Frankfurt nad Odrą


Na mapach: 52°21′N 14°33′E/52,350000 14,550000

Frankfurt nad Odrą w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Frankfurt nad Odrą[2] (niem. Frankfurt (Oder), dawniej Frankfurt an der Oder, dolnołuż. Frankobrod nad Odru) – miasto na prawach powiatu, leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w kraju związkowym Brandenburgia. Leży na wysokości od 19 do 135 m n.p.m. i wraz z polskimi Słubicami (które do 1945 roku stanowiły jego prawobrzeżną część) tworzy aglomerację transgraniczną liczącą ok. 80 tys. mieszkańców. Miasto jest siedzibą Europejskiego Uniwersytetu Viadrina.

Spis treści

Nazwa | edytuj kod

Nazwa miasta wzmiankowana była po raz pierwszy w formie Vrankenvorde w 1253 roku. Miasto otrzymało nazwę od Frankfurtu nad Menem. Nazwa została przeniesiona znad Menu na nowo założone miasto na lewym brzegu Odry i oznaczała pierwotnie ‘bród w kraju Franków’. Osada leżąca po drugiej stronie Odry, czyli dzisiejsze Słubice, notowana była w średniowiecznych źródłach w formach Zbiwitz, Zbirwitz, Zliwiz. Ze względu na zniekształcenie zapisów pierwotna forma jest trudna do ustalenia, a jej znaczenie jest niejasne[3].

Dawniej, w niektórych polskich źródłach nazwa Słubice przenoszona była na całe miasto Frankfurt[4][5][6].

Historia | edytuj kod

Kalendarium:

Demografia | edytuj kod

 Osobny artykuł: Ludność Frankfurtu nad Odrą.

Liczba ludności miasta przed zjednoczeniem Niemiec wynosiła 87 863 (1988 r.), w roku 2000 miasto zamieszkiwało 72 131 osób, w 2008 roku 60 588, natomiast w 2015 r. 58 092[1]. Według danych z września 2013 roku w mieście było zameldowanych 1285 Polaków[12]. W roku akademickim dodatkowo ponad 6 tys. studentów.

Dzielnice miasta | edytuj kod

Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 r. było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt (dosł. przedmieście za wałem).

Kościół Pokoju – najstarszy kościół i zarazem murowany budynek Frankfurtu i Słubic Oblężenie Frankfurtu przez Szwedów w 1631 Ratusz Kościół Mariacki Budynek poczty głównej Kościół Świętego Krzyża Uniwersytet Viadrina Kościół Św. Gertrudy Dworzec kolejowy Oderturm Pomnik Armii Czerwonej we Frankfurcie Pomnik Mikołaja Kopernika we Frankfurcie nad Odrą

Zabytki | edytuj kod

Kościoły | edytuj kod

Głównymi kościołami w mieście są:

Pomniki | edytuj kod

W mieście znajduje się wiele pomników m.in.:

Edukacja | edytuj kod

We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.

Transport | edytuj kod

Transport kolejowy | edytuj kod

Stacje i przystanki | edytuj kod

Połączenia kolejowe | edytuj kod

Byłe przejścia graniczne | edytuj kod

Wojsko | edytuj kod

Sport | edytuj kod

W mieście swoją siedzibę ma powstały w 1951 roku FC „Vorwärts” Frankfurt, który obecnie występuje pod nazwą 1. FC Frankfurt. Sukcesami klubu są m.in. sześciokrotne mistrzostwo NRD oraz dwukrotnie zdobyty Puchar NRD. W sezonie 2016/2017 zespół występuje w Oberlidze Nordost (V poziom rozgrywek). Domowym obiektem drużyny jest Stadion der Freundschaft o pojemności 12 tys. miejsc[13].

Miasto jest siedzibą niemiecko-polskiej drużyny koszykówki męskiej 1. ASC Red Cocks Frankfurt nad Odrą[14]. Frankfurt jest też siedzibą niemiecko-polskiego klubu piłki ręcznej kobiet – BSV Iskra Frankfurt Oder/Kowalów.

We Frankfurcie nad Odrą swoją siedzibę ma Muzeum Sportu.

Osoby | edytuj kod

Urodzeni we Frankfurcie nad Odrą | edytuj kod

Związani z miastem | edytuj kod

Współpraca | edytuj kod

Miejscowości partnerskie[15]:

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b https://www.statistik-berlin-brandenburg.de/publikationen/stat_berichte/2016/SB_A01-07-00_2015m12_BB.xlsx.
  2. FilipF. Sulimierski FilipF., BronisławB. Chlebowski BronisławB., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II, 1880, s. 402 .
  3. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 222. ISBN 83-04024-36-5.
  4. Ks. Stanisław Kozierowski, Atlas nazw geograficznych słowiańszczyzny zachodniej, Poznań 1934.
  5. a b c d e f g Mapa Polski 1:500 000 Wojskowy Instytut Geograficzny Sztabu Generalnego W.P., Warszawa 1947 [1].
  6. [Koleje Pomorza 1:1100 000, marzec 1946 http://web.archive.org/web/20131023055353/http://www.kolej.one.pl/mapy/1/1099510834.jpg.
  7. a b c d e Märkische Oderzeitung/Frankfurter Stadtbote, 7. Juli 2006, S. 15.
  8. [2].
  9. JerzyJ. Besala JerzyJ., Stanisław Żółkiewski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988, s. 27, ISBN 83-06-01583-5, OCLC 830086205 .
  10. W tym samym roku, www.historia-polski.com [dostęp 2018-03-19] .
  11. Tourismusverein Frankfurt Oder, www.frankfurt-oder-tourist.de [dostęp 2017-11-23] .
  12. Tysiące Polaków przenosi się na niemiecką stronę Odry | Echa polskie | DW | 29.10.2013, www.dw.com [dostęp 2017-11-23]  (pol.).
  13. Historie. fcfrankfurt.de. [dostęp 2016-09-10].
  14. Koguty znowu zwycięskie. slubice24.pl. [dostęp 2017].
  15. Partnerstädte.

Bibliografia | edytuj kod

  • Monika Kilian/ Ulrich Knefelkamp (wyd.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003.
  • Ulrich Knefelkamp/ Siegfried Griesa (wyd.): Frankfurt an der Oder 1253–2003, Berlin 2003, ​ISBN 3-89700-367-8​.
  • Sibylle Gramlich/ Anrdreas Bernhard/ Andreas Cante/ Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, tom 3), Worms am Rhein 2002, ​ISBN 3-88462-190-4​.
  • Hans Nauschütz: Frankfurt wie es war und ist: Wanderungen durch Frankfurt (Oder), Die Furt 2003, ​ISBN 3-933416-01-9​.
  • Wolfgang Stribrny/ Fritz Zäpke: Frankfurt/Oder. Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ​ISBN 3-922131-75-1​.
  • Fritz Timme: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497–517.
  • Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909”. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ​ISBN 3-935881-24-X​.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Panorama miasta Kontrola autorytatywna (college town):
Na podstawie artykułu: "Frankfurt nad Odrą" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy