Doman Wieluch


Doman Wieluch w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Doman Wieluch (ur. 1887 w Jabłonkowie, zm. 1976 w Kopenhadze) – polski sinolog, tłumacz i urzędnik konsularny.

Pochodził z rodziny miejscowego aptekarza. Po ukończeniu studiów chemicznych wyjechał do Danii, gdzie objął funkcję wicekonsula w polskiej ambasadzie. Tu rozwinął też swe zainteresowanie językiem chińskim, który studiował w Bibliotece Królewskiej w Kopenhadze. Po powrocie do kraju w okresie międzywojennym pracował jaki inżynier-chemik w Unii Górniczo-Hutniczej w Katowicach. Po wybuchu II wojny światowej ponownie wyjechał do Danii, gdzie spędził resztę życia, do śmierci w 1976 roku.

Podczas wykonywania zawodu inżyniera nie zaniedbywał studiów językowych, których owocem był wydany w 1936 roku w Katowicach Słownik chińsko-polski do czytania tekstów chińskich bez przygotowania”. Słownik opierał się o wynalezioną przez Wielucha metodę odczytywania chińskich znaków, opartą na założeniu, że każdy spośród 50 tysięcy chińskich znaków składa się z kombinacji mniejszych elementów, tzw. charakterów, wypełniających kwadratową powierzchnię danego znaku. Po wyróżnieniu 296 elementów, badacz opatrzył je krótkimi, łatwymi do zapamiętania nazwami odwołującymi się do ich kształtu, wyrażonymi w języku angielskim, co umożliwiło ich alfabetyczne uszeregowanie, a co za tym idzie – łatwe wyszukiwanie w słowniku. Na podstawie tego słownika jeden z jego uczniów, Jan Wypler, opublikował w 1939 rozprawkę Jak można łatwo nauczyć się po chińsku. Słownik został rozesłany do 82 podmiotów i osób na terenie kraju i zagranicy – otrzymali go m.in. Aleksander Brückner, Josef Čapek, Wincenty Lutosławski, Julian Tuwim, Jan Parandowski, Stanisław Schayer - ten ostatni napisał negatywną recenzję Słownika na łamach "Polskiego Biuletynu Orientalistycznego", nr 1/1937.

Jego książka The graphic transcription of literary Chinese characters została wydana w Amsterdamie (Amsterdam: Nature Method Language Centre, 1975. xxvii, 368 p.) z bardzo pozytywną przedmową światowej sławy sinologa Bernharda Karlgrena. Metoda Wielucha nauczania języka chińskiego z powodzeniem stosowana była w wielu różnych krajach, m.in. Danii czy Australii.

Doman Wieluch zajmował się także tłumaczeniem tekstów chińskich oraz jest autorem publikacji na temat chemii węgla.

Zobacz też | edytuj kod

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Doman Wieluch" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy