Giby (wieś w województwie podlaskim)


Na mapach: 54°02′26″N 23°21′16″E/54,040556 23,354444

Giby (wieś w województwie podlaskim) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Giby (lit. Gibai) – wieś o charakterze letniskowym w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, siedziba gminy Giby (dawniej gminy Pokrowsk). Leży pomiędzy jeziorami Gieret i Pomorze, przez tereny wsi przepływa rzeka Czarna Hańcza oraz rzeka Marycha. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Wieś została założona w 1594. Dawniej była siedzibą osoczników, strzegących Puszczy Przełomskiej. Mieścił się w niej ośrodek tkacki, w którym wyrabiano lniane obrusy, ręczniki, dywany wełniane oraz lniano-bawełniane.

Krzyż w Gibach, poświęcony pamięci zamordowanych podczas obławy augustowskiej w 1945

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[1].

W XIX w. wieś należała do gminy Pokrowsk, powiat sejneński. W 1827 było tu 41 domów i 353 mieszkańców. W 1880 r. - 99 domów i 698 mieszkańców[2].

W 1929 r. było 551 mieszkańców. Były cztery warsztaty bednarskie, kuźnia, sześć sklepów spożywczych, terpentyniarnia[3].

Podczas II wojny światowej i po niej, wieś i okolice były terenem licznych walk partyzanckich z wojskami radzieckimi, niemieckimi, NKWD i UB. W lipcu 1945 Armia Czerwona, UB i Ludowe Wojsko Polskie aresztowały podczas tzw. obławy augustowskiej (w okolicach Augustowa i Gib) ok. 2000 osób, spośród których zaginęło ok. 600 osób.

Obecnie to miejscowość turystyczna z licznymi ośrodkami wczasowymi oraz polem biwakowym. We wsi znajduje się pomnik ofiar NKWD, zamordowanych w lipcu 1945, projektu Andrzeja Strumiłły. Niedaleko wsi znajduje się ścisły rezerwat wodny „Tobolinka” oraz grodzisko Posejnele, oddalone o ok. 2 km. W Gibach mieści się kościół św. Anny z 1912, ozdobiony porożami zwierząt puszczańskich. Świątynia jest dawną molenną, przeniesioną w 1982 z Pogorzelca.

Zabytki | edytuj kod

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[4]:

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 86.
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II - wynik wyszukiwania - DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2017-04-07] .
  3. The 1929 Polish Business Directory Project, data.jewishgen.org [dostęp 2017-04-07] .
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2018-09-30. [dostęp 2018-04-04].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Giby (wieś w województwie podlaskim)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy