Donald Rumsfeld


Donald Rumsfeld w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Donald Henry Rumsfeld (ur. 9 lipca 1932 w Evanston) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, sekretarz obrony USA w gabinecie prezydenta George’a W. Busha w latach 2001–2006. Poprzednio również pełnił tę funkcję przez rok i dwa miesiące w administracji Geralda Forda.

Spis treści

Działalność | edytuj kod

Rumsfeld podczas rozmowy z prezydentem USA George’em Walkerem Bushem

Uważany jest za jednego z najbardziej kontrowersyjnych polityków ówczesnej administracji, m.in. przez wzgląd na przygotowanie i przeprowadzenie interwencji w Iraku. Politycy Partii Demokratycznej i część przywódców europejskich krytykowała politykę Rumsfelda jako prowadzoną jednostronnie, sprzeczną z prawem międzynarodowym i destabilizującą sytuację na świecie. Znalazł on jednak również obrońców, powołujących się przede wszystkim na obronę demokracji i walkę z terroryzmem jako priorytety, które przyświecały administracji amerykańskiej w okresie jego urzędowania. Interwencję w Iraku, za którą to on w dużym stopniu odpowiadał, poparły rządy m.in. Włoch, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Japonii czy Polski. Te i inne państwa wysłały do Iraku swoje kontyngenty wojskowe. Działo się to jednak w większości przypadków w warunkach dużego sprzeciwu społecznego wobec takich działań.

Środowiska lewicowe w USA uważają go za osobę odpowiedzialną za sprawę torturowania jeńców w Iraku (nigdy nie udowodniono tego zarzutu). W kwietniu 2006 roku z obroną sekretarza wystąpił były prezydent Ford[1]. Wydany z grudniu 2008 raport Senackiej Komisji Sił Zbrojnych wskazuje jednak Rumsfelda i jego najbliższych współpracowników za bezpośrednio odpowiedzialnych wydarzeniom w Abu-Ghraib i Guantánamo, pisząc iż bez ich zezwolenia nie byłoby to możliwe[2].

Co ciekawe Rumsfeld był zarówno najmłodszym, jak i najstarszym sekretarzem obrony. W czasie pierwszego urzędowania jako sekretarz obrony (1975–1977), podjął m.in. decyzję o likwidacji ówczesnego – opartego na pociskach rakietowych z głowicami jądrowymi – systemu antybalistycznego Safeguard, odpowiednik którego (system antybalistyczny Galosz) Związek Radziecki, a następnie Rosja utrzymuje w gotowości bojowej do dziś (według stanu na rok 2008).

Inną ciekawą kwestią jest fakt, że Rumsfeld zasiadał w radzie nadzorczej grupy ABB w latach 1990-2001, która w 2000 roku zawarła kontrakt z Koreą Północną o wartości 200 mln USD na zaprojektowanie reaktorów jądrowych i dostarczenie Korei Północnej komponentów do ich budowy. Natomiast w 2002 określił Koreę Północną jako część osi zła (państwa zbójeckie), państwo wspierające terroryzm oraz produkujące broń masowej zagłady[3].

28 stycznia 2009 specjalny sprawozdawca ONZ ds. stosowania tortur Manfred Nowak oznajmił w wywiadzie dla telewizji CNN, że dysponuje wystarczającymi dowodami, aby postawić Rumsfelda w stan oskarżenia o zbrodnie wojenne przed międzynarodowym trybunałem[4][5]. Rumsfeld ma w USA co najmniej dwie sprawy za tortury[6] i gwałty[7].

Przebieg kariery | edytuj kod

Rumsfeld, Ford i Cheney

Rumsfeld był ponadto jednym z wpływowych polityków republikańskich, którzy zmusili do rezygnacji z ponownego kandydowania w 1976 wiceprezydenta Nelsona Rockefellera jako „zbyt liberalnego”.

W 2018 filmie Vice w reżyserii Adama McKaya w postać Rumsfelda wcielił się Steve Carell[8].

Odznaczenia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Gerald R. Ford Presidential Library and Museum.
  2. USA – Władze bezpośrednio odpowiedzialne za znęcanie się na więźniami.
  3. The two faces of Rumsfeld guardian.co.uk, Friday May 9 2003 08.48 BST.
  4. Rumsfeld to stand trial for war crimes?
  5. Rumsfeld stanie przed trybunałem ONZ?
  6. Donald Rumsfeld sued for alleged torture | PRI.ORG.
  7. Robert Gates Sued Over U.S. Military’s Rape Epidemic – The Daily Beast.
  8. Vice w bazie IMDb (ang.)
  9. M.P. z 2005 r. nr 73, poz. 995
  10. Office of the President • Republic of China (Taiwan) – Orders and decorations bestowed by President Ma (ang.) [dostęp 2012-09-30]

Linki zewnętrzne | edytuj kod

  • Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)
Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Donald Rumsfeld" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy