DeSoto Firedome


DeSoto Firedome w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

DeSoto Firedomesamochód osobowy klasy wyższej (pełnowymiarowej) produkowany pod amerykańską marką DeSoto w latach 1952–1959, w ramach czterech generacji.

Początkowo, od 1952 roku stanowił zwieńczenie gamy modeli osobowych firmy, następnie od 1955 roku modelowego został zdegradowany do roli jej tańszego modelu. Napędzały go wyłącznie silniki benzynowe w układzie V8; wersje nadwoziowe obejmowały w różnych okresach czterodrzwiowy sedan, kombi, dwu- i czterodrzwiowy hardtop (o nazwie Sportsman lub Seville) oraz dwudrzwiowe coupé i kabriolet.

Spis treści

Pierwsza generacja | edytuj kod

Wrak DeSoto Firedome Station Wagon z 1952 roku

Model Firedome pojawił się w gamie DeSoto 14 lutego 1952 roku (nietypowo dla amerykańskich samochodów, w trakcie roku modelowego), jako flagowy model marki[1]. Należał do generacji samochodów DeSoto wprowadzonej w 1949 roku i utrzymującej się z niewielkimi zmianami stylistycznymi do 1952 roku[1]. Bazował na modelu DeSoto Custom, a nowością było w nim wprowadzenie ośmiocylindrowego silnika Firedome, w układzie V8 (po raz pierwszy dla tej marki od 1931 roku)[1]. Była to jednostka z rodziny Hemi, o pojemności 276,1 cali sześciennych (4524 cm³) i mocy 160 KM, z gaźnikiem dwugardzielowym[1]. Napęd był przenoszony przez trzybiegową mechaniczną skrzynię biegów, za dopłatą dostępny był nadbieg albo skrzynia ze sprzęgłem hydrokinetycznym (Fluid Drive) lub skrzynia półautomatyczna (Fluid Torque Drive)[2].

Samochody te miały cechy stylistyki z poprzedniego roku, jak wysokie nadwozie z wystającymi tylnymi błotnikami, dzieloną szybą przednią, konserwatywną linią dachu i atrapą chłodnicy z dziewięcioma chromowanymi pionowymi żebrami i dwoma poziomymi belkami zachodzącymi na boki, mieszczącymi światła postojowe[3]. Wyróżnik tegorocznych modeli stanowił napis DESOTO na masce złożony z dużych liter oraz w przypadku tego modelu, nazwa „FireDome” i liczba cylindrów „8” na bokach błotników przednich, za kołami[4]. Na liście dodatkowego wyposażenia pojawiły się w tym roku – po raz pierwszy u DeSoto – elektrycznie opuszczane szyby i wspomaganie kierownicy (199$) oraz hamulców (poza DeSoto, wspomaganie hamulców w tym roku było dostępne jedynie w samochodach wyższego segmentu cenowego)[1].

Firedome dostępny był w pierwszym roku jako czterodrzwiowy sedan, dwudrzwiowy hardtop o nazwie Sportsman, dwudrzwiowe coupé (ang. Club Coupe), dwudrzwiowy kabriolet (Convertible) oraz czterodrzwiowe kombi (Station Wagon)[1]. Wszystkie modele były sześcioosobowe, o rozstawie osi 125,5 cala (3187 mm), z oponami rozmiaru 7,60 × 15[1]. Ponadto oferowano ośmioosobową limuzynę (przedłużony sedan) o długości 5700 mm, na podwoziu o rozstawie osi 139,5 cala (3543 mm) i z oponami 8,20 × 15[1].

Firedome stał się po wprowadzeniu najdroższym modelem marki. Sama marka DeSoto była marką produkującą samochody pełnowymiarowe (ang. full size) z wyższego średniego segmentu cenowego (średnia cen DeSoto wynosiła 2937 dolary przy średniej na rynku 2598 dolarów)[5]. Cena modelu bez wyposażenia dodatkowego wynosiła od 2700 dolarów za coupe i 2721 dolarów za sedan do 3354 dolarów za kombi i 3523 za wydłużony sedan[1]. Mimo późnego wprowadzenia na rynek, modele z silnikiem V8 okazały się popularne i ich sprzedaż sięgnęła prawie połowy produkcji DeSoto w tym roku (48,64%). Wyprodukowano na rynek amerykański 45 800 Firedome, w tym 35 651 zwykłych sedanów, 550 kombi i tylko 50 przedłużonych sedanów[1].


Druga generacja | edytuj kod

1953 | edytuj kod

1953 DeSoto Firedome sedan

W listopadzie 1952 roku wprowadzono nową linię samochodów DeSoto na 1953 rok modelowy[6]. Unowocześniono ich stylistykę, której wyróżnikiem stała się wygięta przednia szyba i bardziej opływowa i optycznie lżejsza tylna część dachu[6]. Górna krawędź błotników przednich przechodziła w dłuższe przetłoczenie, ciągnące się do błotników tylnych[6]. Zaakcentowane błotniki tylne były wydłużone, a na ich końcach były większe pionowe tylne lampy zespolone[6]. W pasie przednim atrapa chłodnicy pozostała podobna, obejmowała 11 pionowych chromowanych żeber, a jej owalny otwór został zaakcentowany od góry chromowaną listwą[6]. Model Firedome nosił metalową nazwę modelu umieszczoną na bokach przednich błotników wraz z symbolem „V8”, a także chromowaną literę V obejmującą emblemat firmowy z przodu maski[6]. Silnik pozostał taki sam jak w poprzednim roku: V8 o pojemności 276,1 CID (4,5 l), z takim samym przeniesieniem napędu[6].

Wersje nadwoziowe pozostały takie same jak w poprzedniej generacji (czterodrzwiowy sedan, kombi oraz dwudrzwiowe: hardtop Sportsman, kabriolet i Club Coupe)[6]. Rozstaw osi również pozostał taki sam 125,5 cala (3187 mm); przy tym nadal oferowano ośmioosobowy przedłużony sedan, na podwoziu o rozstawie osi 139,5 cala (3543 mm), o długości całkowitej 5656 mm, który dodatkowo odróżniał się zachowaniem dotychczasowej, bardziej konserwatywnej stylistyki tylnej części[6]. Ceny większości wersji były nawet nieco niższe i wynosiły od 2652 dolarów za coupe i 2673 dolarów za sedan do 3559 dolarów za wydłużony sedan (średnia cen 3055 dolarów)[6].

Produkcja Firedome na rynek amerykański wyniosła 2/3 produkcji oddziału DeSoto (66,33%), sięgając aż 86 502 sztuk, w tym 64 211 sedanów i 200 przedłużanych sedanów[6]. Tańszy odpowiednik modelu Firedome z silnikiem sześciocylindrowym otrzymał w tym roku nazwę Powermaster i był konstrukcyjnie taki sam, występując w takich samych wersjach nadwoziowych z wyjątkiem kabrioletu[6].

1954 | edytuj kod

1954 DeSoto Firedome kabriolet 1954 DeSoto Firedome kabriolet 1954 DeSoto Firedome sedan Silnik Firedome z 1954 r. 1954 DeSoto Firedome hardtop

Model na 1954 rok, produkowany od listopada 1953 roku, wprowadził jedynie niewielki lifting stylistyki. Najbardziej widoczną zmianą stała się atrapa chłodnicy z owalnym otworem na całą szerokość, otoczonym chromowanym paskiem, wewnątrz którego znajdowało się 9 krótszych pionowych żeber, połączonych poziomą belką, z okrągłymi światłami pozycyjnymi na końcach[7]. Zmieniono też styl bocznych listew ozdobnych, które obejmowały napis „FIREDOME” za przednimi kołami od góry i od dołu[7]. W większym stopniu przestylizowano wnętrze i deskę rozdzielczą[7].

Moc silnika, dzięki podniesieniu stopnia sprężania, wzrosła do 170 KM przy 4400 obr./min[7]. Dalej standardowa była mechaniczna skrzynia 3-biegowa, lecz jako opcja pojawiła się po raz pierwszy automatyczna skrzynia biegów PowerFlite, a także klimatyzacja Airtemp[7].

Gama nadwozi na 1954 rok pozostała taka sama, również ceny były na tym samym poziomie[7]. Produkcja ośmiocylindrowego modelu sięgnęła 74,92% produkcji oddziału DeSoto, przy tym był to ostatni rok, kiedy produkowano także sześciocylindrowe DeSoto[7]. Mimo to sprzedaż spadła znacznie od ubiegłego roku, osiągając 57 375 sztuk, w tym 45 095 sedanów[7].


Trzecia generacja | edytuj kod

1955 | edytuj kod

1955 DeSoto Firedome Sportsman hardtop od tyłu 1955 DeSoto Firedome hardtop 1955 DeSoto Firedome sedan 1955 DeSoto Firedome sedan w jednobarwnym malowaniu Znak firmowy DeSoto Firedome z 1955 r.

Nowa linia samochodów DeSoto na rok 1955 została zaprezentowana w październiku 1954 roku[8]. Wraz ze zmianą stylistyki nadwozi w nowoczesnym duchu Forward Look, zmieniono także listę oferowanych modeli, wprowadzając nowy najdroższy model Fireflite, który usunął Firedome na pozycję tańszego modelu marki[8]. Konstrukcyjnie oba samochody były jednakowe, jedynie Fireflite był lepiej wykończony i wyposażony. Nowa sylwetka była niższa, bardziej dynamiczna i pozbawiona wystających na boki błotników tylnych, z mocno wygiętą panoramiczną szybą przednią. Ozdoby po bokach obejmowały pojedynczą stalową listwę podkreślającą linię nadwozia, albo rozdwajającą się listwę z obszarem środkowym lakierowanym na inny kolor, obejmującym tylne koła[8]. Na przednich błotnikach umieszczony był stylizowany metalowy napis z nazwą modelu, a emblemat „V8” był na błotnikach tylnych. Do samochodów DeSoto z poprzednich lat nawiązywała tylko atrapa chłodnicy z siedmioma krótkimi pionowymi chromowanymi żebrami i dwoma większymi, połączonymi poziomą belką, z podłużnymi światłami pozycyjnymi na końcach[8].

Model Firedome otrzymał powiększony silnik V8 o pojemności 291 cali sześciennych (4768 cm³) z dwugardzielowym gaźnikiem o mocy 185 KM. Fireflite odróżniał się silnikiem z czterogardzielowym gaźnikiem, o mocy 200 KM, który był dostępny za dopłatą także dla modelu Firedome[8]. Standardowo Firedome miał nadal trzybiegową mechaniczną skrzynię biegów, a jako opcja dostępny był nadbieg albo automatyczna skrzynia PowerFlite, obsługiwana poprzez dźwignię umocowaną w desce rozdzielczej, a nie na kolumnie kierownicy[8]. Opony miały rozmiar 7,60 × 15[8].

Firedome dostępny był w tej generacji początkowo jako czterodrzwiowy sedan, kombi, dwudrzwiowy kabriolet i dwudrzwiowy hardtop, występujący w tańszej odmianie Special i droższej Sportsman[8]. Nowa sylwetka była zerwaniem z konserwatywnym obrazem marki i została bardzo dobrze odebrana. Wyprodukowano 77 759 Firedome z rocznika 1955 (67,33% produkcji DeSoto), w tym 46 388 sedanów i aż 28 943 dwudrzwiowych hardtopów, a tylko 625 kabrioletów[8]. W konsekwencji obniżenia pozycji modelu, ceny bazowe spadły o około 10% i wynosiły od 2498 dolarów za sedan do 3170 dolarów za kombi (średnia 2737 dolarów)[8].

1956 | edytuj kod

1956 DeSoto Firedome Seville 2-drzwiowy hardtop od tyłu 1956 DeSoto Firedome Seville 2-drzwiowy hardtop 1956 DeSoto Firedome 4-drzwiowy hardtop 1956 DeSoto Firedome 4-drzwiowy hardtop z otwartą maską 1956 DeSoto Firedome sedan Wnętrze DeSoto Firedome hardtop z 1956 r. Silnik DeSoto Firedome z 1956 r. Stylizowany napis Firedome z 1956 r. na przednim błotniku 1956 DeSoto Firedome Seville 2-drzwiowy hardtop

W samochodach roku modelowego 1956, produkowanych od października 1955, zmodyfikowano stylistykę. Przede wszystkim zrezygnowano z pionowych żeber atrapy chłodnicy, stosując prostą chromowaną kratkę ze spłaszczonym „V” pośrodku. Zachowano jedynie dwa kły na górze zderzaka, obejmujące w tym roku światła postojowe[9]. Powiększono i lekko podniesiono płetwy na tylnych błotnikach, obecnie ostro zakończone i zwieńczone trzema okrągłymi kloszami świateł zamiast pionowych lamp zespolonych[9]. Zmianie uległ w związku z tym przebieg w tylnej części ozdobnych listew bocznych, rozgraniczających kolory (nieco grubszych w modelu Fireflite). Model Firedome można odróżnić zewnętrznie po chromowanych daszkach nad reflektorami, droższe Fireflite ma je lakierowane pod kolor nadwozia. Wśród nadwozi, wprowadzony został czterodrzwiowy wariant hardtopa Sportsman[9].

Pojemność silnika V8 powiększono do 330,4 cali sześciennych (5414 cm³) i moc do 230 KM, przy tym w modelu Firedome dostępny był tylko silnik z dwugardzielowym gaźnikiem[9]. Opcjonalna była automatyczna skrzynia biegów PowerFlite, przy czym po raz pierwszy pojawił się system wybierania trybu skrzyni poprzez przyciski na desce rozdzielczej, a nie poprzez dźwignię[9].

Wśród nadwozi, obok 2-drzwiowego hardtopu pojawił się 4-drzwiowy hardtop, przy tym oba były dostępne w tańszej wersji Seville i droższej Sportsman[9]. Wyprodukowano 79 905 Firedome z tego roku modelowego (71,71% produkcji firmy), w tym 44 909 sedanów i aż 19 136 dwudrzwiowych hardtopów Seville oraz 10 264 pozostałych hardtopów[9]. Ceny bazowe wahały się od 2678 dolarów za sedan do 3371 za kombi, średnia cen wynosiła 2929 dolarów[9].


Czwarta generacja | edytuj kod

1957 | edytuj kod

1957 DeSoto Firedome sedan od tyłu 1957 DeSoto Firedome sedan - wersja z dwoma reflektorami 1957 DeSoto Firedome 2-drzwiowy hardtop Sportsman Jednokolorowy 1957 DeSoto Firedome sedan z otwartą maską Wnętrze DeSoto Firedome z 1957 r. 1957 DeSoto Firedome kabriolet - widoczny znak firmowy Stylizowany napis Firedome z 1957 r. na tylnym błotniku

Rok 1957 to druga fala programu stylistycznego Forward Look i początek ostatniej generacji modelu Firedome, który stał się od tego roku pośrednim modelem marki, gdyż wprowadzono mniejszy model Firesweep, oparty na konstrukcji Dodge’a[10]. Przez to, produkcja Firedome spadła w każdym z lat do średnio 1/3 produkcji marki. DeSoto współdzielił w nowych bliźniaczych modelach Firedome i Fireflite konstrukcję i nadwozie z Chryslerem (Fireflite różnił się lepszym wykończeniem i stosowaniem mocniejszych wersji tych samych silników)[10]. Nadwozie wciąż zabudowane było na ramie, lecz było obniżone w stosunku do poprzedniej generacji. Wyróżnikiem nowej stylistyki była bardziej spłaszczona maska, opadająca łagodnie z przodu między błotnikami, których górna linia była pozioma. Na przedłużeniu błotników osadzone były w ostrych wycięciach reflektory, przy czym od połowy roku wprowadzono możliwość instalacji dwóch par reflektorów w miejsce jednej (początkowo nie we wszystkich stanach USA prawo dopuszczało dwie pary reflektorów)[11]. Całkowicie zmieniony został styl atrapy przedniej, na całą szerokość przodu, z dwuczęściowym grubym chromowanym zderzakiem. Dolna część zderzaka obejmowała od dołu i po bokach kratę atrapy, a górna, w formie spłaszczonego owalu z wycięciem pośrodku, umieszczona była pośrodku atrapy i miała wkomponowane w jej zewnętrzne części światła postojowe/kierunkowskazy[10]. Na bokach tylnych płetw umieszczono stylizowany metalowy napis Firedome, a w hardtopach na bokach przednich błotników za kołami umieszczano też napis Sportsman. Pomimo zmiany nadwozia, listwy ozdobne w wariancie dwukolorowym stanowiły wariację stylu z poprzedniego roku, z obszarem pomiędzy listwami lakierowanym na inny kolor, obejmującym tylne koła. Znacznie powiększono tylne płetwy, wznoszące się do góry, ze skośną tylną krawędzią, na której zachowano wprowadzony w poprzednim roku system trzech oddzielnych okrągłych kloszy lamp tylnych[10].

Gamę nadwozi stanowiły tylko czterodrzwiowy sedan, cztero- i dwudrzwiowy hardtop Sportsman i kabriolet (nadwozie kombi występowało jedynie w modelach Firesweep i Fireflite)[10]. W modelu Firedome oferowano wyłącznie 341-calowy (5588 cm³) silnik V8 Hemi, z dwugardzielowym gaźnikiem, o mocy 270 KM[10]. W standardzie była trzybiegowa skrzynia mechaniczna, natomiast opcjonalną dwubiegową skrzynię automatyczną PowerFlite zastąpiła trzybiegowa TorqueFlite, również z przyciskowym wybieraniem zakresów[12]. Nowością było także niezależne zawieszenie przednie (nazwa reklamowa Torsion-Aire) skonstruowane przy wykorzystaniu drążków skrętnych, dzięki czemu samochody koncernu Chryslera prowadziło się stabilniej niż konkurencja[11]. Opony miały rozmiar 8,50 × 14[10].

Samochody modelu 1957 roku produkowano od października 1956 roku[10]. Wyprodukowano 45 865 Firedome (34,31% ogólnej produkcji DeSoto), w tym 23 339 sedanów i 12 179 dwudrzwiowych hardtopów[10]. Ceny bazowe wzrosły od poprzedniego roku i wynosiły od 2958 dolarów za sedan do 3361 dolarów za kabriolet (średnia cen 3137 dolarów)[10]. Modele samochodów koncernu Chryslera z 1957 roku, w tym DeSoto, uważane były za najnowocześniej stylizowane na amerykańskim rynku w tym roku, jednak ujawniono w nich następnie problemy z jakością, w tym szybkie rdzewienie i pękające drążki skrętne, co wywołało złą sławę dla wszystkich marek koncernu Chryslera[13].

1958 | edytuj kod

1958 DeSoto Firedome Sportsman 2-drzwiowy hardtop 1958 DeSoto Firedome Sportsman Hardtop od tyłu

Rok 1958 przyniósł pierwszą powojenną recesję i spadki sprzedaży, zwłaszcza w obliczu problemów z jakością samochodów koncernu Chryslera z poprzedniego rocznika[14]. Nowe modele na ten rok zaprezentowano w listopadzie 1957 roku[14].

Dzięki ujednoliceniu zapisów prawnych, dwie pary reflektorów stały się legalne w całych Stanach i wszystkie modele DeSoto miały je jako wyposażenie standardowe. Zmiany stylistyczne były drobne, głównie w kształcie grilla i całkowicie innym przebiegu rozdwojonych listew ozdobnych na boku nadwozia – obszar innego koloru dochodził teraz do tylnych płetw. Górny zderzak został wyraźniej rozszczepiony i jego dolna poprzeczka została obniżona w środkowej sekcji; wypełnienie tworzyła chromowana siatka[14].

Silnik V8 Hemi zamieniono na jednostkę Dodge D-500 z klinowatymi komorami spalania o pojemności 361 cali sześciennych (5916 cm³) i mocy 295 KM, z dwugardzielowym gaźnikiem[14]. W standardzie pozostała trzybiegowa skrzynia mechaniczna, a opcjonalna była automatyczna TorqueFlite (za 220 dolarów)[14].

Gama nadwozi pozostała taka sama. Ceny wynosiły od 3085 dolarów za sedan do 3489 dolarów za kabriolet, średnia cen wynosiła 3247 dolarów[14]. Wyprodukowano ich tylko 17 479, w tym 9505 sedanów, co stanowiło 35,33% produkcji marki[14].

1959 | edytuj kod

1959 DeSoto Firedome sedan

W roku 1959 marka DeSoto zaczęła przeżywać trudności, a udział w rynku spadł poniżej 1%, co spowodowało działania w koncernie Chryslera w celu zmniejszenia kosztów produkcji[15]. Firedome nadal oparty był na tegorocznych modelach Chryslera i stał się bardziej do nich podobny, odróżniając się głównie atrapą i zderzakami[15]. Na ten rok wprowadzono dalej idące zmiany stylistyki; przód stał się nowocześniejszy i bardziej masywny. Błotniki tworzyły masywne „kaptury” nad podwójnymi reflektorami, pomiędzy którymi maska była w niewielkim stopniu obniżona. Zmieniła się forma zderzaka, który w swojej górnej części miał teraz dwie szczeliny, po obu stronach od części centralnej, niosącej znak firmowy. Zmieniła się również forma tylnych płetw i umieszczonych na ich końcach potrójnych kloszy świateł oraz ozdobnych listew bocznych. Zmieniono także wnętrze i tablicę przyrządów[15]. Metalowy napis Firedome został przeniesiony na boki przednich błotników poniżej listew, a dodatkowo w hardtopach umieszczano napis Sportsman ponad tylnymi kołami[15].

1959 DeSoto Firedome sedan od tyłu 1959 DeSoto Firedome 2-drzwiowy hardtop Sportsman 1959 DeSoto Firedome sedan z otwartą maską 1959 DeSoto Firedome sedan – widoczne obracane fotele Wnętrze DeSoto Firedome z 1959 r. Stylizowany napis Firedome z 1959 r. na przednim błotniku

Pojemność silnika Turboflash z dwugardzielowym gaźnikiem wynosiła w tym roku 383 cale sześcienne (6276 cm³), moc 305 KM[15]. Jako opcja za 351 dolarów dostępny był silnik modelu Adventurer z podwójnym czterogardzielowym gaźnikiem o mocy 350 KM[15]. W zawieszeniu tylnej osi wprowadzono miechy ze sprężonym gazem, polepszające stabilność jazdy[16]. Na liście wyposażenia opcjonalnego pojawiły się oddzielne fotele kierowcy i pasażera, obracające się w stronę wsiadającego po otwarciu drzwi (Swivel Seats)[15].

Samochody tego modelu produkowano od października 1958 roku[15]. Gama nadwozi pozostała jak w poprzednim roku. Ceny wynosiły od 3234 dolarów za sedan do 3653 dolarów za kabriolet, średnia cen wynosiła 3407 dolarów[15]. Wyprodukowano tylko 15 076 samochodów, w tym 9171 sedanów (32,97% produkcji marki)[15].

1959 rok był ostatnim rokiem produkcji modeli Firedome i Firesweep; w kolejnym roku oba zostały zastąpione przez model Fireflite, który spadł do roli tańszego modelu marki[15].


DeSoto Firedome w kulturze | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j Flory 2008 ↓, s. 413-416.
  2. Flory 2008 ↓, s. 413, 1017; The Brilliant New DESOTO, 1959 (prospekt)
  3. Flory 2008 ↓, s. 337, 413.
  4. The Brilliant New DESOTO, 1959 (prospekt)
  5. Flory 2008 ↓, s. 392, 413.
  6. a b c d e f g h i j k l Flory 2008 ↓, s. 491-494.
  7. a b c d e f g h Flory 2008 ↓, s. 565-568.
  8. a b c d e f g h i j Flory 2008 ↓, s. 640-643.
  9. a b c d e f g h Flory 2008 ↓, s. 720-724.
  10. a b c d e f g h i j Flory 2008 ↓, s. 800-804.
  11. a b Flory 2008 ↓, s. 794, 801.
  12. Flory 2008 ↓, s. 802, 1017.
  13. Flory 2008 ↓, s. 777.
  14. a b c d e f g Flory 2008 ↓, s. 879-883.
  15. a b c d e f g h i j k Flory 2008 ↓, s. 960-964.
  16. DeSoto 1959 (prospekt)
  17. Vertigo, Movie, 1958. IMCDb - Internet Movie Car Database. [dostęp 03-10-2020].

Bibliografia | edytuj kod

  • J. „Kelly” Flory: American Cars, 1946–1959: Every Model, Year by Year. McFarland & Company, 2008. ISBN 978-0-7864-3229-5. (ang.)
Na podstawie artykułu: "DeSoto Firedome" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy