Działo bezodrzutowe Davisa


Działo bezodrzutowe Davisa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Działo bezodrzutowe Davisa – pierwsze praktyczne i wykorzystane bojowo działo bezodrzutowe, testowane i kilkukrotnie używane przez samoloty brytyjskie w czasie I wojny światowej.

Spis treści

Historia i zastosowanie | edytuj kod

Działo Davisa na samolocie Curtiss HS. Na lufie zamontowany karabin maszynowy Lewis, służący do wstrzeliwania

Broń opracował komandor porucznik US Navy Cleland Davis w 1910 roku; w 1914 roku General Ordnance Co. rozpoczęła produkcję małoseryjną dla marynarki amerykańskiej. Działem zainteresowała się Admiralicja brytyjska – po pierwszych testach w roku 1914, w następnym roku zakupiła 11 dział (jedno dwufuntowe, reszta sześciofuntowe) do dalszych prób; w październiku tego roku zamówienie powiększono o dalsze 293 sztuki, w tym jedno 12- i jedno 50-funtowe[1]. Testy wykazały, że działa miały zasięg do 7300-9100 m (skuteczny do 1800 m), prędkość wylotową ok. 910 m/s i dużą siłę niszczącą granatów[2]. Przewidywano ich użycie przeciw takim celom naziemnym jak pociągi, składy amunicyjne i budynki; sterowcom (w tym celu testowano specjalny 12-funtowy pocisk zapalający)[3] i okrętom podwodnym[4].

Pierwszym samolotem, na którym testowano działa Davisa był Short S.81[2]; prowadzono też próby na Short 310 i RAF B.E.12 (skierowane w górę, do użycia przeciw sterowcom), a także na Felixstowe Porte Baby[3]. Mimo tego, że entuzjastyczne opinie o testach prowadzonych w 1914 roku drukowała prasa lotnicza, Royal Flying Corps przez dłuższy czas nie zdawał sobie spraw z prac Admiralicji i dopiero w 1916 roku pozyskał 6-funtowe działo zamontowane na Royal Aircraft Factory B.E.2c (z możliwością strzelania pod kątem 45° w górę lub w dół). Testy wykazały, że mimo pokrycia burty samolotu blachą, tylny podmuch mógł być niebezpieczny dla maszyny; niemniej próby uznano za udane[2]. Do zwalczania sterowców zaprojektowano kilka maszyn uzbrojonych w tę broń: przedsiębiorstwo Pemberton-Billing zbudowało prototypowy czteropłat PB-29 z 1915 roku i PB-31 z roku 1917, który miał się charakteryzować niezmiernie długim czasem patrolowania; obie maszyny były nieudane, podobnie jak i Robey Peters R.R.F.25, z dwiema gondolami dla strzelców z działami Davisa[3]. Admiralicja rozważała też wprowadzenie tych dział na wyposażenie kutrów motorowych i wozów pancernych[1].

Ze względu na znaczną masę broni, podjęto próby instalowania jej na wielkich bombowcach Handley Page O/100 w 1917 roku, montując wersje sześciofuntowe na kilku maszynach 6. i 7. dywizjonu RNAS. Okazało się jednak, że podmuch z nich uszkadza górne płaty samolotów, co spowodowało konieczność zmiany montażu i zmianę kształtu skrzydła. Działa nie okazały się jednak szczególnie skuteczne i w 1918 roku z nich zrezygnowano. Podjęto też próbę zainstalowania wersji dwufuntowej na lekkim bombowcu Airco DH.4[5]. W Mezopotamii w 1918 roku użyto Royal Aircraft Factory R.E.8 z takim działem do atakowania celów naziemnych[3].

Po wojnie Admiralicja zarzuciła użycie dział Davisa w roku 1919 stwierdzając, że ograniczenia wywołane tylnym podmuchem uniemożliwiają montaż dający sensownie szerokie pole ostrzału; Amerykanie postąpili podobnie w 1921 roku[6]. Idea montażu dział bezodrzutowych na samolotach odżyła w czasie II wojny światowej w postaci niemieckich dział Gerät 104[5] i Jägerfaust[7].

Konstrukcja | edytuj kod

Działo Davisa na amerykańskim kutrze patrolowym

Działo Davisa działało na zasadzie minimalizowania odrzutu przez wyrzucenie do tyłu ładunku równoważącego – śrutu ołowianego (w przypadku działa 6-funtowego było to 25 funtów śrutu zmieszanego z 0,6 funta wazeliny[2]). Broń składała się z dwóch części o równej długości. Jedna stanowiła właściwą lufę, z komorą nabojową i częścią gwintowaną; druga była dyszą służącą odprowadzeniu podmuchu i ładunku równoważącego. Aby załadować, działo należało odryglować, odciągnąć tylną część i odchylić w bok, równolegle do osi lufy; następnie usunąć łuskę wystrzelonego naboju i wprowadzić nowy[8]. Ze względu na obecność ładunku równoważącego z tyłu, spłonka w nabojach do tych dział umieszczona była z boku łuski, a odpalana była elektrycznie[9]

Zaletą dział Davisa był niewielki odrzut, dzięki czemu można było montować je na lekkich i prostych podstawach. Do wad zaliczała się znaczna długość, niska szybkostrzelność i duża waga i długość nabojów[9].

Dane techniczne dział Davisa | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Woodman 1989 ↓, s. 205.
  2. a b c d Woodman 1989 ↓, s. 206.
  3. a b c d Williams i Gustin 2003 ↓, s. 94.
  4. Williams i Gustin 2003 ↓, s. 95.
  5. a b c d e f Woodman 1989 ↓, s. 207.
  6. Williams i Gustin 2003 ↓, s. 102.
  7. Komet weapons: SG500 Jägerfaust (ang.). home.xs4all.nl. [dostęp 2013-09-09].
  8. Williams i Gustin 2003 ↓, s. 85-86.
  9. a b Williams i Gustin 2003 ↓, s. 86.
  10. a b c d e f g h i j k Williams i Gustin 2003 ↓, s. 167.
  11. Williamn i Gustin 2003 ↓, s. 167.

Bibliografia | edytuj kod

  • Anthony G. Williams, Emmanuel Gustin: Flying Guns: World War I and its Aftermath 1914–32. Ramsbury: Airlife, 2003. ISBN 1-84037-396-2.
  • Harry Woodman: Early Aircraft Armament: The Aeroplane and the Gun Up to 1918. Smithsonian Institution Press, 1989. ISBN 978-0-87474-994-6.
Na podstawie artykułu: "Działo bezodrzutowe Davisa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy