Eksplozja wagonów kolejowych na Podgórzu


Na mapach: 52°59′38,68″N 18°35′35,06″E/52,994078 18,593072

Eksplozja wagonów kolejowych na Podgórzu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Eksplozja wagonów kolejowych na Podgórzu – katastrofa kolejowa, która miała miejsce 24 stycznia 1945 roku na toruńskim Podgórzu, spowodowana wybuchem dwóch wagonów kolejowych, wypełnionych trotylem. W wyniku wybuchu zginęło co najmniej 31 osób. Wybuch zniszczył 240 budynków[1].

Spis treści

Przyczyny eksplozji | edytuj kod

Wagony z 40 tonami trotylu sprowadzono z prawobrzeżnej części Torunia i ustawiono na bocznicy w pobliżu Browaru Pomorskiego[1][2]. Według jednej relacji, Niemcy polecili przetoczenie wagonów do parowozowni na dworcu Toruń Główny, by tam wysadzić je w powietrze. Polscy kolejarze, chcąc zachować parowozownię, odstawili je na tor odległy od zabudowań kolejowych, ale sąsiadujący w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej[1]. Według innego przekazu Niemcy, prowadzący wówczas bezpośrednie walki z nacierającą armią radziecką, odstawili wagony w pobliżu Browaru Pomorskiego, chcąc wysadzić jak największą część Podgórza. Około godziny 14 wagony podpalono[3]. Inna hipoteza mówi, że wagony miały być przetransportowane gdzieś dalej, ale pod browarem uderzył w nie pocisk radziecki[2].

Ofiary | edytuj kod

Wśród ofiar znalazło się 31 Polaków, głównie mieszkańców Podgórza i kolejarzy. Zginęli również pacjenci niemieckiego szpitala polowego, znajdującego się w podziemiach budynku Browaru[2]. Nieznana jest liczba zmarłych Niemców[4]. Listę polskich ofiar ustaliła Karola Ciesielska, polska historyk zajmująca się dziejami Podgórza[5]. Część ofiar pochowano na tzw. nowym cmentarzu ewangelickim przy ulicy Poznańskiej[6].

Straty materialne | edytuj kod

Eksplozja zniszczyła m.in. Browar, magistrat Podgórza, Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła, pocztę, kino, szkołę katolicką i domy mieszkalne[1][7]. Po zakończeniu działań wojennych oszacowano, że w wyniku wybuchu i działań wojennych w styczniu 1945 roku zniszczono lub poważnie uszkodzono 240 budynków[2]. Straty oszacowano na ponad 80 mln złotych[3]. Podmuch dotarł do prawobrzeżnego Torunia[1]. Eksplozja poczyniła największe spustoszenie na Podgórzu podczas II wojny światowej[8].

Upamiętnienie | edytuj kod

12 września 2011 roku odsłonięto tablicę z nazwiskami polskich ofiar, którzy zginęli w wyniku eksplozji wagonów. Tablicę umieszczono na głazie zainstalowanym w parku przy ulicy Poznańskiej[5].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Toruń: Tablica pamięci ofiar tragedii z 1945 roku. dzieje.pl, 2016-07-14. [dostęp 2020-07-05].
  2. a b c d Szymon Spandowski: Tragiczny koniec "Śmietanki Pomorskiej". nowosci.com.pl, 2010-01-21. [dostęp 2020-07-05].
  3. a b Ofiarom wybuchu trotylu. torun.pl, 2011-09-12. [dostęp 2020-07-05].
  4. Szymon Spandowski: Jest kamień, są też nazwiska. nowosci.com.pl, 2011-02-03. [dostęp 2020-07-05].
  5. a b Cecylia Iwaniszewska. Działalność Towarzystwa Miłośników Torunia w okresie od 24 maja 2011 r. do 24 maja 2012 r.. „Rocznik Toruński”. 39, s. 314, 2012. Towarzystwo Miłośników Torunia
  6. Kluczwajd 2018 ↓, s. 113.
  7. Kluczwajd 2018 ↓, s. 127.
  8. Kluczwajd 2018 ↓, s. 157.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Eksplozja wagonów kolejowych na Podgórzu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy