Dawna sygnalizacja kolejowa w Polsce


Dawna sygnalizacja kolejowa w Polsce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Spis treści

Sygnalizacja do roku 1959 | edytuj kod

Sygnalizacja kształtowa | edytuj kod

Sygnały na semaforach | edytuj kod

Obecnie stosowana sygnalizacja kształtowa powstała przez uproszczenie sygnałów wcześniejszych, obowiązujących do 1959 roku. Zlikwidowano sygnał S4. Pozostałym sygnałom zmieniono nazwy dodając literę „r”. Obrazy sygnałowe dzienne są identyczne do obecnie stosowanych. Sygnał S3 miał dolne światło zielone (obecnie pomarańczowe).

Sygnały na tarczach ostrzegawczych | edytuj kod

Większe zmiany dotyczyły tarcz ostrzegawczych. Nazwy pozostały zachowane. Sygnały dzienne są identyczne zaś w sygnałach nocnych zlikwidowano lewą latarnię. Tarcze ostrzegawcze trzystawne zostały wprowadzone w Niemczech w 1935 roku. Na kolejach polskich pojawiły się wraz z niemiecką okupacją. Tarcze trzystawne oznaczone były wskaźnikiem W1t posiadającym w stosunku do W1d (oznaczającego tarcze dwustawne, identycznego z obecnym W 1) trójkątną tablicę z czarnym obramowaniem i czarnym kółkiem. Na rysunkach umieszczono wskaźniki W1d oraz W1t (rysunki nie zachowują rzeczywistych proporcji).

Sygnalizacja świetlna | edytuj kod

Sygnały na semaforach | edytuj kod

S1
Czerwone światło drugiej od dołu latarni semafora, zwrócone do pociągu

S2
Zielone światło na semaforze, na semaforach zaś wielokierunkowych zielone światło najniższej latarni, zwrócone do pociągu

S3
Na semaforach dwukierunkowych dwa światła zielone na jednym pionie, na semaforach zaś trzykierunkowych dwa światła zielone na jednym pionie: najniższej i trzeciej od dołu latarni, zwrócone do pociągu

Sygnały na tarczach ostrzegawczych | edytuj kod

Tak jak w przypadku sygnalizacji kształtowej tarcze ostrzegawcze poprzedzone były wskaźnikiem W1d bądź W1t.

Sygnał zastępczy | edytuj kod

Sygnał ten wprowadzony został przez Niemców, w czasie II wojny światowej, na wzór rozwiązania stosowanego na kolejach niemieckich. Wcześniej nie występował na PKP.

Semafor z tarczą ostrzegawczą odnoszącą się do następnego semafora | edytuj kod

Semafor z tarczą ostrzegawczą, odnoszącą się do następnego semafora, otrzymuje się poprzez umieszczenie tarczy ostrzegawczej z prawej strony poniżej latarń. Rozwiązanie takie stosowano, gdyż semafory w tamtym czasie nie informowały o następnym sygnale. Stosowano je głównie jako semafory wjazdowe. W przypadku gdy semafor wskazywał sygnał S1 „Stój” tarcza ostrzegawcza przy nim była wygaszona. Przed słupem takiego semafora ustawiano wskaźnik W1d.

Semafory samoczynnej blokady liniowej | edytuj kod

Do roku 1959 malowanie słupa nie świadczyło o rodzaju sygnalizatora. Wszystkie słupy malowane były na biało. Wobec czego semafory samoczynne oznaczane były wskaźnikiem W13, a semafory trzystawne dodatkowo wskaźnikiem W14 umieszczonym pod W13.

Sygnalizacja manewrowa | edytuj kod

Tarcze manewrowe zarówno świetlne, jak i kształtowe identyczne jak współczesne. Występują zarówno sygnalizatory na maszcie, jak i karzełkowe. Jedyna różnica to nazwa sygnału: M1 oraz M2 (obecnie sygnały świetlne to Ms1 i Ms2). Semafory nie miały możliwości wyświetlania sygnałów manewrowych. W razie potrzeby ustawiano tarczę manewrową przed semaforem.

Sygnalizacja w latach 1959-1969 | edytuj kod

Sygnały na semaforach świetlnych | edytuj kod

Sześciokomorowy semafor w Tarnowie

Z okresu tego pochodzą semafory świetlne sześciokomorowe. Typowy układ komór takiego semafora przedstawiony został na rysunku. Obecnie nie ustawia się już semaforów sześciokomorowych, jednak nadal można takie spotkać. Część z nich wyświetla sygnały podane poniżej (jako sygnały stosowane do odwołania). Niektórym zmieniono układ komór świetlnych, by wskazywały sygnały współczesne. Stacje kolejowe nadal wyposażone w ten typ sygnalizacji to np. Pilawa, Skierniewice, Kutno.

Sygnały na tarczach ostrzegawczych świetlnych | edytuj kod

Sygnały na sygnalizatorach powtarzających | edytuj kod

Sygnały na semaforach samoczynnej blokady liniowej | edytuj kod

Dawna sygnalizacja obecnie | edytuj kod

Dawna sygnalizacja przetrwała na niewielu stacjach. Występują na nich semafory sześciokomorowe zarówno jako wjazdowe, jak i wyjazdowe. W niektórych miejscach istnieją semafory sześciokomorowe wyświetlające współczesne sygnały, mając jedną komorę nieczynną i zmienioną kolejność świateł. Spotykane są także tarcze ostrzegawcze trójkomorowe (z jedną komorą nieczynną) oraz tarcze dwukomorowe z dolnym światłem zielonym, wyświetlające obecne sygnały.

Wiele semaforów trzy i czterokomorowych z dwiema zielonymi latarniami zostało dostosowane do współczesnych standardów. Było to o tyle proste, że wystarczyło zmienić soczewkę dolnej zielonej latarni na pomarańczową, bez dalszych modyfikacji urządzeń. Istniały także w tamtym okresie semafory wjazdowe cztero bądź pięciokomorowe wyświetlające sygnały S1, S2, S3, S4 (i jeśli wyposażone w komorę światła białego także Sz, ze względu na drogi przebiegów nie były potrzebne sygnały S5 i S6). One nie wymagały modyfikacji. Od semaforów ustawionych po zmianie sygnalizacji można odróżnić je położeniem komory światła zielonego: najniższa bądź druga od dołu w przypadku semaforów ze światłem białym. Późniejsze sygnalizatory posiadają komorę światła zielonego na najwyższym miejscu. Sygnalizacja tak zmodyfikowana znajduje się na stacji Celestynów. Ponadto odcinek linii kolejowej nr 7 od Zabieżek do Otwocka posiada SBL ze starym układem świateł na semaforach (zielone na dole).

Zobacz też | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

  • Przepisy sygnalizacji na kolejach polskich E. 1., Wydawnictwa Komunikacyjne 1951
  • Vademecum Projektanta Zabezpieczeniowca 2/1957
  • Świat Kolei 11/2011
Na podstawie artykułu: "Dawna sygnalizacja kolejowa w Polsce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy