Gan Jawne


Na mapach: 31°47′19″N 34°42′19″E/31,788611 34,705278

Gan Jawne w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gan Jawne (hebr. גן יבנה; pol. Ogród Jawne; w oficjalnej pisowni ang. Gan Yavne) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Centralnym, w Izraelu.

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Miasteczko jest położone na nadmorskiej równinie w północno-zachodniej części pustyni Negew, w odległości 6 kilometrów od Morza Śródziemnego. W jego otoczeniu jest miasta Aszdod, moszawy Gan ha-Darom, Bicaron, Azrikam i Szetulim, oraz kibucu Chacor-Aszdod. Na południowy wschód od miasteczka znajduje się wojskowa baza lotnicza Chacor.

Podział administracyjny | edytuj kod

Gan Jawne jest gęsto zaludnionym miasteczkiem położonym pośrodku niezabudowanego obszaru nadmorskiej równiny, dla której charakterystycznym elementem krajobrazu są intensywne uprawy rolnicze. W miejscowości znajdują się następujące osiedla mieszkaniowe: Neot HaMakabim, Givat Szimszon, Szikun Ovdim, Neot HaPerahim, Neot Hadarim, Givat HaSavjonim oraz Motta Gur.

Środowisko naturalne | edytuj kod

Miasteczko Gan Jawne zajmuje powierzchnię 10 962 hektarów, z czego 4,8 tys. są zakwalifikowane pod budownictwo mieszkaniowe, 600 pod tereny przemysłowe i 5 180 hektarów jako grunty rolnicze. Większość z gruntów rolnych jest przeznaczona pod przyszłą zabudowę mieszkaniową. Tutejsze ziemie są mieszane, a większość gruntów rolnych zajmują sady owocowe. Klimat śródziemnomorski charakteryzujący się gorącymi i wilgotnymi latami oraz chłodnymi i deszczowymi zimami. Średnia suma rocznych opadów wynosi 510 mm[1].

Demografia | edytuj kod

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2010 roku w mieście żyło 18,9 tys. mieszkańców, z czego 98,1% było Żydami. W rankingu społeczno gospodarczego rozwoju Gan Jawne zajmuje 10 miejsce w kraju. Przeciętne wynagrodzenie mieszkańców w 2007 wynosiło 8 281 NIS[2].

Populacja miasta pod względem wieku:


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia | edytuj kod

Osada Gan Jawne została założona w 1931 jako rolniczy moszaw. Grupa założycieli składała się z żydowskich imigrantów z Rosji i Polski, którzy przeszli szkolenie rolnicze w rejonie miasta Ra’ananna. W 1930 rozpoczęli negocjacje w sprawie zakupu ziemi i rok później założyli własną osadę rolniczą. W 1936 posiadali dużą plantację cytrusów[3].

Moszaw posiadał po stronie zachodniej i południowej sąsiedztwo sześciu arabskich wiosek, co stało się niezwykle uciążliwe podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny w 1947 i 1948. W okolicy dochodziło do licznych incydentów zbrojnych, co zmusiło żydowską organizację paramilitarną Hagana do zdobycia przewagi militarnej w całym obszarze Gan Jawne. W dniu 13 maja 1948 żołnierze Hagany zajęli i wyludnili arabską wioskę Barka, której ziemie weszły po wojnie w obszar Gan Jawne[4]. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej z moszawu operowały Siły Obronne Izraela. W 1950 Gan Jawne otrzymało status samorządu lokalnego. W tym samym roku miasteczko przyjęło dużą grupę imigrantów z Jemenu, przybyłych do Izraela w wyniku operacji Latający Dywan. W latach 60. XX wieku osiedlili się tutaj imigranci z Afryki Północnej i Kurdystanu. W kolejnych latach dołączyli do nich przybysze z Etiopii i Tunezji, a w latach 90. dużą ilość imigrantów z krajów byłego ZSRR. Na przełomie 2008 i 2009 miasto ucierpiało od ostrzału rakietowego prowadzonego z pobliskiej Strefy Gazy[5].

Nazwa | edytuj kod

Nazwa nawiązywała do pobliskiego starożytnego miasta Jawne. Pod koniec lat 70. było nazywane także Tachshit Hashfela lub Low-Land Jewel.

Symbole | edytuj kod

Godło Gan Jawne przedstawia kamienną tablicę z Dziesięcioma Przykazaniami, na której widnieją dwa owoce pomarańczy i jedna cytryna, z polem uprawnym i domami w tle. Symbole te wyobrażają motto miasta: „Tora i praca”, które przyświecało jego założycielom. Studiowali oni Torę, i z miłości do Ziemi Izraela sadzili sady i winnice, oraz budowali nowe domy. W ten sposób powstało Gan Jawne. Miasteczko nie posiada oficjalnej flagi. W razie potrzeby jest używana pomarańczowa flaga z godłem[6].

Polityka | edytuj kod

Siedziba władz miejskich w Gan Jawne szkoła podstawowa imienia Ilana Ramona w Gan Jawne

Miasteczko Gan Jawne posiada status samorządu lokalnego - Mo'atza Mekomit Gan Jawne. Od 2003 na czele władz miejskich stoi Aaron Dror.

Współpraca międzynarodowa | edytuj kod

Gan Jawne posiada dwa zaprzyjaźnione miasta partnerskie. Są to: Puteaux w północnej Francji (od 1974) i Winnipeg w środkowej Kanadzie (od 2003)[8].

Architektura | edytuj kod

W architekturze Gan Jawne dominują niewysokie domy oraz wille. Jedynie kilka budynków jest wyższych.

Zabytki | edytuj kod

Z racji młodego wieku miasta tutejsze zabytki są stosunkowo młodymi budynkami. Jako ważne dla lokalnej historii i obiekty zabytkowe uznano:

  1. Dom Ludowy, który pełni funkcję siedziby władz miejskich. Został on wybudowany w koncepcji budowli obronnej, z grubymi i mocnymi ścianami zewnętrznymi, oraz z dziedzińcem wewnętrznym. Brama wjazdowa posiada ciężką bramę. W kolejnych latach budynek przeszedł liczne przebudowy i wiele starych wewnętrznych ścian zastąpiono o wiele praktyczniejszymi cienkimi ścianami betonowymi. Dach budynku był wykorzystywany jako wieża obserwacyjna, co dodatkowo ułatwiała korzystna lokalizacja na wierzchołku wzgórza. Wszystkie drzewa zasadzono po wojnie. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej piwnice wykorzystywano jako szpital wojskowy. W korytarzu znajdowała się szkoła i przedszkole. Parter zajmowała klinika, sklep spożywczy oraz biura. Na piętrze funkcjonowała synagoga oraz klub towarzyski. W budynkach gospodarczych znajdowały się sortownia i pakownia owoców. Budynek przybliża historię całego miasta.
  2. Schron, który w okresie brytyjskiego mandatu pełnił funkcję skrytki na broń i amunicję. W następnych latach pełnił funkcje obronne.
  3. Karawanseraj służący zwierzętom i ludziom jako miejsce odpoczynku podczas podróży z portu Aszdod do Jerozolimy, Betlejem lub Hebronu. Po I wojnie izraelsko-arabskiej w budynku wybudowano synagogę.
  4. Zachodnia wieża strażnicza, była jedną z siedmiu punktów obserwacyjnych rozmieszczonych wokół Gan Jawne[9].

Kultura | edytuj kod

W Gan Jawne znajduje się miejskie centrum kultury z biblioteką, oraz trzy mniejsze osiedlowe ośrodki kultury. W miasteczku aktywnie działają ruchy młodzieżowe Bene Akiwa i Ha'Noar Ha'Oved Ve Ha'Lomed.

Edukacja | edytuj kod

Gan Jawne jest miasteczkiem o stosunkowo młodej populacji, stąd dobrze rozwinięta sieć szkół. W miasteczku znajdują się dwadzieścia trzy przedszkola, cztery państwowe szkoły podstawowe (Ben Gurion, Maccabim, Ilan Ramon i Ehud Manor), państwowa szkoła religijna (Synaj) oraz dwie szkoły średnie (Ort Icchak Rabin i Naomi Szemer). Dodatkowo jest tutaj jesziwa Chabad of Gan Jawne[10] i edukacyjna wioska dla dzieci Beit Apel.

Gospodarka | edytuj kod

W południowej części miejscowości utworzono strefę przemysłową, która obecnie zajmuje powierzchnię 250 hektarów. Budowa kolejnych zakładów przemysłowych przyczyniła się do rozwoju miasteczka, dając wpływy i zatrudnienie dla mieszkańców. Firma Cequesta Water rozwija technologie oczyszczania ścieków komunalnych i przemysłowych[11]. Z innych branży działają tutaj firmy elektroniczne, produkujące dźwigi, materiały budowlane, skład drewna, produkcji żywności i inne.

Lokalizacja Gan Jawne w bezpośredniej bliskości Portu Aszdod i obszaru metropolitalnego Gusz Dan sprawiła, że rozwinął się tutaj handel. W miejscowości istnieją duże hurtownie, dwa supermarkety oraz mniejsze niezależne sklepy.

Infrastruktura | edytuj kod

W Gan Jawne znajduje się centrum opieki nad osobami w podeszłym wieku.

Komunikacja | edytuj kod

Z miasteczka wyjeżdża się na południowy zachód bezpośrednio na skrzyżowanie będące początkiem autostrady nr 4 (ErezKefar Rosz ha-Nikra), którą jadąc na północny wschód dojeżdża się do węzła z drogą ekspresową nr 41 (Aszdod-Gedera) i drogą ekspresową nr 42 (Aszdod-Riszon le-Cijjon). Natomiast jadąc drogą ekspresową nr 4 na południe dojeżdża się do głównej drogi wjazdowej do miasta Aszdod. Osobna lokalna droga nr 3703 prowadzi na południe do sąsiedniego moszawu Szetulim. Z Gan Jawne można wyjechać także w kierunku wschodnim, jadąc lokalną drogą do sąsiedniego moszawu Bicaron lub położoną bardziej na południu lokalną drogą prowadzącą do drogi nr 3922 i bazy lotniczej Chacor.

Ważną rolę w tutejszej komunikacji odgrywa stacja kolejowa Aszdod.

Przypisy | edytuj kod

  1. Dodatkowe dane (hebr.). W: Gan Jawne [on-line]. [dostęp 2011-08-02].
  2. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2008-05-06].
  3. Historia społeczności (hebr.). W: Gan Jawne [on-line]. [dostęp 2011-08-02].
  4. Welcome To Barqa (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-09-01].
  5. Factbox - Developments in Israel - Gaza fighting, Dec 28 (ang.). W: Reuters [on-line]. 2008-12-28. [dostęp 2011-09-01].
  6. Local Council of Gan Jawne, Mo'atza Mekomit Gan Jawne (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. [dostęp 2011-09-02].
  7. Burmistrzowie Gan Jawne (hebr.). W: Gan Jawne [on-line]. [dostęp 2011-08-02].
  8. Miasta partnerskie (hebr.). W: Gan Jawne [on-line]. [dostęp 2011-08-02].
  9. Zabytki (hebr.). W: Gan Jawne [on-line]. [dostęp 2011-08-02].
  10. Chabad of Gan Jawne (ang.). W: Chabad Centers [on-line]. [dostęp 2008-12-25].
  11. Cequesta Water (ang.). W: Cequesta Water [on-line]. [dostęp 2008-12-25].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Gan Jawne" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy