Gmachówka drzewotoczna


Gmachówka drzewotoczna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gmachówka drzewotoczna (Camponotus ligniperda) – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae. Największa polska i europejska mrówka zamieszkującą lasy, jak również tereny otwarte porośnięte krzewami. Buduje gniazda w próchniejących pniach drzew i dużych drzewach w części częściowo podziemnej. Wśród tych mrówek istnieje kilka tak zwanych kast.

Spis treści

Opis | edytuj kod

Gmachówka drzewotoczna jest jedną z największych, o ile nie największą mrówką znalezioną w Europie, z królową osiągającą długość 16-18 mm (możliwe 20mm przy Fizogastrii), 14-15 mm robotnicami major oraz zbieraczkami i piastunkami o długości 7-10mm. Zwykle dwubarwne z czarną głową i czerwono-brązowym tułowiem, którego kolor przenika do nóg i przedniego segmentu ciemnego odwłoku. Porównując z gatunkiem siostrzanym Camponotus herculeanus, mogą być one odróżnione jaśniejszymi kolorami i bardziej błyszczącym odwłokiem oraz większym rozmiarem.

Gatunek znany z Europy i Bliskiego Wschodu[2].

Biologia | edytuj kod

Zachowanie | edytuj kod

C. ligniperda z zachowania jest podobny C. herculeanus , ale różni się przede wszystkim nawykami lęgowymi, ponieważ z tych dwóch jest uważany za gatunek bardziej kserotermiczny (preferujący ciepło i mniejszą wilgotność). Ponieważ oba są na ogół sympatryczne i mają podobne siedliska, w tym lasy iglaste w najbardziej wysuniętych na północ miejscach ich występowania, do mieszanych lasów liściastych wspólnych dla Europy Środkowej, C. ligniperda preferuje bardziej nasłonecznione i suchsze obszary, w których jest znajdowany.

Te mrówki agresywnie bronią swojego gniazda i kiedy zaalarmowane, robotnice sporadycznie i szybko pukają w ściany swojego gniazda swoimi żuwaczkami. Kiedy pobliskie robotnice wyczują te uderzenia zbliżają się do ich źródła i stają się bardziej agresywne w stosunki do każdego zakłócenia w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Choć mogą być agresywne, ukąszenia robotnic tego gatunku, nawet większych majorów, nie są szczególnie znaczące dla ludzi. Mimo to, mrówki te są zaciekle terytorialne w stosunku do innych gatunków mrówek, z którymi są sympatryczne, a majory mogą być w tym dość skuteczne, będąc w stanie dekapitować robotnice Formica lub innych gatunków Camponotus. Robotnice są aktywne zarówno w dzień, jak i w nocy, poszukując owadów lub słodkich wydzielin wytwarzanych przez mszyce. Sezonowa aktywność osiąga szczyt w środku lata i spada wraz z nadejściem jesieni. Mrówki te, podobnie jak ich krewni C. herculeanus, są wyjątkowo tolerancyjni na zimno i zimą mogą wejść w długi okres diapauzy trwający nawet 4-5 miesięcy. Kolonie rosną powoli, ale kiedy osiągną dojrzałość, populacja może przekroczyć 7 000 robotnic. Dojrzałe kolonie mogą również zajmować liczne gniazda satelitarne na dużym obszarze.

Podobnie jak C. herculeanus, C. ligniperda jest sporadycznym szkodnikiem konstrukcji, ponieważ może drążyć i zasiedlać drewniane ramy domów i budynków. Usuwanie zwykle polega na opryskiwaniu gniazd środkami owadobójczymi, stosowanie trujących przynęt lub naprawianie wycieków wody, aby zapobiec zmiękczeniu drewna, co czyniłoby go idealnych do inwazji tych mrówek.

Rozmnażanie | edytuj kod

Loty godowe C. ligniperda przypadają na okres od końca maja do lipca. Te duże mrówki rozwijają się powoli, z pierwszymi robotnicami pojawiającymi się po co najmniej kilku miesiącach od złożenia pierwszych jaj. Często też królowa popada w stagnację (zastój w produkcji jaj) co jest normalne dla tego gatunku.

Przypisy | edytuj kod

  1. Camponotus ligniperda, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. lingiperdus. W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-06-30].

Zobacz też | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Gmachówka drzewotoczna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy