Działoszyn


Na mapach: 51°07′04″N 18°52′12″E/51,117778 18,870000

Działoszyn w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Działoszynmiasto w środkowo-południowej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Działoszyn, położone na obszarze historycznej ziemi wieluńskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa sieradzkiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 5810 mieszkańców[1].

Działoszyn leży nad Wartą, tuż przy jej przełomie.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Pałac Męcińskich, obecnie powiatowy ośrodek kultury, mieści Muzeum Regionalne

Do 1939 | edytuj kod

Ważna osada na szlaku handlowym między Rusią a Śląskiem. Osada lokowana na prawie magdeburskim, prawa miejskie uzyskała w 1412. Ważny ośrodek kalwinizmu i braci polskich. Doszczętnie zniszczony podczas Potopu Szwedzkiego. Podczas rozbiorów pod panowaniem pruskim, od 1809 w Księstwie Warszawskim.

Aż do wielkiego pożaru, w którym spłonęła – z powodu drewnianych zabudowań – cała osada, w Działoszynie istniała synagoga o bardzo dużym znaczeniu w skali kraju.

II wojna światowa | edytuj kod

Podczas wojny obronnej 1939 roku miejsce ciężkich walk 30 Dywizji Piechoty gen. Leopolda Cehaka. W odwecie za śmierć generała Dilla, doszczętnie zniszczone w dniach 1–3 września przez lotnictwo niemieckie; według opowiadań niektórych mieszkańców po nalocie pozostały w mieście tylko 4 budynki. Niemcy później również nazywali Działoszyn od nazwiska generała Dilla. Podczas okupacji miejscową ludność żydowską wywieziono do obozów koncentracyjnych.

Czasy powojenne | edytuj kod

Od lat 60. XX w. ponowny okres odbudowy. Budowa cementowni w Działoszynie znacznie wpłynęła na okoliczne tereny. Działoszyn oraz siedziba powiatu Pajęczno zyskały nowe osiedla bloków mieszkalnych.1 stycznia 1994 r. Działoszyn odzyskał prawa miejskie.

Przemysł i Transport | edytuj kod

Działoszyn – most przez Wartę w ciągu drogi krajowej 42

Przemysł | edytuj kod

W XIX wieku w Działoszynie istniała fabryka tytoniu i cygar Kronenberga.

Od stycznia 1986 w Działoszynie funkcjonuje Z.P.O i W "ALMAR" zakład zajmujący się przetwórstwem owoców i warzyw.

W 1993 została tutaj założona fabryka lodów i mrożonek „Anita”[2].

Komunikacja drogowa | edytuj kod

Przez Działoszyn przebiega droga krajowa oraz dwie drogi wojewódzkie:

Komunikacja kolejowa | edytuj kod

W pobliżu Działoszyna przebiega linia kolejowa nr 131, na której znajduje się stacja kolejowa Działoszyn (zamknięta dla ruchu pasażerskiego w 2009 r.).

Turystyka | edytuj kod

Urząd Miasta i Gminy w Działoszynie – widok z lotu ptaka Stanica kajakowa w Działoszynie – widok z lotu ptaka

Na końcu ulicy Zamkowej, na starym mieście znajduje się późnorenesansowy pałac. Obecnie mieści się tam sala wystawowa, sale konferencyjne, galeria lokalnych artystów oraz restauracja. Dookoła pałacu rozpościera się park na wzór angielski i francuski. Za rynkiem (Placem Wolności) przy ul. Kościelnej stoi XIV-wieczny kościół Znalezienia Krzyża św. i św. Marii Magdaleny.

Rekreacja | edytuj kod

Na wyspie (teren rekreacji i wypoczynku mieszkańców) znajduje się las, a także boisko sportowe. Przy drodze wylotowej w kierunku cementowni "Warta" znajduje się stadion klubu piłkarskiego Warta Działoszyn; są tam również korty tenisowe i boisko do koszykówki.

Przyroda | edytuj kod

Od strony zachodniej i południowo-wschodniej Działoszyn otacza las. Na zachodzie, w Załęczańskim Parku Krajobrazowym znajdują się formy skał wapiennych oraz skamieniałości (głównie amonity).

Demografia | edytuj kod

  • Piramida wieku mieszkańców Działoszyna w 2014 roku[3].


Zabytki | edytuj kod

Kościół Znalezienia Krzyża św. i św. Marii Magdaleny

Późnorenesansowy pałac Stanisława Męcińskiego (według tradycji niegdyś stała tu słowiańska świątynia) i kościół parafialny (XVIII wiek).

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[4] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. św. św. Marii i Magdaleny, XVIII/XIX, nr rej.: 646 z 30.08.1967
  • dzwonnica, nr rej.: 647 z 30.08.1967
  • pałac, XVIII, XX, nr rej.: 248 z 30.08.1967
  • elektrownia wodna, drewn., nr rej.: 347 z 6.10.1986

Sport | edytuj kod

W Działoszynie działa klub sportowy Warta Działoszyn. Prowadzi dwie sekcje: piłki nożnej i siatkówki.

Piłka nożna KS Warta Działoszyn (dawniej: Budowlani Działoszyn), występuje obecnie w trzeciej lidze. Założony został 6 kwietnia 1965. Swoją profesjonalną karierę rozpoczął tu w sezonie 1983/84 Robert Warzycha.

Sekcja siatkówki męskiej KS Warta Działoszyn istnieje od roku 2004. W sezonie 2006/2007 Warta występowała w II lidze.

Szkolnictwo w Działoszynie | edytuj kod

Na terenie miasta działają:

Przedszkola:

  • Publiczne Przedszkole nr 1 "Bajka"
  • Publiczne Przedszkole nr 2

Szkoły podstawowe:

Szkoły ponadpodstawowe:

Wspólnoty wyznaniowe | edytuj kod

Podział administracyjny | edytuj kod

Obszar miasta Działoszyna podzielony jest na 3 jednostki pomocnicze gminy, nazwane przez Radę Gminy Działoszyn osiedlami. Wyróżnione są one numerami od 1 do 3[5]. W rejestrze TERYT wyróżnionych jest 5 integralnych części miasta. Są to[6]:

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  2. O firmie. oficjalna strona [dostęp 2019-06-13]
  3. Działoszyn w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-09]  (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  4. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 18 września 2008].
  5. Uchwały w sprawie uchwalenia i zmian statutu. Urząd Miasta i Gminy Działoszyn. [dostęp 2017-02-27].
  6. Rejestr TERYT

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Działoszyn" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy