Entoloma prunuloides


Dzwonkówka mączna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Entoloma prunuloides) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dzwonkówka mączna (Entoloma prunuloides (Fr.) Quél.) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1821 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus prunuloides. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Lucien Quélet 1872 r.[1]

Synonimy[2]:

  • Agaricus prunuloides Fr., 1821
  • Entoloma inocybiforme Bon 1980
  • Entoloma inopiliforme Bon 1982
  • Entoloma prunuloides (Fr.) Quél. 1872 f. prunuloides
  • Entoloma prunuloides (Fr.) Quél. 1872 var. prunuloides
  • Rhodophyllus prunuloides (Fr.) Quél. 1886
  • Rhodophyllus prunuloides var. albocitrinus J. Favre 1960
  • Rhodophyllus prunuloides (Fr.) Quél. 1886 var. prunuloides

Nazwę zwyczajową zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 2-7 cm, początkowo stożkowato-wypukły, potem wypukły, ostatecznie płaskowypukły, zazwyczaj z niskim, szerokim garbem. Brzeg początkowo lekko podwinięty. Jest niehigrofaniczny, w stanie wilgotnym nieprzeźroczysty i nieprążkowany, a tylko nieco lepki. Powierzchnia gładka, o barwie od żółtobrązowej do żółtoszarej, na brzegu jaśniejsza[4].

Blaszki

W liczbie 45-50 z międzyblaszkami (l=1-3), średniogęste, grube, głęboko wykrojone, brzuchate, początkowo białe, potem bladoróżowe. Ostrza tej samej barwy, nierównomiernie ząbkowane[4].

Trzon

Wysokość 4-7,5 cm, grubość 8-12 mm, cylindryczny, zwykle zwężający się ku podstawie, pełny. Powierzchnia pokryta podłużnymi, grubymi włókienkami, początkowo biała, u starych okazów w środkowej części żółtoszara[4].

Miąższ

Jędrny, pod skórką kapelusza brązowawy, poza tym biały. Zapach silnie mączny, smak mączno-zjełczały[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki w widoku z boku izodiametryczne, 5-7-kątowe, o wymiarach 7-8,5 × 6,5-8 μm. Podstawki 27-45 × 7-13 μm, 4–zarodnikowe. Cystyd brak. Strzępki skórki kapelusza cylindryczne, o szerokości 2,5-7 μm. Zawierają wewnątrzkomórkowy jasnobrązowy pigment. W strzępkach wszystkich części grzyba występują sprzążki[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Dzwonkówka mączna występuje w Europie, Na nizinach północno-zachodniej Europy jest bardzo rzadka, prawdopodobnie częściej występuje w piętrze halnym gór środkowej Europy[4]. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. podano na terenie Polski 5 stanowisk[3]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek zagrożony wymarciem, którego przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia[5]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Szwajcarii, Niemczech, Danii, Holandii, Szwecji, Finlandii[3].

Występuje na ziemi, na trawiastych terenach na podłożu wapiennym[3].

Gatunki podobne | edytuj kod

Od podobnie ubarwionej dzwonkówki trującej (Entoloma sinuatum) odróżnia się mniejszymi zarodnikami i innym siedliskiem[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2018-12-24].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2018-12-24].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Flora Agaricina Neerlandica. Critical monographs on the families of agarics and boleti occuring in the Netherlands. 1: Entolomatace. 1988, 1, s. 94
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Na podstawie artykułu: "Entoloma prunuloides" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy