Elearzy


Elearzy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Polski elear (rys. Abraham van Booth, 1632)

Elearzy, także elierzy[1], względnie halierzy[2] (węg. elöharcos – przodujący harcownik od elöjáró – przodujący[3], wyborowy) – w XVI–XVII w. oddziały nieregularnej lekkiej jazdy dokonujące wstępnego rozpoznania przeciwnika; także określenie doborowych harcowników.

W Rzeczypospolitej nazwy tej używano sporadycznie w XVI i XVII wieku. Ze względu na specyfikę taktycznego działania nierzadko odnoszono ją do lisowczyków, nazywając ich oddział „chorągwią elearską”[4]. W chorągwiach husarskich eleara jako harcownika wyróżniała czerwona szarfa na zbroi.

Elaearami okopowymi zwano w latach 1693–1695 wybranych żołnierzy z jazdy narodowego autoramentu, obsadzających umocnienia blokujące turecki garnizon Kamieńca Podolskiego (głównie w Okopach Świętej Trójcy).

Przypisy | edytuj kod

  1. Forma bardziej spolszczona, spotykana w literaturze, np. u W. Gomulickiego, który zaznacza ich udział po stronie rokoszan w bitwie pod Guzowem 1607 (Miecz i łokieć, Warszawa: Czytelnik, 1956, s. 154-155; 402).
  2. Zob. u Z. Glogera (Encyklopedia staropolska, t. II).
  3. Brückner 1970 ↓, s. 115.
  4. Kwaśniewicz 1993 ↓, s. 49.

Bibliografia | edytuj kod

  • Mała encyklopedia wojskowa. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1967, t. I, s. 371.
  • Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Rytm/Bellona, 2011, s. 274.
  • Czesław Witkowski: Słownik pojęć historycznych. Katowice: Videograf II, 2008, s. 67.
  • Aleksander Brückner: Słownik etymologiczny języka polskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1970.
  • Włodzimierz Kwaśniewicz: Od rycerza do wiarusa, czyli słownik dawnych formacji, funkcji, instytucji i stopni wojskowych. Zielona Góra: Lubuska Oficyna Wydawnicza, 1993.
Na podstawie artykułu: "Elearzy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy