Dar (powieść Vladimira Nabokova)


Dar (powieść Vladimira Nabokova) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dar (org. Дар) – ostatnia rosyjskojęzyczna powieść Vladimira Nabokova, opublikowana w formie książkowej w 1953 roku. Opowiada o początkującym rosyjskim pisarzu Fiodorze Konstantynowiczu, żyjącym na emigracji w Berlinie, zawiera także napisaną przez niego powieść o życiu Mikołaja Czernyszewskiego.

Pisarz planował stworzenie kontynuacji Daru. W powieści tej ukochana bohatera, Zina, miałaby zginąć w wypadku, a on sam miał pogrążyć się w swoim życiu wewnętrznym. Utwór ten jednak nie powstał, a niektóre z zaplanowanych do niego motywów pisarz chciał wykorzystać w powieści Solus rex[1].

Spis treści

Okoliczności powstania powieści | edytuj kod

Nabokov rozpoczął pracę nad Darem po ukończeniu powieści Rozpacz w 1933 roku. W latach 1933–1934 zajmował się głównie zbieraniem materiałów dotyczących Mikołaja Czernyszewskiego, któremu planował poświęcić jeden z rozdziałów książki. Jednocześnie napisał kilka opowiadań, w tym Koło, opowiadające o rodzinie głównego bohatera Daru. W 1934 roku przerwał pracę nad powieścią, aby napisać Zaproszenie na egzekucję oraz dokonać angielskiego przekładu Rozpaczy[2], do pisania powieści powrócił dopiero w roku 1936. W kwietniu 1937 roku pierwszy rozdział powieści został opublikowany w emigracyjnym czasopiśmie "Sowriemiennyje zapiski". Jako kolejny Nabokov przygotował do druku rozdział czwarty, ale redaktorzy pisma nie chcieli się zgodzić na publikację w niechronologicznym porządku. Następnie okazało się, że "Sowriemiennyje zapiski" w ogóle nie zamierzają wydrukować rozdziału, zawierającego krytyczną i parodystyczną biografię Czernyszewskiego. Nabokov był rozgoryczony taką decyzją i odmówił w ogóle publikacji dalszych części Daru na łamach pisma. Z czasem jednak do zmiany decyzji zmusiły go trudności materialne – 3 września redakcja otrzymała od pisarza rozdział drugi, pozostałe (oprócz czwartego, zawierającego kontrowersyjną biografię) ukazywały się aż do października 1938 roku[3][4]. Dopiero we wrześniu 1952 roku pojawiła się realna szansa na książkową publikację powieści – Nabokov wysłał rękopis do Wydawnictwa im. Czechowa, zajmującego się publikacją pisarzy emigracyjnych. Książkę opublikowano w 1953 roku[5].

Zarys fabuły | edytuj kod

Bohaterem powieści jest Konstanty Fiodorowicz Godunow-Czerdyncew, początkujący rosyjski poeta, mieszkający w Berlinie. Akcja rozpoczyna się pierwszego kwietnia w latach dwudziestych. Godunow opublikował jakiś czas wcześniej tomik wierszy o dzieciństwie, nie wzbudził on jednak zainteresowania w kręgach literackich. Znajome małżeństwo Jakowlewiczów namawia go na napisanie książki o ich synu Jaszy, który popełnił samobójstwo. Temat ten nie wzbudza jednak jego zainteresowania. Przez jakiś czas przymierza się do książki o swoim ojcu, znanym podróżniku, badaczu motyli i autorze dzieł naukowych, który zaginął w czasie jednej ze swoich podróży. Porzuca jednak w końcu i ten temat. Postanawia ostatecznie napisać biografię Mikołaja Czernyszewskiego. W zamyśle tym wspiera go jego ukochana, Zina Mertz. Opublikowane Życie Czernyszewskiego, ze względu na parodystyczny i ironiczny portret tytułowego bohatera, wywołuje skandal literacki i wiele niepochlebnych recenzji. Tymczasem Fiodor Konstantynowicz postanawia napisać kolejną powieść, tym razem tradycyjną, zawierającą dialogi i wątek miłosny. Tą właśnie książką okazuje się być Dar.

Przypisy | edytuj kod

  1. Brian Boyd, przeł. Wacław Sadkowski: Nabokov : dwa oblicza. Warszawa: Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, 2006, s. 202. ISBN 83-7163-444-7.
  2. Leszek Engelking Posłowie. W: Vladimir Vladimirovič Nabokov, przeł. Eugenia Siemaszkiewicz: Dar. Warszawa: Muza, 2003, s. 461. ISBN 83-7079-983-3.
  3. Leszek Engelking Posłowie. W: Vladimir Vladimirovič Nabokov, przeł. Eugenia Siemaszkiewicz: Dar. Warszawa: Muza, 2003, s. 462. ISBN 83-7079-983-3.
  4. Brian Boyd, przeł. Wacław Sadkowski: Nabokov : dwa oblicza. Warszawa: Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, 2006, s. 187. ISBN 83-7163-444-7.
  5. Brian Boyd, przeł. Wacław Sadkowski: Nabokov : dwa oblicza. Warszawa: Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, 2006, s. 277. ISBN 83-7163-444-7.

Bibliografia | edytuj kod

  • Leszek Engelking Posłowie. W: Vladimir Vladimirovič Nabokov, przeł. Eugenia Siemaszkiewicz: Dar. Warszawa: Muza, 2003. ISBN 83-7079-983-3.
  • Brian Boyd, przeł. Wacław Sadkowski: Nabokov : dwa oblicza. Warszawa: Wydawnictwo Książkowe Twój Styl, 2006. ISBN 83-7163-444-7.
Na podstawie artykułu: "Dar (powieść Vladimira Nabokova)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy