Eliahu Gutkowski


Eliahu Gutkowski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Eliahu Gutkowski wł. Eliasz Gutkowski[1] (ur. 1 czerwca 1900 w Kalwarii na Litwie zm. w 1943 w Warszawie[2]) – polsko-żydowski historyk i nauczyciel, w takcie okupacji niemieckiej sekretarz organizacji Oneg Szabat w getcie warszawskim[1].

Życiorys | edytuj kod

Był synem rabina Jankiela (Jakuba) Gutkowskiego i Sary-Lei z domu Witenberg. Ukończył studia na Wolnej Wszechnicy Polskiej gdzie uzyskał dyplom magistra filozofii z zakresu historii. Przed wojną pracował jako nauczyciel w szkołach miejskich w Łodzi. Był członkiem partii Poalej Syjon-Prawica. Współpracował również z różnymi żydowskimi instytucjami nauki i kultury na terenie Polski[1].

Po wybuchu II wojny światowej jako uchodźca trafił wraz żoną i synem do Warszawy. W getcie warszawskim należał do najbliższych współpracowników Emanuela Ringelbluma, pełniąc funkcję drugiego sekretarz założonej przez niego grupy Oneg Szabat tworzącej konspiracyjne archiwum getta warszawskiego i był jednym z najaktywniejszych członków tej grupy. Zbierał i notował relacje uchodźców i przesiedleńców, wspólnie z Hereszem Wasserem przygotowywał cotygodniowe biuletyny informacyjnej dla polskiej i żydowskiej prasy konspiracyjnej. Nakłonił do współpracy z grupą literata Pereca Opoczyńskiego, a także Icchaka Kacenelsona i Icchaka Cukiermana do przekazania swoich materiałów do archiwum. Był także współautorem opracowanego wraz z Ringelblumem i Wasserem raportu pt. Gehenna polskich Żydów[1]. Był również bliskim współpracownikiem Droru w getcie. Pracował jako nauczyciel w konspiracyjnym gimnazjum Droru[2], współredagował konspiracyjny tygodnik tej organizacji[3], a także był lektorem na jej seminariach. Wraz z Ichcakiem Cukiermanem redagował wydany w konspiracji literacko-historyczny esej pt. Martyrologia i bohaterstwo Żydów w świetle współczesności[2].

We wrześniu 1942 w trakcie tzw. wielkiej akcji, zbiegł z pociągu jadącego do obozu zagłady w Treblince i powrócił do getta[1][2]. W listopadzie tego samego roku wraz Ringelblumem i Wasserem opracował kolejny raport pt. Likwidacja żydowskiej Warszawy[1].

Eliahu Gutkowski zginął prawdopodobnie wraz z żoną Lubą i synem Gabrielem Zeewem w takcie powstania w getcie warszawskim[2][2].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Eliasz Gutkowski (pol.). onegszabat.org. [dostęp 2021-04-22].
  2. a b c d e f Imię: Eliahu Nazwisko: Gutkowski (pol.). new.getto.pl. [dostęp 2021-04-22].
  3. Imię: Eliahu Nazwisko: Gutkowski (3) (pol.). new.getto.pl. [dostęp 2021-04-22].
Na podstawie artykułu: "Eliahu Gutkowski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy