Gönc


Na mapach: 48°28′16″N 21°16′27″E/48,471111 21,274167

Gönc w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Göncmiasto, gmina i powiat w północno-wschodniej części Węgier. Jest stolicą powiatu Abaúj-Hegyköz.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Miejscowość leży na obszarze niewysokiego pasma górskiego Gór Zemplińskich (węg. Zempléni-hegység), będącego częścią Średniogórza Północnowęgierskiego, w pobliżu granicy ze Słowacją. Administracyjnie gmina należy do powiatu Abaúj-Hegyköz, wchodzącego w skład komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén i jest jedną z jego 24 gmin.

Historia | edytuj kod

Dużą rolę w historii miejscowości odegrał kalwinizm – tu w roku 1586 po raz pierwszy dokonano protestanckiego przekładu całej Biblii na język węgierski. Autorem tłumaczenia był pastor Gáspár Károlyi (1529-1591), korzystający z opieki późniejszego księcia Siedmiogrodu, Zygmunta Rakoczego. Wydawcą Biblii Károliego w roku 1590 w pobliskim Vizsoly był polski drukarz Walenty Mantskowits (Mączkowicz?) korzystający z papieru z Polski[1][2].

W roku 1687 przeniesiono tu na krótko Kolegium kalwińskie z Sárospatak, gdzie wkrótce znalazła się Biblia królowej Zofii (próba przekładu Biblii na język polski). Miasto odgrywało ważną rolę w handlu winami tokajskimi z Polską. Przyjęto nawet handlową miarę objętości wina tzw. beczkę (baryłkę) Gönc.

Współczesność | edytuj kod

Po Traktacie w Trianon, w czerwcu 1920, kiedy Węgry utraciły tereny dzisiejszej Słowacji i Zakarpacia, miasto stało się przygraniczną, prowincjonalną miejscowością i straciło na znaczeniu. W roku 2001 Gönc ponownie uzyskało prawa miejskie.

Bibliografia | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Konrad Sutarski, Polska flaga nad Dunajem. Polacy i ich samorządy na Węgrzech, Budapeszt, Ogólnokrajowy Samorząd Mniejszości Polskiej na Węgrzech, 2004, 215 s., ​ISBN 963-214-637-9
  2. Lucyna Latała-Zięba, Dzień św. Władysława - świętem Polonii Węgierskiej, „Znad Popradu”, Lipiec 2004, s. 9.
Na podstawie artykułu: "Gönc" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy