Gebhard Leberecht von Blücher


Gebhard Leberecht von Blücher w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach

Gebhard Leberecht von Blücher (Gebhard Leberecht Fürst Blücher von Wahlstatt) (ur. 16 grudnia 1742 w Rostocku, zm. 12 września 1819 w Krobielowicach) – książę, żołnierz, feldmarszałek Królestwa Prus, dowódca armii pruskiej w bitwie pod Waterloo, Kaczawą, Lipskiem, Budziszynem, Lützen, Brienne-le-Château, Craonne, Laon, a także kampanii sześciodniowej[potrzebny przypis].

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Pierwszy okres służby wojskowej | edytuj kod

Jako małoletni służył w wojsku szwedzkim, jednak w 1760 r. wstąpił do armii pruskiej, do Regimentu Huzarów w Słupsku, dowodzonego przez generała Wilhelma Sebastiana von Bellinga (od 1861 Regimentu Huzarów nr 8). W tej jednostce jako adiutant dowódcy brał udział między innymi w działaniach na Pomorzu i w Wielkopolsce w czasie I rozbioru Polski. W tym czasie prowadził hulaszczy tryb życia, nic więc dziwnego, że dopiero w 1771 awansowano go zaledwie do stopnia kapitana kawalerii. Gdy wniósł zażalenie, został ukarany kilkumiesięcznym aresztem. Wobec braku perspektyw i niejako zmuszony, w 1773 rozstał się z wojskiem. Król Prus Fryderyk Wielki, mimo starań czynionych przez Blüchera, odmówił mu prawa do służby w wojsku[potrzebny przypis].

Ziemianin | edytuj kod

Po odejściu z wojska ożenił się z siedemnastoletnią baronessą Caroline Amelie von Mehling i dzięki funduszom jej rodziców zakupił majątek i rozpoczął życie ziemianina. Nie miał jednak talentu w prowadzeniu gospodarstwa i nadal prowadził hulaszczy tryb życia. W niedługim czasie popadł w ogromne długi. Po śmierci Fryderyka Wielkiego podjął ponowne starania o przyjęcie go do służby wojskowej u nowego władcy Fryderyka Wilhelma II[potrzebny przypis].

Drugi okres służby wojskowej | edytuj kod

Ponownie wstąpił do wojska w 1787 r. Został przyjęty w stopniu majora kawalerii do swojej starej jednostki, którą później w latach 1794–1819 dowodził. Był to późniejszy słynny 5 Pomorski Regiment Husarski, zwany od koloru kurtek Regimentem Czerwonych Huzarów. Jednostka stacjonowała w Słupsku, jednak w tamtym czasie żołnierze nie byli skoszarowani, lecz mieszkali u mieszkańców miasta w kwaterach prywatnych. Aby regiment nie stanowił ciężaru dla Słupska, część jego pododdziałów była rozlokowana w okolicznych miejscowościach. Jeden ze szwadronów, którego dowódcą w 1787 został jako major, stacjonował od 1774 w Miastku[potrzebny przypis].

Problemy finansowe z czasów ziemiańskich sprawiły, że sprzedał majątek i sprowadził żonę z dziećmi do Miastka. W 1788 awansowany na podpułkownika, a w 1790 na pułkownika. 17 czerwca 1791 zmarła jego żona, którą pochowano pod posadzką miasteckiego kościoła.

Po śmierci małżonki wziął udział ze swoim regimentem w wojnie z Francją w latach 1792–1795. W roku 1807 mianowano Blüchera dowódcą okręgu pomorskiego i gubernatorem, dwa lata później zaś skierowano go do Stargardu i awansowano do stopnia generała broni. Tam zajmował się modernizacją i szkoleniem armii. W czasie ofensywy Napoleona w 1806/1807 brał czynny udział. W czasie VI koalicji antyfrancuskiej i odwrocie Wielkiej Armii cesarza Francuzów Napoleona Bonaparte został wybrany głównym wodzem Armii Pruskiej. W Bitwie pod Lipskiem dowodził prawym skrzydłem koalicji. Po zwycięstwie i rozpoczęciu Kongresu wiedeńskiego dowodził Armią Pruską[potrzebny przypis].

Pod Waterloo w 1815 głównodowodzący prawym skrzydłem koalicji. Po kongresie wiedeńskim książę otrzymał pałac w Krobielowicach (z dawnych dóbr klasztornych). Zmarł w swoim domu. 28 sierpnia 1853 r. zwłoki przeniesiono i pochowano w Mauzoleum Blüchera w Krobielowicach[potrzebny przypis].

Działalność społeczna na ziemi prudnickiej | edytuj kod

Dwór w Trzebini

W 1812 Fryderyk Wilhelm III Pruski przekazał Blücherowi dobra na ziemi prudnickiej. W listopadzie tego samego roku Blücher wydzierżawił Trzebinę, Miłowice, Wierzbiec i Włóczno Jerzemu Hübnerowi w zamian za 2000 talarów, zwoje płótna lnianego oraz przędzę. W Trzebinie przebywała również jego małżonka Katarzyna Amelia z domu Colomb, córka Fryderyka i bratanica von Gaudi. Podczas zamieszkiwania na ziemi prudnickiej finansował rodziny poległych żołnierzy, przekazywał codziennie miejscowemu proboszczowi po kilka litrów piwa i płacił lekarzowi z Prudnika za leczenie ubogich chorych. Dzięki jego staraniom w Trzebinie powstało uzdrowisko nazywane „Źródłem Blüchera” (zostało zniszczone wraz z zamkiem w wyniku walk o Prudnik w 1945). Swoje posiadłości sprzedał w 1817 Franzowi Hübnerowi za 67 000 talarów[1].

Śmierć | edytuj kod

Marszałek von Blücher zmarł 12 września 1819r. w swoim pałacu w Krobielowicach. Ciało marszałka pierwotnie spoczęło w Wojtkowicach. Rok po śmierci marszałka pochowano go w krypcie na wzniesieniu, które sam za życia wybrał. Dopiero po wielu latach, w 1853r. wzniesiono mauzoleum na Jego cześć przed kryptą od strony drogi. 28 sierpnia 1853 nastąpił uroczysty pogrzeb na który przybył Fryderyk Wilhelm IV[2], wielu notabli oraz około 20-tysięczny tłum. W 1945 r. tereny te były pod kontrolą Rosjan, którzy pod znacznym wpływem alkoholu sprofanowali grób Marszałka oraz jego żony i córki, wyciągając zmumifikowane zwłoki z miedzianej trumny i ciągnąc je przywiązane do liny za motocyklem po okolicy. Nad rozrzuconymi na poboczach dróg szczątkami zlitował się proboszcz pobliskiej Sosnówki i pochował je w nieoznaczonej trumnie w kryptach kościoła[3]. Pojedyncze kości były zbierane do 1968r, a wejście do krypty za mauzoleum ostatecznie zamurowano.[4]

Ocena | edytuj kod

Jeden z najważniejszych pruskich dowódców okresu wojen napoleońskich. Książę Blücher von Wahlstatt był człowiekiem wielkiej odwagi – brał czynny udział w walkach pomimo podeszłego wieku; był wielokrotnie ranny. Jego żołnierze nazywali go papą Blücherem. Za zwycięstwo nad Cesarstwem Francuskim otrzymał gwiazdę do Wielkiego Krzyża Żelaznego, co było najwyższym odznaczeniem wojskowym Królestwa Prus. Odznaczenie to przyjęło później nazwę od nazwiska feldmarszałka – Blücherstern. Od jego nazwiska nazwę bierze też typ pruskiej szabli (Blüchersäbel)[potrzebny przypis].

Pozostałe informacje | edytuj kod

  • w 1814 przez Fryderyka Wilhelma III podniesiony do godności księcia von Wahlstatt
  • Od 1816 Honorowy Obywatel Miasta Hamburga.
  • 6 lutego 1782 wstąpił do stargardzkiej loży wolnomularskiej Augusta pod złotą koroną[5].
  • Nazywany był Marschall Vorwärts (Marszałek Naprzód).

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. FranciszekF. Dendewicz FranciszekF., Gebhard Leberecht von Blücher, [w:] LidiaL. Procner, Sławne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad – wspólne dziedzictwo historyczne, CzesławC. Kowalczyk, Nysa: powiat nyski, 2007, s. 23, ISBN 978-83-60431-09-2 .
  2. Epitafia i płyty nagrobne, www.dokumentyslaska.pl [dostęp 2021-01-13] .
  3. Mauzoleum stoi jak stało, ale gdzie jest marszałek?, TVN24 [dostęp 2021-01-13]  (pol.).
  4. Gebhard Leberecht von Blücher – Szkic biograficzny [dostęp 2021-01-13]  (pol.).
  5. Gebhard Leberecht von Blücher (niem.). Masonic Encyklopedia. [dostęp 2017-08-30].

Bibliografia | edytuj kod

  • AndrewA. Uffindell AndrewA., Wielcy generałowie wojen napoleońskich oraz ich bitwy 1805-1815, NorbertN. Radomski (tłum.), Poznań: Rebis, 2007, ISBN 978-83-7301-873-0, OCLC 749966448 .
  • Jarosław Lemański, Jan Kwasek: Pamiątki z Rummelsburga, Unigraf, Miastko 2012, ​ISBN 978-83-60823-50-7​.
  • Skrypt historyczny Stowarzyszenia Historycznego Legionów Polskich i Legii Polsko-Włoskiej w Nysie, Nysa 2010, pod red. Marek Szczerski, kpt. Tomek.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Gebhard Leberecht von Blücher" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy