Durum (miasto)


Durum (miasto) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Durum (akad. Dūrum, sum. bàdki)[1] – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, leżące w pobliżu Uruk, identyfikowane przez niektórych badaczy ze stanowiskiem Umm al-Wawiya w Iraku[2].

Spis treści

Dzieje | edytuj kod

Durum pojawia się po raz pierwszy w tekstach z końca III tys. p.n.e., z czasów panowania III dynastii z Ur[2]. Na początku II tys. p.n.e. miasto znalazło się pod kontrolą królów Isin[2]. W tym też to czasie pojawił się zwyczaj, aby Durum powierzać w zarządzanie królewskiemu synowi - następcy tronu[2]. I tak na przykład gubernatorem tego miasta był Iszme-Dagan (ok. 1953–1935 p.n.e.), syn i przyszły następca króla Isin Iddin-Dagana (ok. 1974–1954 p.n.e.)[2]. W jakiś czas po panowaniu samego Iszme-Dagana Isin utraciło kontrolę nad Durum na rzecz królestwa Larsy[2]. Dowodem na to są cegły inskrybowane imieniem Gungunuma, króla Larsy (1932-1906 p.n.e.), znajdowane na stanowisku Umm al-Wawiya[2]. Po kilkudziesięciu latach Durum znalazło się z kolei w rękach Sin-kaszida (1865/1860–1833? p.n.e.), władcy małego królestwa ze stolicą w Uruk[2]. Założył on własną dynastię, która rządziła Uruk i Durum aż do 1802 r. p.n.e., kiedy to królestwo to najechał i podbił Rim-Sin I z Larsy (1822–1763 p.n.e.)[2].

Bogowie Durum | edytuj kod

Bogami opiekuńczymi miasta Durum byli bliźniacy Lugal-irra i Meslamta-ea – bóstwa związane ze światem podziemnym[3]. Sin-kaszid, król Uruk, rozkazał wznieść w Durum każdemu z tych bogów jego własną świątynię: Lugal-irra czczony miał być w świątyni E-nihuszgurusuziila (sum. é.ní.ḫuš.gùru.su.zi.íl.la, tłum. „Dom odziany w budzący grozę terror, niosący trwogę”)[4][5], a Meslamta-ea w świątyni E-meslammelamila (sum. é.mes.lam.me.lám.íl.la, tłum. „Dom, bohater świata podziemnego, niosący przerażający blask”)[6][7].

Ninszatapada, arcykapłanka boga Meslamta-ea w Durum | edytuj kod

Z Durum związana jest postać Ninszatapady, córki Sin-kaszida i arcykapłanki boga Meslamta-ea w tym mieście[8]. Po zdobyciu Durum przez wojska Rim-Sina I z Larsy musiała ona z niego uciekać i żyć przez kilka lat na wygnaniu[8]. Tęskniąc za Durum napisała ona do Rim-Sina I wychwalający go list, w którym prosi go, aby pozwolił jej wrócić do tego miasta[8]. Z faktu, iż list ten odnaleziony został w archiwum królewskim w Larsie wnosić można, że prośba Ninszatapady została spełniona[8].

Przypisy | edytuj kod

  1. Frayne D.R., Old Babylonian ..., s. 460, 462.
  2. a b c d e f g h i hasło Durum, w: Bryce T., The Routledge Handbook ..., s. 208-209.
  3. Nicole Brisch, 'Lugalirra and Meslamtaea (a pair of gods)', Ancient Mesopotamian Gods and Goddesses, Oracc and the UK Higher Education Academy, 2016
  4. Frayne D.R., Old Babylonian ..., s. 460.
  5. George A.R., House Most ..., s. 132.
  6. Frayne D.R., Old Babylonian ..., s. 462.
  7. George A.R., House Most ..., s. 127.
  8. a b c d Halton Ch., Svärd S., Women's Writing ..., s. 100-102.

Bibliografia | edytuj kod

  • hasło Durum, w: Bryce T., The Routledge Handbook of the Peoples and Places of Ancient Western Asia, Routledge 2013, s. 208-209.
  • Frayne D.R., Old Babylonian Period (2003-1595 BC), The Royal Inscriptions of Mesopotamia – Early Periods, tom 4, University of Toronto Press, 1990.
  • George A.R., House Most High. The Temples of Ancient Mesopotamia, Eisenbrauns, Winona Lake 1993.
  • Halton Ch., Svärd S., Women's Writing of Ancient Mesopotamia, Cambridge University Press, 2017.
Na podstawie artykułu: "Durum (miasto)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy