Dolph Lundgren


Dolph Lundgren w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dolph Lundgren, właściwie Hans Lundgren[1][2] (ur. 3 listopada 1957 w Spånga-Tensta) – szwedzki aktor kina akcji, okazjonalnie reżyser, producent i scenarzysta filmowy[3][4].

Dolph Lundgren obok Sylvestera Stallone, Arnolda Schwarzeneggera, Chucka Norrisa, Bruce’a Willisa, Stevena Seagala oraz Jean-Claude Van Damme zaliczany jest do pokolenia aktorów filmowych stanowiących plejadę gwiazd kina akcji lat 80. XX w.[5]. Według analizy magazynu „Superinteressante” Dolph Lundgren zabił w filmach najwięcej osób - ogółem: 662 zgony[6].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wczesne lata | edytuj kod

Dorastał w rodzinie luterańskiej[7] w Sztokholmie jako syn Sigrid Birgitta (z domu Tjerneld), nauczycielki języka szwedzkiego, i Karla Johan Hugo Lundgrena, inżyniera i ekonomisty szwedzkiego rządu. Wychowywał się z dwiema siostrami i starszym bratem Johanem. Jak twierdził Lundgren, jego ojciec był tyranem, dał upust swojej frustracji wyżywając się na swojej żonie i najstarszym synu, a w trakcie jego tyrad, nazwał Dolpha „przegranym”, co zmotywowało go później, że stał się coraz bardziej ambitny, starając się udowodnić sobie i innym, że „da radę, bo jest silny i inteligentny”[8]. Ale też powiedział: „Ja wciąż kocham ojca, bez względu na to, co się stało. Jest wiele rzeczy, które w nim nadal podziwiam. Jako dziecko byłem chyba za bardzo uparty”[8]. Miał trudne relacje z ojcem, co było powodem jego uczestnictwa w ciężkich sportach takich jak boks czy karate[8].

Jako dziecko był niepewny i cierpiał z powodu alergii. W wieku siedmiu lat próbował trenować judo i gōjū-ryū. Jako 10-latek trenował kyokushin karate. Mając 13 lat przeniósł się do domu dziadków w Nyland w Ångermanland. Początkowo grał na bębnach i miał aspiracje, aby stać się gwiazdą rocka. Jako nastolatek zaczął trenować z hantlami i ciężarkami. Mimo wczesnego zainteresowania muzyką i sztuką chciał zostać inżynierem (podobnie jak jego ojciec). W wieku czternastu lat rozpoczął regularne treningi karate. Stał się też zapalonym fanem piłki nożnej, kibicującym klubowi Everton F.C. i śledzącym mistrzostwa Europy i świata w piłce nożnej[9].

Po ukończeniu szkoły średniej, w latach 70. spędził trochę czasu w Stanach Zjednoczonych korzystając z różnych stypendiów naukowych, studiując chemię na Uniwersytecie Stanu Waszyngton i Uniwersytecie w Clemson. Z tego pierwszego otrzymał dyplom w dziedzinie chemii, idąc w ślady ojca i starszego brata, a następnie przez rok służył w szwedzkiej piechocie morskiej w Kustjägare (KJ). Podczas służby wojskowej poznał inne sztuki walki. Ukończył potem studia magisterskie w zakresie inżynierii chemicznej w Królewskim Instytucie Technicznym w Sztokholmie.

W czasie swoich lat nauki, Lundgren doskonalił swoje umiejętności karate poprzez twarde treningi w okresie pięciu lat, osiągając w 1975 dan czarnego pasa w kyokushin[6]. W 1978 był kapitanem szwedzkiej drużyny kumite-karate[10]. W 1979 był groźnym konkurentem w World Open Tournament (zorganizowanym przez Kyokushin Karate Organization). Wygrał Mistrzostwa Europy w wadze ciężkiej w karate kyokushin w 1980 i 1981, a w 1982 uzyskał mistrzostwo w Australii.

W 1982 odebrał dyplom magistra chemii na Uniwersytecie w Sydney[11]. Podczas pobytu w Sydney, zarabiał na życie jako ochroniarz w nocnym klubie w okolicy słynnego King Cross. W 1983 za bardzo dobre wyniki w nauce otrzymał stypendium Fulbrighta, dające mu wstęp na Instytut Techniczny Massachusetts[12]. Gdy jednak przygotował się do przeprowadzki do Bostonu, został zauważony w klubie w Sydney i zatrudniony przez Grace Jones jako ochroniarz[13], a dwa lata później stał się jej narzeczonym i wyjechał z nią do Nowego Jorku[14].

Kariera | edytuj kod

Dolph Lundgren na plakacie filmowym w Damaszku w Syrii Dolph Lundgren (2007) Dolph Lundgren z obsadą Niezniszczalnych na San Diego Comic-Con (2010)

W 1983 pracował jako model dla nowojorskiej Zoli Agency, reklamując odzież i sprzęt sportowy. Zarabiał na życie jako ochroniarz na Manhattanie w nocnym klubie The Limelight, skąd został zwolniony[11]. Współpracował też z Chazzem Palminteri. W ciągu dnia uczył się aktorstwa w Warren Robertson Theatre Workshop. Tańczył w Studio 54, gdzie poznał takie sławy jak Andy Warhol, Keith Haring czy Iman, i studiował aktorstwo z Andie MacDowell i Tomem Hulce.

Na dużym ekranie pojawił się w niewielkiej roli oficera KGB w scenie z generałem Gogolem (Walter Gotell) w czternastym z kolei oficjalnym filmie z cyklu o Jamesie Bondzie, zatytułowanym Zabójczy widok (A View to a Kill, 1985) u boku Rogera Moore, Christophera Walkena i Grace Jones, z którą w lipcu 1985 wziął udział w sesji zdjęciowej Helmuta Newtona dla magazynu „Playboy[15][16].

Zwrócił na siebie uwagę kreacją radzieckiego boksera Iwana Drago w sensacyjnym dramacie sportowym Rocky IV (1985)[17], za którą otrzymał nagrodę Marshall Trophy na festiwalu filmowym w Naperville w Illinois. Znalazł się na okładkch magazynów: „Bravo” (11/86, 06.03.1986, 17/86, 17.04.1986), „Sports & Fitness” (w marcu 1986), „Men’s Fitness” (we wrześniu 1987), „Muscle & Fitness” (w sierpniu 1987, w grudniu 1991, w maju 2015, w styczniu 2017 w edycji brytyjskiej) czy „The Muscle Magazine” (1988 w hiszpańskiej edycji).

Wkrótce wsławił się główną rolą komiksowego He-Mana w filmie fantasy Władcy wszechświata (Masters of the Universe, 1987)[18], adaptacji popularnej kreskówki. Jednak krytycy nie szczędzili mu słów krytyki, wytykając, że jedyne plusy jego aktorstwa wynikają z jego fizyczności. Wcielił się następnie w rosyjskiego agenta KGB w sensacyjnym filmie wojennym Czerwony skorpion (Red Scorpion, 1989) oraz zagrał samotnego mściciela, policjanta-weterana wojennego Franka Castle, w filmie Punisher (The Punisher, 1989), gdzie wykonał większość popisów kaskaderskich.

W dreszczowcu fantastycznonaukowym Mroczny anioł (Dark Angel, 1990) odegrał postać policjanta Jacka Caine’a, walczącego z tytułowym przybyszem z kosmosu, który zagraża ludzkości. W czarnej komedii sensacyjnej Ostry poker w Małym Tokio (Showdown in Little Tokyo, 1991) pojawił się u boku Brandona Lee jako detektyw z Los Angeles Chris Kenner, tropiący szefa Yakuzy. W dramacie sensacyjnym sci-fi Uniwersalny żołnierz (Universal Soldier, 1992) z Jeanem-Claude Van Dammem zagrał antagonistę – żołnierza-cyborga GR13; stał się wówczas ikoną kina akcji. W 1994 roku związał się z nowojorskim Ensemble Studio Theater i występował z Group of Eight. W cyberpunkowym dreszczowcu sci-fi Johnny Mnemonic (1995) z Keanu Reevesem wystąpił w roli ulicznego kaznodziei-zabójcy[19]. Kolejne projekty przeznaczane na rynek wideo z jego udziałem nie przykuwały zbyt dużej uwagi. Był kapitanem drużyny pięcioboistów Stanów Zjednoczonych na igrzyskach w roku 1996[6].

W brawurowym filmie sensacyjnym Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik, 2005) wystąpił w roli Nikolaja Czerenienko, byłego komandosa, pracującego w podmiejskim warsztacie jako mechanik, zaś w dramacie przygodowym Nowe imperium (L’Inchiesta, 2006) wcielił się w postać nordyckiego niewolnika Briksosa. Na planie przygodowego filmu akcji Niezniszczalni (The Expendables, 2010) spotkał się z największymi gwiazdami kina sensacyjnego lat 80. i 90.: Arnoldem Schwarzeneggerem, Sylvestrem Stallone i Bruce’em Willisem. Po jego sukcesie Lundgren wystąpił także w jego dwóch kolejnych częściach (2012 i 2014).

Od 2004 zajął się reżyserią. Wśród projektów wyreżyserowanych przez Lundgrena znajdują się filmy akcji klasy „B”, między innymi Obrońca (The Defender, 2004), Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik, 2005), Morderczy występ (Command Performance, 2009) i Icarus (2010). Do niektórych ze swoich filmów pisał scenariusze.

W 2007 stoczył pokazową walkę bokserską z Olegiem Taktarowem[20]. W 2013 został uhonorowany nagrodą za całokształt twórczości jako najlepszy aktor historycznego hitu kinowego Rocky IV na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym CineRockom.

W 2016 dołączył do piątego sezonu serialu The CW Arrow jako czarny charakter Konstantin Kovar[21]. W reklamie Volvo (2018) wystąpił w roli ostrego sierżanta[22].

W 2018, po 33 latach, powrócił na kinowy ekran jako Ivan Drago w filmie Creed II[23]. Wraz z Florianem Munteanu grającym jego syna Viktora trafił na okładkę „Men’s Health” (w grudniu 2018)[24].

Życie prywatne | edytuj kod

W latach 1990-1991 był żonaty z Peri Momm[25]. W czasie związku z piosenkarką Grace Jones (1983-86)[26] regularnie uprawiał seks grupowy[27]. Spotykał się z modelkami – Janice Dickinson[28], Paulą Barbieri (1988) i Stephanie Adams (1991)[29].

27 lutego 1994 w Sztokholmie ożenił się po raz drugi z projektantką biżuterii i stylistką w Marbella Anette Qviberg[30], z którą ma dwie córki – Idę Sigrid (ur. 29 kwietnia 1996 w Sztokholmie) i Gretę Eveline (ur. 30 listopada 2002 w Sztokholmie). Rozwiedli się w 2011 roku[31]. Od roku 2011 związał się z młodszą o 24 lata Jenny Sandersson[32][33][34].

Filmografia | edytuj kod

Filmy | edytuj kod

Seriale TV | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Dolph Lundgren (ang.). Listal. [dostęp 2017-01-05].
  2. Personalidade: Dolph Lundgren (Suécia) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2017-01-05].
  3. Dolph Lundgren – Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2017-01-05].
  4. Dolph Lundgren (ang.). The Swedish Film Database. [dostęp 2017-01-05].
  5. Dolph Lundgren (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2017-01-05].
  6. a b c Artista: Dolph Lundgren (3 de Novembro de 1957) (port.). Filmow. [dostęp 2017-01-05].
  7. Fred Topel (2008-02-08): Dolph Lundgren Discusses 'The Final Inquiry' (ang.). Movies.about.com. [dostęp 2017-01-05].
  8. a b c Dolph Lundgren Biography (ang.). Dolph Lundgren.com. [dostęp 2017-01-05].
  9. Dolph Lundgren talks England v Sweden (ang.). BBC. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  10. Dolph Lundgren (cz.). FDb.cz. [dostęp 2017-01-05].
  11. a b Root (2017-01-04): That time Grace Jones tried to ‘kidnap’ Dolph Lundgren from his hotel, at gunpoint (ang.). 10ztalk.com. [dostęp 2017-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-19)].
  12. Dolph Lundgren (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-01-05].
  13. That time Grace Jones tried to ‘kidnap’ Dolph Lundgren from his hotel, at gunpoint (ang.). Dangerous Minds. [dostęp 2020-11-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-05)].
  14. Chafetz, Gary S. (wrzesień 2008). The Perfect Villain: John McCain and the Demonization of Lobbyist Jack Abramoff. Martin and Lawrence Press, str. 60. ​ISBN 978-0-9773898-8-9
  15. Amazing Grace (ang.). dolph-ultimate.com. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-18)].
  16. And Now Ladies & Gentlemen, Here's Grace (ang.). thankhugh. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-18)].
  17. BST (2009-04-04): It's not easy being a beefcake for Rocky star Dolph Lundgren as he struggles to maintain his trim physique (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-18)].
  18. Monique Friedlander (2017-06-29): Dolph Lundgren, 59, looks youthful in suave sunglasses (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  19. Hal Erickson: Dolph Lundgren Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2020-11-09].
  20. 51 Facts About Dolph Lundgren – Russian boxer Ivan Drago From ‘Rocky IV’ (ang.). BOOMSbeat. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  21. Natalie Abrams (2016-08-11): Arrow adds Dolph Lundgren as new villain (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  22. Kamil Kacperski (2018-10-26): Dolph Lundgren wystąpił w reklamie Volvo. Lepszy od Jeana-Cloude'a Van Damme'a? (ang.). Antyradio. [dostęp 2019-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-06)].
  23. Dolph Lundgren ponownie jako Ivan Drago (pol.). Interia.pl. [dostęp 2017-08-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  24. Creed II Stars Dolph Lundgren & Florian Munteanu Cover Men’s Health (ang.). The Fashionisto. [dostęp 2018-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-26)].
  25. Dolph Lundgren Biography (ang.). ArticleBio. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  26. Grace Jones w bazie Notable Names Database (ang.)
  27. Dolph Lundgren: Seks grupowy z Grace Jones (pol.). Interia.pl. [dostęp 2018-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-01-25)].
  28. Janice Dickinson w bazie Notable Names Database (ang.)
  29. Dolph Lundgren Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2017-01-05].
  30. Dolph Lundgren Biography (1959-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2017-01-05].
  31. Maria K Broman (2011-03-18): Bilderna avslöjade Dolph Lundgrens nya kärlek (szw.). Nöje – Expressen. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  32. Jenny Sandersson w bazie IMDb (ang.)
  33. Celeste Morgan (2012-09-16): Action star Dolph Lungren enjoys night out with 24-years younger girlfriend Jenny Sandersson (ang.). Daily Mail. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  34. Max Sohl Stjernberg (2016-10-17): Dolph Lundgren och Jenny, 36, gör slut (szw.). Nöje – Expressen. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Filmy w reżyserii Dolpha Lundgrena Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Dolph Lundgren" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy