Gimnazjum Akademickie w Toruniu


Na mapach: 53°01′23,2″N 18°35′35,0″E/53,023111 18,593056

Gimnazjum Akademickie w Toruniu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Tablica na budynku Sądu Okręgowego upamiętniająca 400-lecie założenia Toruńskiego Gimnazjum Ekonomia Gimnazjum Akademickiego (obecnie siedziba Sądu Okręgowego) I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Toruniu – kontynuator tradycji Gimnazjum Akademickiego

Gimnazjum Akademickie w Toruniuprotestancka szkoła półwyższa założona w 1568 roku w Toruniu, odznaczająca się wysokim poziomem nauczania i nowatorstwem poglądów. Jedna ze słynnych uczelni w Królestwie Polskim[1].

Spis treści

Siedziba | edytuj kod

 Osobne artykuły: Budynek Sądu Okręgowego w Toruniu (ul. Piekary 49)Budynek I Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu.

Historia | edytuj kod

Gimnazjum Akademickie zostało założone w 1568 roku na bazie[styl do poprawy] istniejącej już wcześniej szkoły miejskiej. Początkowo mieściło się w budynkach dawnego klasztoru franciszkańskiego przy kościele Mariackim.

Od 1594 roku szkoła wyższa – przekształcona dzięki zabiegom toruńskiego burmistrza i humanisty Henryka Strobanda do rangi akademickiej poprzez dodanie tzw. classis suprema. Była to jedna z pierwszych uczelni wyższych w Polsce[potrzebny przypis].

Wśród jego wykładowców byli tak wybitni, ówcześni intelektualiści jak: Jan Turnowski, Piotr Zimmermann, Konrad Graser, Jan Krzysztof Hartknoch, Paweł Stransky czy Piotr Jaenichen. Było ono ośrodkiem życia kulturalnego i naukowego miasta i całych Prus Królewskich[potrzebny przypis]. Przez wieki stało się jednym z najprężniejszych ośrodków szerzenia luteranizmu w Prusach Królewskich, choć wśród jego uczniów byli też przybysze z krajów regionu bałtyckiego, Węgier, Siedmiogrodu. Z czasem rosła renoma gimnazjum i rozwój ilościowy. W najkorzystniejszych latach 30. i 40. XVII w. rocznie przyjmowano ok. 100 kandydatów, a ogólny stan osiągnął liczbę 600–1000[potrzebny przypis] studentów.

Wysoki poziom nauczania, nowatorstwo poglądów, jak i ożywiona działalność wydawnicza profesorów szkoły, ich rzutka działalność także na polu czasopiśmiennictwa – wszystko to razem pozwala na określenie gimnazjum toruńskiego jako jednej z nielicznych enklaw oświeceniowej kultury naukowej w Rzeczypospolitej[potrzebny przypis].

Po tumulcie toruńskim w 1724 roku i odebraniu protestantom dotychczasowych budynków szkoły, siedzibę gimnazjum umieszczono w Ekonomii (dotychczasowym internacie dla mniej zamożnych studentów).

W 1825 roku na mocy układu między Toruniem a rządem pruskim gimnazjum stało się szkołą państwowo-miejską, a od 1880 roku już tylko państwową, nabierając charakteru niemieckiego[potrzebny przypis].

Placówki powiązane | edytuj kod

Gimnazjum miało ogromny wpływ na miasto i Prusy Królewskie, było prekursorem szeregu działań o charakterze naukowym i kulturalnym, niejednokrotnie jako pierwszy ośrodek z danej dziedziny w Polsce[2].

Dzięki gimnazjum utworzona została w Toruniu m.in.:

  • biblioteka, dorównująca największym ówczesnym księgozbiorom europejskim, liczącym ok. 10 tys. woluminów
  • drukarnia, założona w 1581 roku
  • pierwsze Muzeum (Musaeum) na ziemiach polskich – od 1594 roku
  • pierwsza bursa (akademik) w regionie – „Ekonomia” otwarta w 1601 roku
  • pierwszy w Polsce Ogród Zoobotaniczny – od 1797 roku

Stan obecny | edytuj kod

I Liceum Ogólnokształcące w Toruniu uważane jest za kontynuację dawnego Gimnazjum Akademickiego.

Obecnie w Toruniu mieści się także Uniwersyteckie Liceum Ogólnokształcące. Szkoła ta funkcjonuje pod nadzorem toruńskiego uniwersytetu, uczy w niej wielu wykładowców akademickich.

Uczelnią wyższą kontynuującą tradycje naukowe Torunia i regionu jest Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, największa i najstarsza uczelnia w województwie (zał. 1945 roku)[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. Historia szkoły | I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, www.1lo.torun.pl [dostęp 2016-03-06] .
  2. Toruń, Przewodnik po Toruniu, Zwiedzanie Torunia z przewodnikiem, Przewodnicy miejscy Toruń przewodnik miejski Informacja turystyczna, Zabytki Torunia i kujawsko-pomorskiego, Muzea, Atrakcje turystyczne, Historia, Pierniki toruńskie, Twierdza Toru, www.turystyka.torun.pl [dostęp 2016-03-06] .
  3. Historia Uniwersytetu – Uniwersytet Mikołaja Kopernika, www.umk.pl [dostęp 2016-03-06] .

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (gimnazjum):
Na podstawie artykułu: "Gimnazjum Akademickie w Toruniu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy