Garbaś


Na mapach: 54°08′11″N 22°37′15″E/54,136389 22,620833

Garbas (jezioro w powiecie suwalskim) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Garbaś) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Garbasjezioro w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Filipów, leżące na terenie Pojezierza Zachodniosuwalskiego[3]. Przepływa przez nie rzeka Rospuda.

Spis treści

Charakterystyka | edytuj kod

Długie i wąskie jezioro rynnowe, otoczone wzgórzami. Brzegi na ogół wysokie, zbudowane z piasków i żwirów wodnolodowcowych (osadzonych przez wody płynące pod lądolodem skandynawskim w okresie zlodowacenia bałtyckiego). Od zachodu porośnięte lasem świerkowo-sosnowym, od wschodu jezioro otaczają pola i gdzieniegdzie kępy lasu. Na południu jego przedłużeniem jest Jezioro Głębokie. Przy północnym krańcu jeziora znajdują się zagrody wsi Garbas.

Równolegle do rynny, w której leżą jeziora Garbaś i Głębokie, biegnie druga rynna oddzielona zalesionym grzbietem (prawdopodobnie ozowym), z jeziorami: Gatne i Siekierewo.

Garbaś - to akwen o cechach oligotroficznych . Strefa litoralna jest tu wąska, uboga w roślinność nawodną i zanurzoną. Pod względem rybostanu jest to jezioro sielawowo-leszczowe, przy tym obfite w ryby. Zamieszkują tam: leszcze, liny, okonie, szczupaki, płocie, węgorze, miętusy, sieje i sumy. Wodę ma czystą, w partiach głębokich o odcieniu granatowym, w płytszych - szaro-żółto-zielonym. Jest to jezioro o dnie piaszczystym, miejscami żwirowym (otoczaki), o gwałtownych spadkach stoków dna.

Turystyka | edytuj kod

Przez jezioro prowadzi szlak kajakowy Rospudy. Na zachodnim brzegu, przy zatoce, znajduje się leśne pole biwakowe. W północnej części zachodniego brzegu wpada do Garbasia rzeczka Jaworkówka, odprowadzająca wody z Jeziora Mieruńskiego. Na wschodnim brzegu znajduje się wioska Matłak, na której terenie odkryto ślady osadnictwa z okresu środkowej epoki kamiennej. Są to najstarsze ślady pobytu człowieka na Suwalszczyźnie.

Dane morfometryczne | edytuj kod

Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 137,5 ha[2] do 152,5 ha[1]. Zwierciadło wody położone jest na wysokości 163,3 m n.p.m.[2] lub 164,0 m n.p.m.[1] Średnia głębokość jeziora wynosi 20,9 m[1], natomiast głębokość maksymalna 48,0 m[1][3].

W oparciu o badania przeprowadzone w 2005 roku wody jeziora zaliczono do II klasy czystości[2].

Hydronimia | edytuj kod

Według urzędowego spisu opracowanego przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych (KNMiOF) nazwa tego jeziora to Garbas[4]. W różnych publikacjach i na mapach topograficznych jezioro to występuje pod nazwą Garbaś[2][3][5].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f według IRŚ za Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 351. ISBN 83-232-1732-7.
  2. a b c d e Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 351. ISBN 83-232-1732-7.
  3. a b c Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 120. ISBN 83-01-12479-2.
  4. Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 82. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 22 kwietnia 2009].
  5. Mapa topograficzna dostępna w serwisie geoportal.gov.pl. [dostęp 4 grudnia 2009].

Bibliografia | edytuj kod

  1. Stefan Maciejewski, Po ziemi suwalskiej - Przewodnik turystyczny , Wydawnictwo Hańcza, Suwałki 1994.
  2. Lechosław Herz, Pojezierze Suwalskie, Wydawnictwo Kraj, Warszawa 1983
Na podstawie artykułu: "Garbaś" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy