Fiodor Uszakow


Fiodor Uszakow w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fiodor Fiodorowicz Uszakow (ros. Фёдор Фёдорович Ушаков) (ur. 13 lutego?/24 lutego 1745 w Burnakowie, zm. 2 października?/14 października 1817 we wsi Aleksiejewka, Mordowia) – rosyjski admirał z 1799 i dowódca marynarki wojennej. Był nowatorem w taktyce wojny morskiej, zdobywcą wielu twierdz i baz nadmorskich.

Urodził się niezamożnej szlacheckiej rodzinie we wsi Burnakowo w obwodzie jarosławskim. Ukończył w 1766 roku Morski Korpus Kadetów. Początkowo służył we Flocie Bałtyckiej, a od 1769 we Flotylli Azowskiej (Dońskiej). W latach 1768-1774 uczestniczył w wojnie rosyjsko-tureckiej.

Od 1775 dowodził fregatą. W 1780 roku został mianowany dowódcą jachtu carskiego, lecz wkrótce zrezygnował z dworskiej kariery na rzecz służby liniowej. W latach 1780-1782 był dowódcą okrętu liniowego „Wiktor”, którego zadaniem była ochrona na Morzu Śródziemnym rosyjskich statków handlowych przed działalnością floty angielskiej. Od 1783 roku służył we Flocie Czarnomorskiej, nadzorował budowę okrętów w Chersoniu, uczestniczył w budowie głównej bazy floty w Sewastopolu. Na początku rosyjsko-tureckiej wojny 1787-1791 dowodził okrętem liniowym „Św. Paweł”. W 1788 dowodząc awangardą eskadry odniósł zwycięstwo nad przeważającymi siłami tureckimi w bitwie koło wyspy Fidonisi. W 1789 został awansowany do stopnia kontradmirała.

Od 1790 dowodził Flotą Czarnomorską. Pod jego dowództwem, Flota odniosła zwycięstwa nad Turkami koło Kerczu (1790), koło wyspy Tendra (1790) i koło przylądka Kaliakra (1791). W bitwach tych została wykorzystana nowa taktyka, wprowadzona przez Uszakowa. W 1793 awansował do stopnia wiceadmirała.

W latach 1798-1800 flota pod dowództwem Uszakowa przeprowadziła wypad na Morze Śródziemne, działając na wodach greckich i włoskich. Między innymi odbił w 1799 Wyspy Jońskie z rąk Francuzów, na których w marcu 1800 utworzono Republikę Siedmiu Wysp. Pokazał wzorową organizację współdziałania sil lądowych i morskich w czasie opanowania Wysp Jońskich, a szczególnie wyspy Korfu, przy wyzwalaniu od Francuzów Włoch, w czasie blokady Ankony i Genui. Mimo sukcesów dyplomatycznych i politycznych Uszakowa, car Aleksander I powierzył mu następnie mniej ważne stanowisko dowódcy Floty Bałtyckiej, a w 1807 odwołał go ze stanowisk. Uszakow zmarł 14 października 1817 w swojej posiadłości we wsi Aleksjejewka (w republice Mordwa).

Imieniem Uszakowa nazwano w późniejszym czasie kilka okrętów rosyjskich. 3 marca 1944 Prezydium Rady Najwyższej ZSRR ustanowiło order Uszakowa i medal Uszakowa.

6 sierpnia 2000 roku admirał Uszakow został kanonizowany przez Rosyjską Cerkiew Prawosławną.

Bibliografia | edytuj kod

  • Советская военная энциклопедия. T. 8. Moskwa: Воениздат, 1976, s. 242-243. (ros.)
  • pod red. Р. Н. Мордвинова: Адмирал Ушаков. Moskwa: Военмориздат, 1951—1956. (ros.)

Zobacz też | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Fiodor Uszakow" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy