Gmina Tuliszków


Na mapach: 52°04′N 18°17′E/52,066667 18,283333

Tuliszków (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Gmina Tuliszków) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tuliszkówgmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie konińskim.

Sieć osadniczą gminy tworzy 15 wsi sołeckich. Siedzibą gminy jest Tuliszków (dawniej Zadworna)[3].

Według danych z 30 czerwca 2010[4] gminę zamieszkiwały 10 504 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[5] gminę zamieszkiwało 10 654 osób.

Za Królestwa Polskiego gmina Tuliszków należała do powiatu konińskiego w guberni kaliskiej. 19 maja?/31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Tuliszków[6]. Gminą miejską Tuliszków stał się ponownie 7 lutego 1919 roku[7].

Spis treści

Położenie | edytuj kod

Gmina Tuliszków znajduje się we wschodniej części województwa wielkopolskiego, w północno – zachodniej części powiatu tureckiego, na południe od Konina.

Graniczy z gminami:

Północno–zachodnia granica gminy stanowi granicę powiatu.

Gospodarka przestrzenna | edytuj kod

Powierzchnia gminy wynosi 149,44 km², w tym:[8]

Struktura powierzchni wskazuje na rolniczy charakter gminy, prawie 68% jej powierzchni stanowią użytki rolne, z których prawie 70% wykorzystywana jest jako grunty orne, 22,5% łąki i pastwiska, a ok. 6% sady.

Stopień zalesienia gminy jest powyżej średniej dla województwa (25,3%) i nieznacznie poniżej średniej dla Polski (29,2%).

Gmina stanowi 16,08% powierzchni powiatu.

Środowisko przyrodnicze | edytuj kod

Rzeźba terenu | edytuj kod

Rzeźba powierzchni terenu gminy jest stosunkowo zróżnicowana. Charakterystyczne są izolowane pagóry zlodowacenia środkowopolskiego, porozdzielane szerokimi dolinami rzecznymi o płaskim, zazwyczaj podmokłym dnie. Dość liczne są utrwalone wydmy poprzeczne (na południowy zachód od Tuliszkowa) oraz wielki wał wydmowy, utworzony przez utrwalone wydmy paraboliczne, długości 6–7 m i spadkach dochodzących do 30%. Na terenach występowania pagórów spadki wynoszą 5 – 20%, a wysokości względne bardziej zróżnicowane. Najniżej położony punkt znajduje się w pobliżu północno – zachodniej granicy gminy, na brzegu rzeki Powy. Jego wysokość bezwzględna wynosi 98,2 m n.p.m. Najwyżej położony punkt, ok. 171 m n.p.m., znajduje się na południowej granicy gminy[8].

Wody powierzchniowe i podziemne | edytuj kod

Obszar gminy usytuowany jest w zlewni Warty, odwadniany jest przez jej lewe dopływy Powę i kanał Topiec. Na terenie gminy brak jest większych, naturalnych zbiorników wodnych, występują jedynie niewielkie stawy naturalne oraz większe, utworzone wskutek spiętrzenia wód Powy, Pokrzywnicy i Topca[8].

Gleby | edytuj kod

Gmina posiada niekorzystne warunki gospodarowania. Brak jest gruntów klas I i II, grunty III klasy zajmują ok. 6%, a klasy IV niecałe 10% ogólnej powierzchni. Prawie połowę gruntów stanowi klasa najmniej żyzna VI, a wraz z klasą VIz – zajmują 54% powierzchni gminy[8].

Klimat | edytuj kod

Klimat gminy charakteryzuje się częstszym niż na terenach pozostałych występowaniem dni słonecznych lub z małym zachmurzeniem (41,8 dni w roku) oraz dni z przymrozkami - 78 razy w roku. Występuje względnie duża liczba dni bez opadu - 209,4. W regionie występuje najwięcej dni bardzo ciepłych (średnia dobowa temp. 15,1 – 25 °C), przeciętnie 88. Średnia roczna temp. wynosi 8 °C. Okres wegetacyjny trwa 210- 220 dni. Suma opadów jest niska, wynosi 550–600 mm/rok.[8]

Fauna i flora | edytuj kod

Na terenie gminy zinwentaryzowano 28 gatunków roślin objętych ochroną ścisłą i 14 gatunków pod ochroną częściową. Wśród nich są gatunki uznane za wymierające w Wielkopolsce, np.: dziewięćsił bezłodygowy, mieczyk dachówkowaty, widłak wroniec, kosaciec syberyjski i gnieździk leśny. Gatunki narażone to: goździk pyszny, lilia złotogłów, stoplamek szerokolistny, widłak spłaszczony, rojnik pospolity, sasanka łąkowa, pełnik europejski i bagno zwyczajne. Gatunki uznane za rzadkie to m.in.: goździk piaskowy, widłak jałowcowaty i widłak goździsty. Zinwentaryzowano również stanowiska 16 gatunków roślin chronionych uznanych jako niezagrożone na terenie Wielkopolski.

Na obszarze gminy występują m.in. łosie, jelenie, sarny, dziki, zające, bażanty, kuropatwy, lisy, borsuki, króliki, piżmaki i tchórze[8].

Demografia | edytuj kod

Dane z 30 czerwca 2010[4]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Tuliszków w 2014 roku[1].


Sąsiednie gminy | edytuj kod

Krzymów, Malanów, Mycielin, Rychwał, Stare Miasto, Turek, Władysławów

Bibliografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Tuliszkow, w oparciu o dane GUS.
  2. a b http://www.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_wielkopolskie/portrety_gmin/powiat_turecki/gm_tuliszkow.pdf
  3. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1 IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  4. a b LUDNOŚĆ.STAN I STRUKTURA W PRZEKROJU TERYTORIALNYM Stan w dniu 30 VI 2010 r. (pol.). www.stat.gov.pl. [dostęp 2011-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-05-15)].
  5. Gmina Tuliszków (wielkopolskie) » mapy, GUS, nieruchomości, szkoły, regon, kody pocztowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, edukacja, tabele, przedszkola, demografia, statystyki, urzędy, Polska w liczbach [dostęp 2020-04-06]  (pol.).
  6. Postanowienie z 30 grudnia (11 stycznia) 1869/70, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 67)
  7. Dz.U. z 1919 r. nr 13, poz. 140
  8. a b c d e f Plan Rozwoju Lokalnego. Urząd Gminy i Miasta Tuliszków, 2006. [dostęp 2012-07-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
Na podstawie artykułu: "Gmina Tuliszków" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy