Grunwald (gmina)


Na mapach: 53°33′N 20°05′E/53,544722 20,088611

Grunwald (gmina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Grunwaldgmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Siedziba gminy to Gierzwałd.

Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwało 5698 osób.

Najludniejsze miejscowości gminy: Gierzwałd (której powstanie datuje się na XIV wiek) i Zybułtowo. Na terenie gminy znajduje się pole bitwy pod Grunwaldem z 1410.

Honorowe Obywatelstwo Gminy Grunwald nadano m.in. Ogólnopolskiemu Ruchowi Programowo-Metodycznemu Związku Harcerstwa Polskiego „Wspólnota Drużyn Grunwaldzkich” (2011) oraz jego twórczyni i wieloletniej przewodniczącej hm. Barbarze Bogdańskiej-Pawłowskiej (pierwsze nadanie w historii gminy).

Na terenie gminy funkcjonuje prywatne lądowisko Pałac Pacółtowo.

Spis treści

Hydrografia | edytuj kod

Przez obszar gminy przepływają:Drwęca, Marózka, Grabiczek i Dylewka. Na jej terenie znajdują się także jeziora: Jezioro Tymawskie, Jezioro Lubiańskie, Jezioro Mielno[3].

Struktura powierzchni | edytuj kod

Według danych z roku 2002[4] gmina Grunwald ma obszar 179,84 km², w tym:

  • użytki rolne: 72%
  • użytki leśne: 18%

Gmina stanowi 10,19% powierzchni powiatu.

Demografia | edytuj kod

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Grunwald w 2014 roku[1].


Ochrona przyrody | edytuj kod

Rezerwaty przyrody | edytuj kod

Północną część gminy zajmuje Rezerwat przyrody Rzeka Drwęca chroniący całą długość Drwęcy[3].

Obszary NATURA 2000 | edytuj kod

Na terenie gminy zlokalizowane są częściowo obszary Natura 2000[3]:

Obszary Chronionego Krajobrazu | edytuj kod

Na terenie gminy znajdują się w poszczególnych rejonach[3]:

Pomniki przyrody | edytuj kod

Na terenie gminy znajdują się 4 pomniki przyrody ożywionej i 4 nieożywionej[5].

 Osobny artykuł: Pomniki przyrody w gminie Grunwald.

Zabytki i atrakcje | edytuj kod

Pole bitwy pod Grunwaldem Klasztor w Rychnowie

Zabytki na terenie gminy[6]:

  • ruina kaplicy, pomnik na Polach Grunwaldzkich,
  • kościół filialny pw. Najświętszej Maryi Panny z XIV wieku, cmentarz, ruiny pałacu i park z przełomu XVII/XVIII Dylewie,
  • kapliczka przydrożna z końca XIX w. we Frygnowie
  • zespół kościoła metodystów (kościół i cmentarz z XVIII w.) w Gierzwałdzie,
  • zespół dworsko-folwarczny obejmujący: dwór z połowy XIX w., stajnię, stolarnię, trzy obory, kurnik, gorzelnię, lodownię, dom i park w Grunwaldzie,
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pw. św. Piotra i Pawła z lat 1870-1900 w Kiersztanówku
  • cmentarz ewangelicki i wojenny z I wojny światowej w Mielnie,
  • pałac z XVIII w. i ruiny kościoła z XIV w. w Pacółtowie,
  • zespół kościoła ewangelickiego obecnie rzymskokatolickiego parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z roku 1727, dzwonnica z 1707 roku, kostnica z początku XIX w. w Rychnowie,
  • pałac klasztorny wraz z parkiem w Rychnowie,
  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki parafii pw. Św. Trójcy z 1681 roku w Stębarku,
  • zespół dworski, obejmujący: dwór i pak z końca XIX w. oraz cmentarz rodowy w Stębarku,
  • pałac z połowy XIX w. w Tymawie,
  • rządcówka z 1900 roku i spichrz folwarczny z XVIII w. w Zybułtowie,
  • dwór z końca XIX w. w Gierzwałdzie.

Sołectwa | edytuj kod

Domkowo, Dylewo, Frygnowo, Gierzwałd, Glądy, Góry Lubiańskie, Grunwald, Kiersztanowo, Kiersztanówko, Kitnowo, Łodwigowo, Marcinkowo, Mielno, Pacółtowo, Rychnowo, Rychnowska Wola, Stębark, Szczepankowo, Zapieka, Zybułtowo.

Pozostałe miejscowości | edytuj kod

Dąbrowo, Dylewko, Grabiczki, Grunwald (osada), Jędrychowo, Kalwa, Korsztyn, Lipowa Góra, Lubian, Lubianek, Łącko, Omin, Pacółtówko, Rzepki, Tymawa, Ulnowo, Wróble.

Sąsiednie gminy | edytuj kod

Dąbrówno, Kozłowo, Olsztynek, Ostróda

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Grunwald, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  3. a b c d Geoserwis GDOŚ. [dostęp 25-09-2013].
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  5. Wykaz pomników przyrody w województwie warmińsko-mazurskim, RDOŚ Olsztyn. [dostęp 26-09-2013].
  6. Wykaz zabytków w województwie warmińsko-mazurskim, WikiLubiZabytki. [dostęp 25-09-2013].
Na podstawie artykułu: "Grunwald (gmina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy