Franciszek Juszczyk


Franciszek Juszczyk w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Franciszek Juszczyk (ur. 9 października 1890 w Żegocinie, zm. 8 listopada 1950 w Kłodzku) – proboszcz Wojska Polskiego, dziekan Okręgu Korpusu Nr VIII, we wrześniu 1939 szef duszpasterstwa rezerwowej 44 Dywizji Piechoty.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn Jana i Katarzyny z Bobowskich. Absolwent liceum w Bochni i seminarium duchownego w Przemyślu, w którym to mieście przyjął w dniu 5 lipca 1914 r. święcenia kapłańskie. Początki jego posługi duszpasterskiej to pełnienie funkcji wikariusza w parafii Brzostek (do grudnia 1915 roku)[1].

W dniu 14 grudnia 1915 r. mianowany został kapelanem wojskowym armii austriackiej[a]. Przebywał z żołnierzami podczas walk na froncie rumuńskim i włoskim (od lutego 1917 roku do stycznia 1918 r.), a następnie pełnił posługę w Przemyślu[b] i Samborze[c].

Z końcem października 1918 r. rozpoczął pełnienie ochotniczej służby w Wojsku Polskim (był sanitariuszem i kapelanem w szpitalu w Jarosławiu)[1]. Awansowany do stopnia kapitana został ze starszeństwem z dnia 5 grudnia 1918 r. Z tym samym dniem został przydzielony jako kapelan do Grupy Operacyjnej Henryka Minkiewicza, z którą odbył kampanię zimową pod Chyrowem. 3 lipca 1919 został mianowany na stopień majora. Dalsza jego posługa duszpasterska to służba w 3 Dywizji Piechoty Legionów[d], 7 Dywizji Piechoty[e], dowództwie Wileńskiego Okręgu Etapowego, 7 Armii[f], dowództwie Mołodeczańskiego Okręgu Etapowego (przydzielonego do 1 Armii), kieleckim Szpitalu Okręgowym[g] oraz ponownie w 7 Dywizji Piechoty[h]. Od dnia 10 grudnia 1921 r. do I połowy 1934 roku zajmował stanowisko proboszcza parafii wojskowej w Przemyślu[i][2].

Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu starszego kapelana, wśród duchownych wyznania rzymskokatolickiego, ze starszeństwem z dnia 1 czerwca 1919 r. i 30. lokatą. Przynależał wówczas ewidencyjnie do Kurii Biskupiej[3]. W roku 1923 zajmował już 26. lokatę w swoim starszeństwie[4] i znajdował się na ewidencji Kierownictwa Rejonu Duszpasterstwa Katolickiego w Przemyślu. Był wówczas odznaczony Krzyżem Walecznych[5]. W roku 1924 zajmował, w randze starszego kapelana, 24. lokatę w starszeństwie pośród kapłanów wyznania katolickiego[6] i pełnił jednocześnie funkcję kapelana garnizonu Przemyśl-Miasto[7]. W roku 1928[8] i 1929[9] zajmował 20. lokatę wśród starszych kapelanów ze swego starszeństwa (ewidencyjnie przynależał do Szefostwa Duszpasterstwa Okręgu Korpusu Nr X)[10][11], a w roku 1930 – 16. lokatę[12]. Pozostając na stanowisku administratora parafii wojskowej w Przemyślu[13], zajmował w 1932 roku 9. lokatę wśród starszych kapelanów (majorów) obrządku rzymskokatolickiego w swoim starszeństwie[14]. Od kwietnia 1933 r. do lutego 1934 roku pełnił również obowiązki kapelana w Szpitalu Okręgowym nr 10[1].

Z dniem 13 czerwca 1934 r. został przeniesiony przez biskupa polowego Józefa Gawlinę na stanowisko administratora parafii wojskowej we Włocławku[2]. Od tego czasu pełnił również funkcję kapelana 14 pułku piechoty[15]. Na stopień proboszcza został mianowany ze starszeństwem od dnia 19 marca 1937 i 1. lokatą w duchowieństwie wojskowym wyznania rzymskokatolickiego[16]. W roku 1938 ks. Franciszek Juszczyk znalazł się w składzie komisji zajmującej się opracowaniem jednodniówki z okazji 20-lecia powstania 14 pułku piechoty z Włocławka[17]. Na dzień 23 marca 1939 r. nadal pełnił funkcję administratora parafii Włocławek[18] i jednocześnie piastował stanowisko dziekana Okręgu Korpusu Nr VIII. W dniu 30 sierpnia 1939 r. został przeniesiony do 67 pułku piechoty z Brodnicy. Podczas kampanii wrześniowej zajmował stanowisko szefa duszpasterstwa rezerwowej 44 Dywizji Piechoty[19], a podczas obrony Warszawy – szefa służby duszpasterstwa w dowództwie odcinka Warszawa-Praga[20].

Uniknął niewoli, pod pseudonimem „Świrad” działał w konspiracji. W latach 1940–1944 pełnił funkcję kapelana Wojskowego Szpitala Ujazdowskiego i zastępcy naczelnego kapelana Armii Krajowej (posiadał przydział do Komendy Głównej Armii Krajowej[j]). 4 sierpnia 1944 r. został przez Niemców ewakuowany wraz z całym szpitalem. Podczas powstania warszawskiego został schwytany przez Niemców i skazany na karę śmierci, której szczęśliwie uniknął. Po upadku Sadyby wraz z ludnością cywilną wyszedł z Warszawy. Został ewakuowany wraz ze szpitalem do Krakowa, gdzie pełnił posługę kapelana w szpitalu przy ul. Kopernika. Potem osiadł w Kłodzku, gdzie został dziekanem tamtejszej katedry[2].

Ksiądz podpułkownik Franciszek Juszczyk zmarł w dniu 8 listopada 1950 roku w Kłodzku. Pochowany został na cmentarzu w rodzinnej Żegocinie. Znany był również jako wspaniały kaznodzieja i literat.

Awanse | edytuj kod

 Osobny artykuł: Tytulatura duchowieństwa wojskowego II RP.
  • kapelan – 5 grudnia 1918[1]
  • starszy kapelan – 1 czerwca 1919 r., 30. lokata (zweryfikowany w tym stopniu i z tą lokatą został dekretem z dnia 3 maja 1922 r.)[3]
  • proboszcz – starszeństwo z 19 marca 1937 i 1. lokata[16]

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. W początkowym okresie swej służby w armii austriackiej ks. Juszczyk stacjonował w Przemyślu i Sanoku.
  2. Przez okres miesiąca pełnił służbę w przemyskim superioracie polowym.
  3. W Samborze ks. Juszczyk został oskarżony o głoszenie buntowniczych kazań i przeniesiony karnie do posługiwania w szpitalu rezerwowym w Jarosławiu.
  4. W składzie 3 DP Leg. brał udział w ofensywach na Zbrucz, Dźwińsk i Łotwę.
  5. Podczas służby w 7 DP nabawił się ciężkiego zapalenia płuc.
  6. Pełnił wówczas obowiązki dziekana 7 Armii.
  7. Sprawował wówczas funkcję kapelana Szpitala Okręgowego w Kielcach.
  8. Pełnił w tym czasie obowiązki proboszcza 7 Dywizji Piechoty.
  9. Był wówczas jednocześnie zastępcą dziekana Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X.
  10. Przydzielony był do Oddziału I (Organizacyjnego) – Służby Duszpasterstwa.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h Zasłużeni dla Ziemi Żegocińskiej ↓.
  2. a b c Powstańcze biogramy ↓.
  3. a b Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 406.
  4. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 1426.
  5. Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 1421.
  6. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 1297.
  7. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 1294.
  8. Wykaz duchowieństwa wojskowego 1928 ↓, s. 31.
  9. Wykaz duchowieństwa wojskowego 1929 ↓, s. 34.
  10. Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 840.
  11. Wykaz duchowieństwa wojskowego 1928 ↓, s. 26.
  12. Wykaz duchowieństwa wojskowego 1930 ↓, s. 36.
  13. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 899.
  14. Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 406.
  15. Ciesielski 2008 ↓, s. 170.
  16. a b Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 379.
  17. Ciesielski 2008 ↓, s. 136.
  18. a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 406.
  19. Kryska-Karski i Barański 1973 ↓, s. 34.
  20. Kryska-Karski i Barański 1974 ↓, s. 37.
  21. Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 1292.
  22. Wykaz duchowieństwa wojskowego 1929 ↓, s. 27.
  23. a b c Wykaz duchowieństwa wojskowego 1930 ↓, s. 29.
  24. a b c d Na podstawie

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Franciszek Juszczyk" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy