Dwór w Łososinie Górnej


Na mapach: 49°44′37″N 20°24′05″E/49,743611 20,401389

Dwór w Łososinie Górnej w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dwór w Łososinie Górnej — staropolski dwór szlachecki zbudowany na początku XIX wieku w Łososinie Górnej, obecnie części Limanowej. Spłonął 9 lutego 1980 roku[1][2]. Dwór został zrekonstruowany w 2008 roku w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu.

Spis treści

Opis | edytuj kod

Dwór był drewniany, konstrukcji zrębowej, parterowy z poddaszem, pokryty dachem czterospadowym, dwutraktowy z dwoma bocznymi skrzydłami od tyłu, z których wschodnie zostało dobudowane później. Od frontu miał ganek na czterech kolumnach z daszkiem dwuspadowym i szczytem. Wewnątrz istniał kominek z pierwszej połowy XIX wieku.

W zachowanym parku podworskim znajduje się pomnik Legionistów Józefa Piłsudskiego, odsłonięty 11 listopada 1934 roku z inicjatywy byłego legionisty Stanisława Odziomka, ówczesnego kierownika szkoły w Łososinie Górnej. Znajduje się na nim następujący napis: „1914–1934 Legionistom Synom Limanowskiej Ziemi/Co na Zew Wodza Józefa Piłsudskiego/W Krwawe Poszli Boje I W Bojach Tych Legli/W 20 Rocznice Wymarszu Legionów Pomnik Ten Wznieśli Towarzysze Broni”. W 2001 roku w monumencie umieszczono urny z ziemią z Katynia, cmentarza Orląt we Lwowie i Monte Cassino.

 Osobny artykuł: Pomnik Legionistów w Łososinie Górnej.

Historia | edytuj kod

Podczas rzezi galicyjskiej w 1846 roku miejscowi chłopi splądrowali i zniszczyli dwór w Łososinie Górnej, a ówczesny właściciel musiał ratować się ucieczką. W drugiej połowie XIX wieku dwór stanowił własność Marcelego Pieniążka, ożenionego z Julią Wielogłowską. Następnie dobra łososińskie przejął ich syn Jan Pieniążek, który zmarł bezpotomnie. Za jego życia majątek został rozparcelowany[3]. W 1929 roku w dworze powstała szkółka agrarna (pierwsza w Polsce tzw. Górska Szkoła Rolnicza), która uczyła jak gospodarować na kamienistej ziemi beskidzkiej. Szkoła zajmowała budynek dworu do 1952 roku. W 1980 roku dwór doszczętnie strawił pożar.

Rekonstrukcja dworu | edytuj kod

W 2008 roku przybliżona replika dworu z Łososiny Górnej została odtworzona w nowosądeckim Miasteczku Galicyjskim, będącym częścią Sądeckiego Parku Etnograficznego. Budynek stworzono jako wyodrębniony element architektoniczno-krajobrazowy i umieszczono w nim specjalistyczną bibliotekę, przechowywaną wcześniej w Domku Gotyckim w Nowym Sączu. Na poddaszu zrekonstruowanego dworu znajdują się pokoje gościnne i pomieszczenia biurowe. W przyszłości budynek otoczony będzie zielenią parkową[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. RafałR. Ryś RafałR., Historia OSP - OSP Łososina Górna JOT KSRG, www.osplososinagorna.org.pl [dostęp 2019-02-17]  (pol.).
  2. J. Wielek, Górska szkoła rolnicza w Łososinie Górnej (1929–1954), Rocznik Sądecki, tom XXXIII, Nowy Sącz 2005
  3. Dwory i dworki na Limanowszczyźnie oraz ich właściciele w ostatnich dziesiątkach XIX w.
  4. http://web.archive.org/web/20080708005043/http://www.muzeum.sacz.pl/pl/9167/0/o_Miasteczku.html Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu

Bibliografia | edytuj kod

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, tom I, woj. krakowskie, zeszyt 7, powiat limanowski, opr. Józef E. Dutkiewicz, Ministerstwo Kultury i Sztuki, Warszawa 1951.
Na podstawie artykułu: "Dwór w Łososinie Górnej" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy