy w historii | edytuj kod

Klasyfikacja najlepszych strzelców w historii najwyższej klasy rozgrywkowej koszykówki mężczyzn w Polsce, opracowana na podstawie danych, zebranych przez Wydział Gier i Dyscypliny Polskiego Związku Koszykówki od roku 1976 (dopiero od tego roku prowadzone są bowiem oficjalne statystyki indywidualne zawodników). Wszystkie dane według stanu na 1 stycznia 2017[17].

Prezesi Zarządu PLK SA | edytuj kod

Zespoły w sezonie 2019/2020 | edytuj kod

StargardGdyniaWarszawaWrocławToruńBydgoszczZielona GóraRadomSopotLublinDąbrowa GórniczaOstrów Wlkp.SzczecinStarogard GdańskiGliwiceWłocławek Lokalizacje drużyn w sezonie 2019/2020

Medaliści Polskiej Ligi Koszykówki | edytuj kod

(Uwaga! lista nie jest równoznaczna z listą Mistrzów Polski)

 Osobny artykuł: Mistrzostwa Polski w koszykówce mężczyzn.

Mistrzowskie składy | edytuj kod

pogrubienie – oznacza zawodnika, który został wybrany MVP Finałów PLK

Najwyższa klasa rozgrywkowa - I liga
Najwyższa klasa rozgrywkowa - PLK

Historyczna mapa reprezentantów PLK | edytuj kod

Na poniższej mapie zaznaczono miasta, które posiadały (bądź nadal posiadają) drużyny występujące w najwyższej klasie rozgrywkowej w Polsce (później PLK), na przestrzeni całej historii rozgrywek ligowych w kraju.

Lokalizacja miast reprezentowanych w lidze

Nazwy klubów ekstraklasy | edytuj kod

  • Anwil Włocławek – Anwil Nobiles Włocławek – Nobiles Włocławek
  • Arka Gdynia – Asseco Gdynia – Asseco Prokom Gdynia – Assesco Prokom Sopot – Prokom Trefl Sopot – Trefl Sopot
  • AZS Warszawa – AZS-AWF Warszawa
  • Bank BPS Basket Kwidzyn – MTS Basket Kwidzyn
  • Bobry Bytom – Stal Bobrek Bytom – Browary Tyskie Bobry Bytom – Ericsson Bobry Bytom
  • Gwardia Wrocław – ASPRO Wrocław
  • Lech Poznań – KPW Poznań – KKS Poznań – ZZK Poznań – Kolejarz Poznań – Lech Batimex Poznań
  • Legia Warszawa – CWKS Warszawa
  • ŁKS Łódź – Włókniarz Łódź – YMCA Łódź (w 1949, w wyniku reorganizacji polskiego sportu, YMCA została rozwiązana, a cała jej drużyna weszła w skład Łódzkiego Klubu Sportowego stając się jedną z jego sekcji, który wkrótce zmienił nazwę na Włókniarz Łódź)
  • Mazowszanka Pruszków – Mazowszanka PEKAES Pruszków – PEKAES Pruszków – Hoop-Pekaes Pruszków
  • Pogoń Ruda Śląska
  • Polonia Warszawa – Polonia-Warbud Warszawa – Polonia-SPEC Warszawa – Kolejarz Warszawa
  • Społem Łódź – Tur Łódź – Spójnia Łódź
  • Spójnia Stargard Szczeciński – Komfort Forbo Stargard Szczeciński
  • Stelmet Enea BC Zielona Góra – Stelmet BC Zielona Góra – Stelmet Zielona Góra – Zastal Zielona Góra
  • Śląsk Wrocław – PCS Śląsk Wrocław – Śląsk Eska Wrocław – Zepter Śląsk Wrocław – Zepter Idea Śląsk Wrocław – Idea Śląsk Wrocław – Deichmann Śląsk Wrocław – Era Śląsk Wrocław – ASCO Śląsk Wrocław – BASCO Śląsk Wrocław
  • Wisła Kraków – Gwardia Kraków
  • Zagłębie Sosnowiec – Victoria Sosnowiec

Ciekawostki | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Radosław Piesiewicz nowym prezesem PLK S.A. (pol.). plk.pl. [dostęp 2018-01-04].
  2. Startuje ekstraklasa koszykarzy! (pol.). sport.interia.pl, 2000-09-06. [dostęp 2000-09-06].
  3. plk.pl: Dominet Basket Liga (pol.). [dostęp 2005-11-21].
  4. a b przegladligowy.pl: Falstart PLK, liga bez sponsora? (pol.). [dostęp 25 września 2008].
  5. a b plk.pl: Rusza Dominet Bank Ekstraliga (pol.). [dostęp 2006-10-11].
  6. plk.pl: Teraz Tauron Basket Liga! (pol.). [dostęp 27 kwietnia 2010].
  7. plk.pl: Tauron Polska Energia – sponsor tytularny PLK (pol.). [dostęp 9 września 2010].
  8. plk.pl: Tauron i TVP Sport nadal z nami! (pol.). [dostęp 2011-08-29].
  9. plk.pl: Totalizator Sportowy Partnerem Głównym Polskiej Ligi Koszykówki (pol.). [dostęp 2017-11-08].
  10. polskikosz.pl: Energa sponsorem PZKosz i PLK? (pol.). [dostęp 2017-11-13].
  11. polskikosz.pl: Energa wspiera koszykówkę w Polsce (pol.). [dostęp 2018-01-05].
  12. plk.pl: Energa wspiera koszykówkę w Polsce (pol.). [dostęp 2018-01-09].
  13. plk.pl: PLK w iTVP (pol.). [dostęp 4 listopada 2005].
  14. Łukasz Szewczyk: Koszykówka w Polsacie (pol.). [dostęp 18 sierpnia 2006].
  15. sportowefakty.pl: TVP będzie transmitować mecze PLK (pol.). [dostęp 28 lipca 2008].
  16. K. Łaszkiewicz, Polska Koszykówka Męska 1928–2004.
  17. plkhistory.ugu.pl: Historia PLK (pol.). [dostęp 2017-01-01].
  18. Adam Wójcik (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  19. Jerzy Binkowski (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-03-24]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  20. Mariusz Bacik (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-03-24]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  21. Maciej Zieliński (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  22. Andrzej Pluta (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  23. Henryk Wardach (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-03-26]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  24. Dominik Tomczyk (pol.). plkhistory.ugu.pl. [dostęp 2016-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu.
  25. W czerwcu 2002 wybrany na funkcję Prezesa Zarządu (miał ją pełnić od listopada 2002), jednak zrezygnował przed faktycznym objęciem stanowiska (w październiku 2002).
  26. Tajemnicza rezygnacja prezesa PLK (pol.). sport.pl, 2002-10-23. [dostęp 2002-10-23].
  27. Od 06.11.2009 faktycznie obowiązki Prezesa Zarządu pełnił Roman Ludwiczuk.
  28. Janusz Wierzbowski prezesem Polskiej Ligi Koszykówki (pol.). sport.pl, 2002-11-15. [dostęp 2002-11-15].
  29. Nowy Zarząd PLK SA (pol.). plk.pl, 2010-01-19. [dostęp 2010-01-19].
  30. Jacek Jakubowski nowym szefem PLK SA (pol.). sportowefakty.wp.pl, 2010-01-19. [dostęp 2010-01-19].
  31. Marcin Widomski nowym prezesem PLK SA (pol.). plk.pl, 2015-11-18. [dostęp 2015-11-18].
  32. Grzegorz Bachański nowym prezesem PLK SA (pol.). sportowefakty.pl, 2017-09-11. [dostęp 2017-09-11].
  33. Radosław Piesiewicz nowym prezesem PLK SA (pol.). plk.pl, 2018-01-04. [dostęp 2018-01-04].
  34. PLK ma prezesa – ale kim jest Radosław Piesiewicz? (pol.). polskikosz.pl, 2018-01-04. [dostęp 2018-01-04].
  35. Koszykarze Asseco znów lepsi od Trefla. W derby stawka jak nigdy, wynik jak zawsze (pol.). trojmiasto.sport.pl, 2012-04-14. [dostęp 2017-01-02].
  36. Walka o rekord frekwencji. Ponad 3 tys. biletów sprzedanych na koszykarskie derby Trójmiasta (pol.). trojmiasto.sport.pl, 2013-02-26. [dostęp 2017-01-02].
  37. Dziesięć tysięcy kibiców obejrzało koszykarskie derby Trójmiasta (pol.). dziennikzachodni.pl, 2010-11-21. [dostęp 2017-01-02].

Bibliografia | edytuj kod

  • Krzysztof Łaszkiewicz: Polska koszykówka męska 1928-2004. Inowrocław: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy „Pozkal”, 2004. ISBN 83-89390-20-5.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "DBL" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy