Franciszek Sikorski


Franciszek Sikorski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Franciszek Józef Sikorski (ur. 4 października 1889 we Lwowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – inżynier, generał brygady Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 4 października 1889 we Lwowie, w rodzinie Narcyza, lekarza weterynarii, i Adeli z Małuszyńskich[1]. Był młodszym bratem Adama Mariana (1886–1947) i Heleny, która wyszła za mąż za kapitana Legionów Polskich Tadeusza Andrzeja Terleckiego (1886–1918)[2].

Ukończył we Lwowie gimnazjum, następnie studia na Politechnice Lwowskiej i filologię na Uniwersytecie Jagiellońskim[1]. Przed I wojną światową był członkiem polskich organizacji wojskowo-niepodległościowych, w Związku Walki Czynnej (od maja 1909[1]) i w Związku Strzeleckim (od 1910[1]). Ukończył strzelecka szkołę podoficerską i wyższy kurs szkoły oficerskiej w 1912.

W czasie I wojny światowej od 16 sierpnia 1914[1] do lipca 1917 służył w Legionach Polskich – jako dowódca batalionu w 3 pułku piechoty, a potem 4 pułku piechoty (porucznik z września 1914, kapitan ze stycznia 1915). Po kryzysie przysięgowym został uwięziony w Przemyślu[1], a następnie wcielony w listopadzie 1917 do cesarskiej i królewskiej armii. Od stycznia 1918 dowódca Okręgu Lwów Polskiej Organizacji Wojskowej. Od października 1918 już w odrodzonym Wojsku Polskim w szeregach 4 Dywizji strzelców polskich[1]. W grudniu 1918 został dowódcą 13 pułku strzelców polskich, na czele którego wrócił przez Bukowinę do kraju[3].

W lipcu 1919 objął dowództwo 28 pułku piechoty. Październik 1919 – grudzień 1920 dowódca XIX, a następnie XX Brygady Piechoty. Od maja do listopada 1920 walczył z bolszewikami, najpierw na Froncie Północnym, potem w bitwie warszawskiej na polach Radzymina, a następnie w walkach pościgowych w Małopolsce Wschodniej. Od grudnia 1920 do kwietnia 1921 szkolił się na kursie informacyjnym dla wyższych dowódców w Wyższej Szkole Wojennej. W okresie kwiecień 1921 – styczeń 1922 był dowódcą XIX BP i pełniącym obowiązki dowódcy 10 Dywizji Piechoty.

Szczególnie odznaczył się w walkach „w czerwci podczas walk nad Dzisną, osobiście dowodząc brygadą, odpierajac kilkakrotne ataki nieprzyjaciela i osłaniając odwrót polskich oddziałów”[1]. Za tą waleczność został odznaczony Orderem Virtuti Militari[1].

1923 – lipiec 1926 był dowódcą piechoty dywizyjnej 9 Dywizji Piechoty. W czasie wypadków majowych w 1926 opowiadał się po stronie marsz. Józefa Piłsudskiego. Na czele 22 pułku piechoty szedł na pomoc Warszawie. Od lipca 1926 do marca 1932 dowódca 9 Dywizji Piechoty.

16 marca 1927 mianowany został generałem brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 8 lokatą w korpusie generałów. Razem z nim awans otrzymał dr Bronisław Karol Sikorski (19 lokata). Od marca 1932 do czerwca 1933 w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu. 30 czerwca 1933 został przeniesiony w stan spoczynku[1]. Zamieszkał w Warszawie (wg Polaka we Lwowie[1]), działał w Związku Hodowców Drobiu i pisał pamiętnik, który spłonął we wrześniu 1939.

Po wybuchu II wojny światowej 5 września ewakuował się na wschód do Brześcia, gdzie miał objąć dowództwo twierdzy. Następnie udał się do Lwowa, gdzie zameldował się do dyspozycji dowództwa Frontu Południowego. 12 września objął dowództwo obrony Lwowa, walczył z zagonami niemieckimi. Po kapitulacji miasta przed Armią Czerwoną, wbrew warunkom kapitulacyjnym, został w październiku 1939 zatrzymany przez NKWD i uwięziony w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach.

Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[4].

Awanse i upamiętnienie | edytuj kod

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie do stopnia generała dywizji[5]. Awans został ogłoszony w dniu 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

 Osobny artykuł: Awanse generalskie oficerów II Rzeczypospolitej Polskiej z 2007.

Życie prywatne | edytuj kod

Dzieci: Krystyna (1924), Adela (1929), Maria (1931)[6].

Ordery i odznaczenia | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l Polak (red.) 1991 ↓, s. 131.
  2. Leinwand 1995 ↓.
  3. Zaborowski 1928 ↓, s. 3.
  4. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 483.
  5. M.P. z 2007 r. nr 85, poz. 885
  6. a b c Polak (red.) 1991 ↓, s. 132.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Franciszek Sikorski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy