Fotodrama stworzenia


Fotodrama stworzenia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Fotodrama stworzenia (tytuł oryginalny ang. Photo-Drama of Creation) – amerykański film religijny, przygotowywany w latach 1912–1913 przez Towarzystwo Strażnica. Fotodrama stworzenia była epicką prezentacją, która przedstawiała obraz dziejów od stworzenia świata do zakończenia tysiącletniego panowania Chrystusa zgodnie z wierzeniami Badaczy Pisma Świętego. Była to pierwsza ekranizacja zawierająca ruchomy film oraz kolorowe przezrocza zsynchronizowane z muzyką oraz nagraną narracją[a][1]. Celem realizacji tej prezentacji było możliwie szerokie przedstawienie zamierzenia Bożego przed upływem 1914 roku, uważanego przez Badaczy Pisma Świętego za punkt zwrotny w tym zamierzeniu[2].

Spis treści

Opis | edytuj kod

Przykładowe slajdy Fotodramy stworzenia w układzie chronologicznym

Do Fotodramy stworzenia przygotowano wysokiej jakości nagrania muzyczne oraz 96 płyt patefonowych[b]. Znajdowało się na nich 96 krótkich wykładów biblijnych czytanych przez Harry’ego E. Humphrey’a (1873–1947), zawodowego spikera radiowego[1]. W pierwszej połowie 1914 dodano krótki film wprowadzający z komentarzem Charlesa T. Russella, który zaczynał się słowami: „ISBA — Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego — przedstawia Fotodramę stworzenia. Celem projekcji jest edukacja religijno-naukowa oraz obrona Biblii”[2][3]. Wykonano setki obrazów i ilustracji ręcznie kolorowanych, dla których akompaniamentem była muzyka klasyczna. Wśród wykorzystanych utworów były: Narcyz Ethelberta Nevina (1891), Humoreska Antonína Dvořáka (1894) czy Uciekaj niczym ptak na górę (Ps 11)[4][5][6]. Fotodrama zawierała zestaw filmów i około 500 kolorowych szklanych przezroczy, przedstawiających znane sceny biblijne. W trakcie prezentacji technicy synchronizowali obraz z dźwiękiem[1].

Większość filmów wykorzystanych w Fotodramie, jak również wiele przezroczy zostało zakupionych w komercyjnych wytwórniach. Były one następnie ręcznie kolorowane, klatka po klatce, przez profesjonalnych artystów z Filadelfii, Nowego Jorku, Paryża i Londynu. Pracę tę wykonywały również zespoły ochotników, pracujące w pracowni artystycznej w Domu Betel w Brooklynie. Zespoły te przygotowywały również zamienniki uszkodzonych przezroczy. Na potrzeby filmu nagrano też własny materiał filmowy w pobliskim mieście Yonkers. W roli patriarchów biblijnych, Abrahama i Izaaka oraz anioła wystąpili Badacze Pisma Świętego należący do rodziny Betel[1]. Do nagrania scen z Noem użyto większości zwierząt z ogrodu zoologicznego[7]. Oprócz scen biblijnych, ukazywała też ciekawe zjawiska, takie jak np. rozwijanie się kwiatu lub wykluwanie pisklęcia, utrwalone metodą zdjęć poklatkowych[8].

Koszt produkcji wyniósł 300 tysięcy dolarów[c]. Fotodrama stworzenia ukazała się trzynaście lat wcześniej niż pierwsze udźwiękowione ruchome filmy kolorowe wyświetlane w amerykańskich kinach[d][9].

Wyświetlanie | edytuj kod

Forma książkowa Fotodramy. Edycja polska

Premiera odbyła się 11 stycznia 1914 roku, w teatrze Temple, należącym wówczas do Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma Świętego (IBSA), który znajdował się w zachodniej części Nowego Jorku[1] przy West 63rd Street na Manhattanie[10]. Premierowy pokaz obejrzało 5000 widzów, a dla wielu innych zabrakło wolnych miejsc[5]. Czas trwania projekcji wynosił 8 godzin i zalicza się do najdłuższych filmów w historii. Prezentacja, składająca się z czterech części, pokazywała dzieje od stworzenia świata do końca Millennium.

Wydano również scenariusz filmu w formie książkowej pt. Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach (ang. Scenario of the Photo-Drama of Creation). Książka zawierała 400 ilustracji oraz zestaw krótkich lekcji, dotyczących spraw doktrynalnych, historycznych i naukowych. Widzowie otrzymywali darmowe egzemplarze Scenariusza oraz ozdobne spinki z podobizną 12-letniego Jezusa oraz napisem „Pax”, co miało przypominać noszącym je o ich roli „synów pokoju”[1]. Podobizna ta pochodziła z obrazu Heinricha Hofmanna (1824–1911) zatytułowanego „Der Jesusknabe im Tempel”, który również był pokazywany w ramach prezentacji[e][11]. Książka została również wydana i była kolportowana w tych językach i krajach, w których nie był wyświetlany film, m.in. w Rumunii, na Węgrzech i Meksyku[12][13][14].

Bezpłatne projekcje organizowano w taki sposób, aby codziennie można je było obejrzeć w 80 miastach (w szczytowym momencie posiadano 20 czteroczęściowych zestawów), dzięki czemu codziennie korzystało z nich ok. 35 tysięcy widzów. Towarzystwo Strażnica opracowało plan, aby ją pokazać w każdym amerykańskim mieście, liczącym co najmniej 5000 mieszkańców[15]. Pierwsze sześć kopii wyświetlano w Nowym Jorku, Cincinnati, Cleveland, St. Luis, Toledo i Bostonie[9]. Tylko w pierwszym roku wyświetlania Fotodramę stworzenia obejrzało ponad 9 milionów ludzi na trzech kontynentach: w Ameryce Północnej, w Europie i w Australii[16]. Do końca 1916 roku Fotodrama stworzenia została przetłumaczona na język duńsko-norweski, francuski, grecki, hiszpański, niemiecki, ormiański, polski, szwedzki i włoski[7].

W czerwcu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie Fotodramy stworzenia w Wielkiej Brytanii w wypełnionych widzami salach w Glasgow i w Londynie[f]. We wrześniu Fotodrama dotarła do kolejnych krajów europejskich: Danii, Finlandii, Niemiec, Szwajcarii i Szwecji, a w październiku obejrzeli ją widzowie w Australii i Nowej Zelandii[5]. W grudniu 1914 roku rozpoczęto wyświetlanie w Norwegii[17], w roku 1915 na Fidżi[18], w 1916 roku w Afryce Południowej, Gujanie i Indiach[19][20][21], a w roku 1917 na Cejlonie (obecna Sri Lanka)[22]. W Palestynie i we Francji w roku 1920[23][24], w Austrii[25] i na Trynidadzie w 1922 roku[26], w Hiszpanii w 1927 roku[27], w Albanii w 1928 roku[28], w Czechosłowacji w 1929 roku[29], w Jugosławii w roku 1931[30], na Saint Vincent w roku 1932[31], a na Ukrainie[32] i Złotym Wybrzeżu (obecna Ghana)[33] w latach 30. XX wieku.

W Polsce film pojawił się na początku lat dwudziestych XX wieku, kilkakrotnie był wyświetlany w największych salach[34]. Po II wojnie światowej, w 1947 roku Wolni Badacze Pisma Świętego wyświetlali slajdy pochodzące z książki Stworzenie czyli historja biblijna w obrazach. Otrzymali w tym celu zgodę od Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk – z wyłączeniem dwóch slajdów znajdujących się na stronach 92 i 94. Ocenzurowane slajdy przedstawiały Rewolucję francuską i biblijnego Samsona jako apoteozę socjalizmu[35].

Części | edytuj kod

Inne wersje | edytuj kod

  • Dramat Eureka to skrócona wersja Fotodramy stworzenia wydana w sierpniu 1914 roku, bez części filmowej w postaci płyt i przeźroczy. Zestaw ten ważył 14 kg. Zawierał wszystkie 96 wykładów jak wersja pełna, jednak niektóre były krótsze. Wyświetlany był przez dwie osoby na terenach wiejskich i mniej zaludnionych[9]. Dramat Eureka miał trzy wersje. „Dramat Eureka Y” zawierał kolorowe przezrocza, które pokazywano wraz z nagranymi przemówieniami biblijnymi i muzyką. Projektor do przezroczy, znajdujący się w tym zestawie, nie potrzebował energii elektrycznej – do uzyskania światła używano lampy karbidowej. Zespół wyświetlający używał dramatowozu czyli specjalnego pojazdu do przewożenia sprzętu, bagaży oraz wyposażenia biwakowego i kuchennego[36]. „Dramat Eureka X” oraz znacznie krótsza wersja „Dramat Eureka Family” (przeznaczona do użytku domowego) zawierały już tylko sam dźwięk (nie pokazywano przezroczy i ruchomych obrazów). Do końca 1914 roku w Stanach Zjednoczonych którąś z wersji Dramatu Eureka zaprezentowano przeszło 70 tys. widzów[5], a według niepełnych danych z roku 1915 już przeszło 1 mln osób[36]. Wydano również w trzech tomach scenariusz filmu w formie książkowej[37].
  • Dramat stworzenia to późniejsza niemiecka wersja Fotodramy stworzenia wydana w 1928 roku. Na początku lat dwudziestych niemieckie taśmy „Fotodramy” uległy prawie całkowitemu zniszczeniu. Dlatego Towarzystwu Strażnica zakupiło kilka taśm kroniki filmowej, a także filmy o tematyce biblijnej. Filmy te następnie przerabiano usuwając z nich części niestosowne łącząc z innymi filmami tak by nadawały się do wyświetlania. W ten sposób powstały zupełnie nowe filmy o długości od 5000 do 6000 metrów. Również stare przezrocza zastąpiono nowymi, pochodzącymi z książki „Stworzenie” lub z innych publikacji Towarzystwa Strażnica, czy też przezroczami kupowanymi w sklepach. Ponieważ nie znano wtedy jeszcze fotografii kolorowej członek niemieckiej rodziny Betel, Wilhelm Schumann, kolorował czarno-białe zdjęcia[38]. Muzykę do tej wersji opracował Erich Frost. Dramat stworzenia był wyświetlany w Austrii, Luksemburgu, Niemczech i Szwajcarii, a także niemieckojęzycznym widzom w innych krajach, w tym w Polsce i na terenie obecnych Czech. Do 1933 roku, gdy w Niemczech wprowadzono zakaz działalności Świadków Jehowy, projekcje organizowane przez niemieckie Biuro Oddziału obejrzało blisko milion osób[39].

Wystawa | edytuj kod

W październiku 2012 roku w Biurze Głównym Świadków Jehowy w Nowym Jorku otwarto wystawę, która zawiera między innymi krótki film z fragmentem wstępu do „Fotodramy” oraz ponad 500 kolorowych slajdów z tego filmu[40][41][42].

Uwagi | edytuj kod

  1. W niektórych wcześniejszych filmach stosowano część tych technik, lecz w wypadku Fotodramy stworzenia po raz pierwszy wszystkie zostały wykorzystane w trakcie jednej produkcji.
  2. Początkowo było to 96 walców fonografu.
  3. Według parytetu wartości nabywczej w lipcu 2017 roku było by to ponad 7,34 miliona dolarów.
  4. W sierpniu 1926 roku miała miejsce premiera filmu „Don Juan” (z muzyką, lecz bez dialogów), a jesienią 1927 roku wyświetlono film „Śpiewak jazzbandu” (z dialogami).
  5. Jeden ze slajdów wyświetlanych w trakcie pokazu przypominał o przypięciu tej przypinki.
  6. Premiera filmu w Wielkiej Brytanii miała miejsce 14 czerwca 1914 w Prince’s Theater w Londynie.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f Świadectwo wiary – arcydzieło sprzed stu lat, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXV, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 lutego 2014, s. 30–32, ISSN 1234-1150 .
  2. a bStrażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXIX, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 maja 1998, s. 12, 13, ISSN 1234-1150 .
  3. Watch Tower Bible and TractW.T.B.T. Society Watch Tower Bible and TractW.T.B.T., Świadkowie Jehowy — historia żywej wiary, część 1: Z ciemności ku światłu, jw.org [dostęp 2014-09-29] .
  4. „Arcydzieło”, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXII, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 stycznia 2001, s. 8, 9, ISSN 1234-1150 .
  5. a b c d Rocznik Świadków Jehowy 2014, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 172, 173 .
  6. Watchtower, Sto lat muzyki wysławiającej Boga, jw.org, 23 czerwca 2014 [dostęp 2014-06-24] .
  7. a b Królestwo Boże panuje!, Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 68–77 .
  8. Stulecie kina. „Przebudźcie się!”, s. 21, 22 lipca 1996. Watch Tower Bible and Tract Society. ISSN 1234-1169
  9. a b c FredrickF. Zydek FredrickF., Charles Taze Russell – jego życie i czasy. Człowiek, Millennium i posłannictwo, Białogard: Wydawnictwo „Straż”, 2016, s. 374–382, ISBN 978-83-935132-6-0 .
  10. Radosna służba z ludem Jehowy, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, XCII, Watch Tower Bible and Tract Society, 1971, s. 19–23 .
  11. „Straż”, LXXVIII, NR 2/2014, Na Straży, czerwiec 2014, s. 11 .
  12. Rocznik Świadków Jehowy 2006, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2006, s. 78 .
  13. Rocznik Świadków Jehowy 1996, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1996, s. 69, 70 .
  14. Rocznik Świadków Jehowy 1995, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1995, s. 174, 175 .
  15. Fotodrama stworzenia, epifania.pl
  16. Życie wieczne na ziemi — nadzieja odkryta na nowo, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXXI, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 sierpnia 2009, s. 16, ISSN 1234-1150 .
  17. Rocznik Świadków Jehowy 2013, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2012, s. 101 .
  18. 1984 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1984, s. 166, 167 .
  19. Rocznik Świadków Jehowy 2007, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2007, s. 77 .
  20. Rocznik Świadków Jehowy 2005, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2005, s. 138 .
  21. 1977 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1977, s. 40, 61 .
  22. Welcome to the Sri Lanka Branch Office of Jehovah's Witnesses, „Welcome to the Sri Lanka Branch Office of Jehovah's Witnesses”, Towarzystwo Strażnica, 2007 [zarchiwizowane z adresu 2017-08-12] .
  23. 1980 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1980, s. 54, 55 .
  24. 1980 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1980, s. 215.
  25. 1989 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1989, s. 90 .
  26. 1987 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1987, s. 225 .
  27. Świadkowie Jehowy — głosiciele Królestwa Bożego, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1995, s. 437 .
  28. Rocznik Świadków Jehowy 2010, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2010, s. 131 .
  29. Rocznik Świadków Jehowy 2000, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2000, s. 154 .
  30. Rocznik Świadków Jehowy 2009, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2009, s. 146 .
  31. 1989 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1989, s. 162 .
  32. Rocznik Świadków Jehowy 2002, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2002, s. 134, 135 .
  33. 1973 Yearbook of Jehovah's Witnesses, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 1973, s. 150 .
  34. Rocznik Świadków Jehowy 1994, s. 186, Watch Tower Bible and Tract Society
  35. Historia ruchu Badaczy Pisma Świętego
  36. a b „Dramat Eureka” pomógł wielu odnaleźć prawdę z Biblii, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXXVI, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 sierpnia 2014, s. 31, 32, ISSN 1234-1150 .
  37. Watch Tower Bible and TractW.T.B.T. Society Watch Tower Bible and TractW.T.B.T., Skorowidz 1986–2019, Biblioteka Internetowa Strażnicy .
  38. Rocznik Świadków Jehowy, 1974
  39. „Niezapomniany” pojawił się w samą porę, „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, CXXXV, Watch Tower Bible and Tract Society, 15 lutego 2013, s. 31, 32, ISSN 1234-1150 .
  40. Rocznik Świadków Jehowy 2014, Nowy Jork: Towarzystwo Strażnica, 2014, s. 172, 173 .
  41. Watchtower, Podróż w czasie, jw.org [dostęp 2014-09-29] .
  42. Watchtower, Wystawa historyczna w Biurze Głównym, jw.org [dostęp 2014-09-29] .

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Fotodrama stworzenia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy