Dawda Kairaba Jawara


Dawda Kairaba Jawara w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dawda Kairaba Jawara (ur. 16 maja 1924 w Barajally, zm. 27 sierpnia 2019 [1][2] w Fajara, przedmieściu Bakau [3]) – gambijski lekarz i polityk, w latach 1962–1970 pierwszy i jedyny premier Gambii, w latach 1970–1994 pierwszy prezydent Gambii. Został obalony wskutek przewrotu wojskowego.

Dawda Kairaba Jawara urodził się w Barajally w dystrykcie MacCarthy Island, w rodzinie kupca z ludu Mandinka. Uczęszczał do szkoły dla chłopców, prowadzonej przez metodystów, a następnie wyjechał do Europy, gdzie podjął studia weterynaryjne na University of Glasgow. W 1953 roku, po uzyskaniu uprawnień chirurga weterynaryjnego powrócił do Gambii[4].

W 1959 roku wstąpił do działającej w Gambii Partii Ludowej Protektoratu (Protectorate People’s Party) i stał się jej liderem. Partia zmieniła nazwę i jako Ludowa Partia Postępowa wystartowała w w 1960 roku w wyborach parlamentarnych. Uzyskał mandat i został ministrem edukacji w rządzie. Zrezygnował ze stanowiska w 1961 roku. W 1962 roku Ludowa Partia Postępowa, wygrała kolejne wybory parlamentarne i utworzyła rząd, ma którego czele stanął Jawara [4].

W 1965 roku rządzona przez niego Gambia ogłosiła niepodległość. Rok później kierowana przez Jawarę Ludowa Partia Postępowa, wygrała w kolejnych wyborach parlamentarnych. Również w 1966 roku Jawara otrzymał on brytyjski tytuł szlachecki. W 1970 roku, gdy Gambia została przekształcona z monarchii funkcjonującej w ramach Wspólnota Narodów w niezależną republikę, Jawara objął stanowisko prezydenta [4].

Ludowa Partia Postępowa wygrywała w wyborach parlamentarnych jeszcze pięciokrotnie (w latach 1972, 1977, 1982, 1987, 1992). W 1981 w Gambii doszło do próby zamachu stanu, co skłoniło Jawarę do zacieśnienia współpracy z Senegalem. Konfederacja tych dwóch państw, nazywana Senegambią funkcjonowała w latach 1981-1989 [4].

W 1994 roku w Gambii doszło do zamachu stanu przeprowadzonego przez wojskowych dowodzonych przez Yahya Jammeha. Dawda Jawara i jego rodzina uzyskali schronienie w Senegalu, a następnie wyemigrowali do Londynu. W 2001 roku prezydent Yahya Jammeh udzielił zgody na powrót Jawary do Gambii. Jawara wrócił do kraju w 2002 roku, nie angażował się w politykę krajową, działał jednak we Wspólnocie Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej [4].

Przypisy | edytuj kod

  1. Cherno Omar Bobb, Kaddy Cham: Sir Dawda dies, state funeral to be offered tomorrow (ang.). thepoint.gm, 28 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-30)].
  2. Kaye Whiteman: Sir Dawda Jawara obituary (ang.). theguardian.com, 30 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-31)].
  3. Julie Turkewitz: Dawda Jawara, Founding Father of Gambia, Dies at 95 (ang.). nytimes.com, 4 września 2019. [dostęp 2019-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-05)].
  4. a b c d e Sir Dawda Kairaba Jawara PRESIDENT OF THE GAMBIA (ang.). W: Encyclopaedia Britannica [on-line]. [dostęp 2020-02-02].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Dawda Kairaba Jawara" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy