Gnojanka usiatkowana


Gnojanka usiatkowana w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gnojanka usiatkowana (Bolbitius reticulatus (Pers.) Ricken) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Bolbitius, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1798 Christiaan Hendrik Persoon nadając mu nazwę Agaricus reticulatus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1915 A.Ricken[1].

Synonimów nazwy naukowej ma około 20. Niektóre z nich[2]:

  • Bolbitius aleuriatus (Fr.) Singer 1951
  • Bolbitius reticulatus var. aleuriatus (Fr.) Bon 1990
  • Bolbitius reticulatus var. australis (E. Horak) Garrido 1985
  • Bolbitius reticulatus (Pers.) Ricken, Die Blätterpilze 1: 68 (1915) var. reticulatus
  • Pluteolus aleuriatus var. reticulatus (Pers.) J.E. Lange 1938

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 roku[3].

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 1,5-5 cm, początkowo dzwonkowaty, później wypukły, w końcu płasko rozpostarty. Powierzchnia gładka, śluzowata, liliowa, szarawa lub fioletowawa, zazwyczaj na środku ciemniejsza, niż przy brzegu. Zazwyczaj jest prążkowany, czasami do samego środka[4].

Blaszki

Wolne, lub bardzo słabo przyrośnięte, dość gęste, początkowo białawe, potem lekko różowe, w końcu cynamonowe[4].

Trzon

Wysokość 3–7 cm, grubość około 0,5 cm, cylindryczny. Powierzchnia biała, drobno łuskowata, oprószona lub drobno owłosiona[4].

Miąższ

Białawy, bez wyraźnego zapachu i smaku[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki eliptyczne, gładkie, z porą rostkową na jednym końcu. Rozmiar: 9-13 × 4-6 μm. Na blaszkach występują brachybazydiole[4]. Mają maczugowaty lub butelkowaty kształt i rozmiar 20–50 × 5–14 μm[5].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Japonii[6]. W Ameryce Północnej jest szeroko rozprzestrzeniony[4]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Norwegii, Szwecji, Finlandii[3].

Saprotrof[3]. Rozwija się na próchniejącym drewnie drzew liściastych, na kłodach, zrębkach i resztkach drewna[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-12-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-12-15].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g Mushroom Expert. Bolbitius reticulatus. [dostęp 2017-12-15].
  5. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, 2006. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2017-12-15].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Gnojanka usiatkowana" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy