Dinamo Moskwa (piłka nożna)


Dinamo Moskwa (piłka nożna) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dinamo Moskwa (ros. Динамо Москва, dʲɪˈnamə mɐˈskva; UEFA: FC Dinamo Moskva[1]; w polskojęzycznych mediach często Dynamo) – rosyjski klub piłkarski z siedzibą w Moskwie. W czasach Związku Radzieckiego podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Jest to jeden z najstarszych klubów w Rosji[2]. Należy także do najbardziej utytułowanych zespołów piłkarskich tego kraju.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Początki | edytuj kod

Klub został oficjalnie założony 18 kwietnia 1923 z inicjatywy Feliksa Dzierżyńskiego.[3] Drużynę piłkarską sformował Fiodor Czułkow, oficer GPU, grający już wcześniej w piłkę w drużynie KFS[4]. Początkowo do drużyny mogli należeć tylko pracownicy służby bezpieczeństwa, milicjanci i ich rodziny.

Swój pierwszy mecz Dinamowcy rozegrali w czerwcu, przegrywając na wyjeździe z drużyną Krasnaja Priesnia (klubem-poprzednikiem moskiewskiego Spartaka). Spotkanie to zakończyło się wynikiem 2–3, a pierwszą w historii bramkę dla Dinama zdobył Wasilij Żytariew[4][5].

Początkowo Towarzystwo nie było w stanie nawet wyposażyć piłkarzy w koszulki i buty, dlatego grali oni w strojach KFS: białych koszulkach z czarnym kołnierzem[6].

Sędziował w tym meczu Konstantin Kwasznin – ówczesny piłkarz Presnii, a późniejszy trener Dinama.

Pierwsze sukcesy | edytuj kod

Jeszcze zanim powstała ogólnokrajowa liga, Biało-Niebiescy odnosili lokalne sukcesy, takie jak mistrzostwo Moskwy (pierwsze w 1926) i Puchar Towarzystwa Sportowego Dinamo (1929). Swój pierwszy międzynarodowy mecz Dinamo rozegrało 6 września 1926 wygrywając 7–1 z drużyną robotników Łotwy[7].

W tym czasie tworzyły się także symbole klubu. W 1926 roku pojawił się klubowy emblemat, autorstwa jednego z zawodników, Aleksandra Borisowa. W 1928 zbudowany został Centralny Stadion Dinamo na którym moskiewski klub rozgrywał swoje „domowe” mecze przez następne 80 lat.

Lata sławy | edytuj kod

Wiosną 1936 roku po raz pierwszy odbyły się Mistrzostwa ZSRR. Biało-Niebiescy wygrali wszystkie 6 meczów i z kompletem punktów wyprzedzili m.in. Dynamo Kijów. Jesienią wyprzedził ich tylko lokalny rywal – Spartak. Rok później Dinamowcy wrócili na ligowy szczyt, a do tego zdobyli puchar kraju wygrywając w finale z Dinamem Tbilisi 5–2.

Po kolejne mistrzostwo Dinamo sięgnęło w 1940. Do wybuchu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (II wojny światowej) klub zgromadził więc 3 tytuły mistrzowskie i jeden puchar.

Po trzyletniej przerwie w krajowych rozgrywkach, Dinamo pozostało w gronie najsilniejszych radzieckich klubów. W odnowionym składzie zdobyło Mistrzostwo ZSRR w 1945, rozgramiając większość rywali, a jedynym zespołem jaki zdołał ich wtedy pokonać w bezpośrednim meczu był CSKA Moskwa. W listopadzie tegoż roku, jako pierwsza w historii radziecka drużyna klubowa, Dinamowcy wybrali się na zachód, do Wielkiej Brytanii, gdzie zremisowali z Chelsea 3–3 i Rangers F.C. 2–2, zaś wygrali z Cardiff City 10–1 oraz z Arsenalem 4–3.

W latach 1954–1960 Dinamowcy rokrocznie stawali na ligowym podium, w tym pięciokrotnie zajmując pierwsze miejsce. W 1963 roku Lew Jaszyn, jako pierwszy i jedyny bramkarz, został nagrodzony Złotą Piłką.

Lata 70. i 80. XX wieku | edytuj kod

Po okresie dominacji schedę po moskiewskim Dinamie w lidze przejął Spartak, a potem również Dynamo Kijów. W 1972 roku miało miejsce jeszcze jedno ważne osiągnięcie Dinama z Moskwy, które dotarło do finału Pucharu Zdobywców Pucharów przegrywając w nim 2–3 ze szkockim Rangers F.C.

W 1973 i 1975 roku klub zajmował trzecie miejsce w lidze. Wiosną 1976 roku Dinamowcy Moskwy zdobyli swój ostatni, 11-ty, tytuł mistrza ZSRR. Rok później sięgnęli po puchar. W następnej dekadzie wyniki były „w kratkę”, np. w 1984 Dinamowcy ukończyli ligę na odległym miejscu 16, a zdobyli krajowy puchar. Dinamo Moskwa było jednym z dwóch klubów, które brały udział we wszystkich 54 sezonach Mistrzostw ZSRR.

Lata 90. | edytuj kod

Po rozpadzie ZSRR (1991) w każdym z krajów rozgrywki zaczęły się odbywać osobno. W pierwszym sezonie ligi rosyjskiej (1992) Dinamowcy zajęli trzecie miejsce, a rok później powtórzyli to osiągnięcie. Sezon 1994 Dinamo zakończyło na drugim miejscu, a rok później zdobyło Puchar Rosji wygrywając w finale po serii karnych z Rotorem Wołgograd. Dinamowcy występowali w Pucharze Zdobywców Pucharów (1996) i Pucharze Intertoto (1997), jednak nie odnieśli tam znaczących sukcesów. Niemniej półfinał tych drugich rozgrywek to najdalsza runda do jakiej zdołał dobrnąć klub w czasach poradzieckich. W sezonie 1997 Dinamo ponownie stanęło na ligowym podium, wyprzedzone jedynie przez Spartak i wołgogradzki Rotor. W finale rozgrywek pucharowych Dinamowcy przegrali wówczas 0–2 z Lokomotiwem.

2000–2010 | edytuj kod

Zenit Petersburg – Dinamo, 2006 r.

Na początku XXI wieku klub pozyskiwał wielu sponsorów, co umożliwiło rozwój i kupno wielu nowych zawodników. Wyniki odbiegały jednak od oczekiwań, szczególnie w latach 2004 i 2006, kiedy to zajmował odległe ligowe miejsca. W 2007 roku sytuacja się poprawiła, a Dinamowcy ukończyli sezon jako szósta drużyna kraju, dochodząc też do ćwierćfinału rozgrywek pucharowych. Z początkiem 2008 r. nowym sponsorem klubu został Alszir Usmanow, właściciel holdingu Metalloinvest oraz kilku innych dużych podmiotów gospodarczych. Spowodowało to, że przed sezonem 2008 drużyna z Moskwy była wymieniana jako kandydat do mistrzostwa. Biało-Niebiescy zakończyli ten sezon na trzecim miejscu, co dało im możliwość gry w eliminacjach Ligi Mistrzów UEFA. Dinamowcy wygrali 1–0 z Celtic F.C. w Glasgow po bramce Aleksandra Kokorina, jednak porażka 0–2 w rewanżu oznaczała awans szkotów do następnej rundy. Sezon 2009 Biało-Niebiescy zakończyli na przeciętnym 8. miejscu w Priemjer-Lidze. Od 2010 roku sponsorem Dinama jest drugi co do wielkości bank w Rosji – Bank VTB

2011–2019 | edytuj kod

Dinamo Moskwa przed meczem z RSC Anderlecht, 2015 r.

Sezon 2011-12 był pierwszym w historii rosyjskiej piłki sezonem rozgrywanym w tzw. systemie jesień-wiosna. Dinamowcy ukończyli go na czwartym miejscu, a w Pucharze Rosji dotarli do finału, gdzie minimalnie lepszy okazał się Rubin Kazań.

Sezon 2012/13, mimo słabego początku, Dinamo skończyło na siódmej pozycji, a mogło nawet wyżej gdyby nie porażka z „outsiderem” ligi Ałaniją Władykaukaz (0–1) w przedostatniej kolejce. W następnym sezonie Biało-Niebiescy zajęli 4. miejsce, pokonując po drodze późniejszych mistrzów CSKA Moskwa (2–0 na wyjeździe i 4–2 u siebie) i wicemistrzów Zenit Petersburg (4–2 na wyjeździe).

Po wygranych kwalifikacjach, w sezonie 2014/15, Dinamo zadebiutowało w rozgrywkach Ligi Europy UEFA, gdzie wygrali wszystkie mecze grupowe . Biało-Niebiescy odpadli dopiero w 1/8 finału, przegrywając z SSC Napoli. Do tego powtórzyli czwarte miejsce w krajowej lidze, które dawało możliwość występowania w LE. Decyzją UEFA klub jednak nie został dopuszczony do rozgrywek europejskich następnego sezonu, z powodu problemów finansowych (tzw. finansowe fair-play)[8].

Z klubu odeszła część podstawowych zawodników np. Mathieu Valbuena, a niedoświadczeni młodzi gracze nie zdołali utrzymać drużyny na poziomie z poprzedniego roku. Po serii ligowych porażek wiosną 2016 roku Dinamowcy zaczęli się osuwać w dół tabeli. 21 maja 2016 po przegranej z Zenitem Petersburg (0–3) Dinamo Moskwa po raz pierwszy w historii spadło z najwyższej ligi[9].

W Pierwszej Dywizji Dinamo spędziło jeden sezon, zapewniając sobie powrót do Priemjer-Ligi już 7 kolejek przed końcem rozgrywek[10][11]. W dwóch kolejnych sezonach w Priemjer-Lidze celem drużyny było głównie bezpieczne utrzymanie. Dinamowcy finiszowali kolejno na 8. i 12. miejscu. W ostatniej kolejce ligowej sezonu 2018/19 zainaugurowano nowy stadion klubu – VTB Arena. Dinamowcy zremisowali wówczas z Arsenałem Tuła 3–3[12].

Nowe otwarcie | edytuj kod

Latem 2019 klub znacząco wzmocnił swoją kadrę, sprowadzając aż dziesięciu nowych zawodników. Wśród nich Maximilian Philipp, sprowadzony z niemieckiego Dortmundu za 20 milionów €, stał się najdroższym transferem w historii Dinama[13].

Zawodnicy | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze Dinama Moskwa.
skład na sezon 2019/20[14][potrzebna aktualizacja?]

Barwy i symbole | edytuj kod

Tradycyjnymi barwami Dinama są kolory biały i niebieski. Barwy zostały zatwierdzone przez Towarzystwo Sportowe Dinamo w 1926, symbolizując słowa swojego zwierzchnika Feliksa Dzierżyńskiego o czystych i jasnych myślach pracowników swej organizacji.

Autorem pierwszego klubowego emblematu był Aleksandr Borisow.

Stroje | edytuj kod

Sukcesy | edytuj kod

Międzynarodowe | edytuj kod

 Osobny artykuł: Dinamo Moskwa w europejskich pucharach.

Krajowe | edytuj kod

Statystyki | edytuj kod

Trenerzy | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. FC Dinamo Moskva (ang.). uefa.com.
  2. В каком возрасте российские клубы? (ros.). soccer.ru.
  3. StefanS. Szczepłek StefanS., Moja historia futbolu - Świat, wyd. 2007, Warszawa, ISBN 978-83-86038-79-4 .
  4. a b Легенды «Динамо» - Фёдор Чулков (ros.). fcdynamo.ru, 2017-02-17.
  5. Динамо (Москва) - Красная Пресня (Москва) 2:3 (ros.).
  6. ГОД 1923: „Первые робкие шаги” (ros.). fcdin.com.
  7. Динамо (Москва) - Сборная рабочих Латвии (Латвия) 7:1 (ros.).
  8. Решение УЕФА: дисквалификация в еврокубках на сезон (ros.). 2015-06-19.
  9. Динамо впервые в истории вылетело из высшего дивизиона... (ros.). TASS, 2016-05-21.
  10. Динамо вернулось в РФПЛ (ros.). fcdin.com, 2017-04-12.
  11. «Динамо» в Премьер-Лиге! (ros.). fcdynamo.ru, 2017-04-12.
  12. «Динамо» и «Арсенал» сыграли вничью, Premierliga.ru, 26 maja 2019  (ros.).
  13. Михаил Громов: Самая дорогая покупка в истории «Динамо». Представление Максимилиана Филиппа (ros.). Fcdin.com, 2019-08-13.
  14. Динамовцы определились с игровыми номерами, Fcdin.com, 8 lipca 2019 [dostęp 2019-07-10]  (ros.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Dinamo Moskwa (piłka nożna)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy