Grzegorz Lato


Grzegorz Lato w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grzegorz Lato (z lewej) podczas wygranego 3:2 meczu z Argentyną na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 1974 Grzegorz Lato Kopia medalu i autograf w Alei Gwiazd Sportu w Dziwnowie Gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie

Grzegorz Bolesław Lato (ur. 8 kwietnia 1950 w Malborku) – polski piłkarz grający na pozycji napastnika, reprezentant kraju, trener, działacz piłkarski, senator V kadencji. W latach 2008–2012 prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej.

Reprezentował barwy Stali Mielec (dwukrotny mistrz Polski), KSC Lokeren oraz Atlante FC. Dwukrotny król strzelców ekstraklasy. Dwukrotnie wybierany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie „Piłki Nożnej” (1977, 1981). Członek Klubu Wybitnego Reprezentanta, jeden z czterech polskich piłkarzy (według stanu na 2019) mający co najmniej 100 występów w seniorskiej drużynie narodowej. Z reprezentacją Polski trzykrotnie uczestniczył w mistrzostwach świata (1974 – 3. miejsce z tytułem króla strzelców z 7 golami, 1978, 1982 – 3. miejsce), podczas których zdobył 10 bramek, co jest rekordem w historii występów reprezentacji Polski na mistrzostwach świata. Dwukrotnie wystąpił na igrzyskach olimpijskich (1972 – złoty medal, 1976 – srebrny medal).

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Młodość | edytuj kod

Urodził się 8 kwietnia 1950. W dzieciństwie stracił ojca, a w wieku młodzieńczym matkę[1]. Ukończył szkołę średnią[1].

Kariera piłkarska | edytuj kod

Grzegorz Lato karierę piłkarską rozpoczął w 1962 w juniorach Stali Mielec. W wieku 17 lat odniósł ciężką kontuzję, po której – jak sam wspominał – powrócił do zdrowia za sprawą lekarza z Bielska o nazwisku Kazimierowicz[1]. Z 1969 podpisał profesjonalny kontrakt ze Stalą Mielec. W sezonie II ligi 1969/1970 zadebiutował jesienią 1969 w barwach seniorskiego zespołu. W sumie rozegrał 23 mecze ligowe w II lidze, w których strzelił 6 goli i awansował z zespołem do ekstraklasy (ówczesnej I ligi).

Debiut w najwyższym poziomie ligowym zaliczył 9 sierpnia 1970 w wygranym 5:2 meczu u siebie z Wisłą Kraków, w którym także strzelił swoje dwie pierwsze bramki w ekstraklasie – w 56. minucie na 3:2 oraz w 87. minucie na 5:2[2]. W tym sezonie Stal Mielec stała się jedną z najlepszych drużyn w Polsce. W 1971 klub wygrał swoją grupę B w Pucharze Intertoto, a w sezonie 1972/1973 pod wodzą węgierskiego trenera Károly'ego Konthy po raz pierwszy w historii zdobyła mistrzostwo Polski. Grzegorz Lato z 13 golami został wówczas królem strzelców. Dzięki temu klub zadebiutował w europejskich pucharach w Pucharze Europy.

W sezonie 1973/1974 Stal Mielec rozgrywki ligowe zakończyła na 3. miejscu, a Grzegorz Lato w 1974 został wybrany „Piłkarzem Roku” w plebiscycie katowickiego „Sportu”, a także zajął 6. miejsce w plebiscycie „France Football” na najlepszego piłkarza Europy. W sezonie 1974/1975 klub zajął 2. miejsce, a Grzegorz Lato z 19 golami ponownie został królem strzelców. Po objęciu w 1975 stanowiska trenera przez Edmunda Zientarę klub w sezonie 1975/1976 zdobył mistrzostwo Polski, dotarł do finału Pucharu Polski oraz do ćwierćfinału Pucharu UEFA.

W I rundzie Pucharu Europy 1976/1977 rywalem Stali Mielec był hiszpański Real Madryt, z którym polska drużyna przegrała dwumecz 1:3 (1:2, 0:1). Grzegorz Lato w tym samym sezonie wygrał plebiscyt na najlepszego sportowca w południowo-wschodniej Polsce[3]. W sezonie 1977/1978 jego zespół zdobył Trofeo Colombino, a w rozgrywkach ligowych zajął 8. miejsce. W kolejnym sezonie klub zakończył rozgrywki ligowe na 3. miejscu. Ostatni mecz w ekstraklasie Grzegorz Lato rozegrał 7 czerwca 1980 w bezbramkowo zremisowanym meczu u siebie z Górnikiem Zabrze[4]. Łącznie w najwyższym polskim poziomie ligowym rozegrał 272 mecze, w których strzelił 111 goli.

W 1981 został zawodnikiem belgijskiego klubu Eerste klasseKSC Lokeren, w którym występował do 1982 (wraz z nim grał tam Włodzimierz Lubański)[1]. Wystąpił w nim w 64 meczach ligowych, w których strzelił 12 goli. Potem wyjechał do Meksyku, gdzie podpisał kontrakt z klubem Primera DivisiónAtlante FC, z którym w sezonie 1983 wygrał Puchar Mistrzów CONCACAF. Po sezonie 1983/1984 oraz rozegraniu 45 meczów i strzeleniu 16 goli ligowych zakończył profesjonalną piłkarską karierę. W latach 1984–1991 grał w polonijnym klubie Polonia Hamilton, występującym w amatorskich rozgrywkach prowincji Ontario.

Kariera reprezentacyjna | edytuj kod

Podczas meczu ligowego z Zagłębiem Sosnowiec w 1970 zdobył dwa gole, po czym został powołany przez obserwującego to spotkanie selekcjonera Kazimierza Górskiego do młodzieżowej kadry Polski, z którą wyjechał do Danii[1].

W reprezentacji Polski w latach 1971–1984 rozegrał 100 meczów oficjalnych oraz 4 mecze nieoficjalne, w których strzelił 45 goli. Oficjalny debiut zaliczył za kadencji selekcjonera Kazimierza Górskiego 17 listopada 1971 w Hamburgu w zremisowanym 0:0 meczu eliminacji mistrzostw Europy 1972 z reprezentacją RFN. W spotkaniu tym w 83. minucie został zmieniony przez Bronisława Bulę[5]. Ostatni mecz w reprezentacji rozegrał 17 kwietnia 1984 na Stadionie Wojska Polskiego w Warszawie w przegranym 0:1 spotkaniu towarzyskim z Belgią. W meczu tym w 85. minucie został zmieniony przez Waldemara Matysika[6]. Tym samym Grzegorz Lato rozegrał swój setny mecz w reprezentacji jako pierwszy polski piłkarz.

W 1972 znalazł się w składzie reprezentacji prowadzonej przez Kazimierza Górskiego na turniej olimpijski w Monachium, na którym Polacy wygrali w finale 2:1 z reprezentacją Węgier, zdobywając złoty medal. Grzegorz a Lato na tym turnieju rozegrał tylko 1 mecz – w pierwszym meczu grupy drugiej grupy drugiej rundy z Danią zmienił w 46. minucie Joachima Marxa[7].

W 1974 został powołany na mistrzostwa świata w RFN. Polska reprezentacja pod wodzą Kazimierza Górskiego zajęła 3. miejsce po zwycięskiej w 76. minucie bramce Grzegorz Laty w mecz z Brazylią (1:0). Grzegorz Lato był podstawowym zawodnikiem zespołu, z 7 golami został królem strzelców turnieju.

W 1976 wziął udział w turniej olimpijskim w Montrealu. Na zawodach tych również był podstawowym zawodnikiem, zdobył 3 gole, w tym jednego w przegranym 3:1 finale z NRD. Wraz z polską drużyną zdobył srebrny medal. Rezultat ten uznano w kraju za porażkę, w konsekwencji trener Kazimierz Górski podał się następnie do dymisji.

W 1978 został powołany przez Jacka Gmocha na mistrzostwa świata w Argentynie, na których reprezentacja Polski zakończyła zmagania w drugiej rundzie. Grzegorz Lato na tym turnieju wystąpił we wszystkich 6 spotkaniach, strzelając 2 gole: w meczu z Tunezją (1:0) i z Brazylią (1:3).

W 1982 wraz z reprezentacją prowadzoną przez Antoniego Piechniczka pojechał na swoje trzecie mistrzostwa świata, które odbywały się w Hiszpanii. Polska zajęła na tym turnieju 3. miejsce, Grzegorz Lato był podstawowym zawodnikiem drużyny. Zagrał we wszystkich 7 meczach i strzelił 1 bramkę – w ostatnim meczu pierwszej grupy pierwszej rundy z Peru[8].

Kariera trenerska | edytuj kod

Na przełomie lat 80. i 90. mieszkał z żoną, synem i córką w Toronto[1]. Podczas pobytu w Kanadzie pod koniec lat 80. wspólnie z byłym zawodnikiem Wisły Kraków, Tadeuszem Polakiem, trenował zespół Rackett Toronto[1].

W 1996 ukończył Szkołę Trenerów Polskiego Związku Piłki Nożnej. Po zakończeniu kariery piłkarskiej rozpoczął działalność trenerską, w której trenował kluby: North York Rockets z Kanady (1988–1990), Stal Mielec (1991–1993), Olimpię Poznań (1993–1995), Amicę Wronki (1995–1996), Stal Mielec (1996–1997), AO Kawala z Grecji (1997)[9] oraz Widzew Łódź (1999).

Pozostała działalność | edytuj kod

Z wykształcenia technik mechanik obróbki skrawaniem, technikum mechaniczne ukończył w 1969[10].

17 września 1999 uchwałą Polskiego Związku Piłki Nożnej powołano Klub Wybitnego Reprezentanta, którego Grzegorz Lato w związku z największą wówczas liczbą występów w reprezentacji Polski został przewodniczącym. Funkcję tę pełnił do 7 stycznia 2009, zastąpił go wówczas Władysław Żmuda.

W latach 2001–2005 zasiadał w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej z okręgu rzeszowskiego. Wchodził w skład Komisji Emigracji i Polaków za Granicą oraz w Komisji Nauki, Edukacji i Sportu[10]. W 2005 był członkiem komitetu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza w wyborach prezydenckich. W 2004 bez powodzenia kandydował w wyborach do Parlamentu Europejskiego, a w 2005 i 2007 w wyborach parlamentarnych.

Od 2006 do czerwca 2008 był członkiem zarządu klubu piłkarskiego Stal Mielec[11][12][13]. 30 października 2008 został wybrany na prezesa PZPN. W tajnym głosowaniu otrzymał 57 głosów, a jego kontrkandydaci Zdzisław Kręcina i Zbigniew Boniek odpowiednio 36 i 19 głosów, 1 głos był nieważny[14]. Kadencję zakończył 26 października 2012, nie ubiegał się o reelekcję na to stanowisko[15].

Występy w reprezentacji | edytuj kod

Statystyki | edytuj kod

Mecze w reprezentacji | edytuj kod

Legenda

T – mecz towarzyski; eIO – eliminacje Igrzysk Olimpijskich; IOIgrzyska Olimpijskie; eME – eliminacje Mistrzostw Europy; eMŚ – eliminacje Mistrzostw Świata; Mistrzostwa Świata; U-21 – mecz przeciwko reprezentacji młodzieżowej

Sukcesy | edytuj kod

Stal Mielec
Atlante FC
Reprezentacyjne
Indywidualne

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Filmografia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i Jan Filipowicz. Człowiek z naszej Stali. Wywiad z Grzegorzem Lato – piłkarzem. „Nowiny”. Nr 175, s. 1, 6, 29–30 lipca 1989. [dostęp 2019-10-19]. 
  2. 1970-08-09 Stal Mielec – Wisła Kraków 5–2. wikiliga.pl. [dostęp 2018-06-14].
  3. Piłkarz roku – Grzegorz Lato najlepszym sportowcem Polski południowo-wschodniej w sezonie 1977. „Nowiny-Stadion”. Nr 1, s. 1, 2 stycznia 1978. [dostęp 2018-06-14]. 
  4. 1980-06-07 Stal Mielec – Górnik Zabrze 0–0.
  5. Football MATCH: 10.10.1971 Poland v West Germany (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  6. Football MATCH: 17.04.1984 Poland v Belgium (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  7. Football MATCH: 03.09.1972 Denmark v Poland (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  8. Football MATCH: 22.06.1982 Poland v Peru (ang.). eu-football.info. [dostęp 2018-06-14].
  9. Henryk Kasperczak blisko greckiej Kavali. sportowetempo.pl, 16 listopada 2010. [dostęp 2018-06-14].
  10. a b Biogram na stronie Senatu (V kadencja). [dostęp 2018-06-14].
  11. Monitor Sądowy i Gospodarczy nr 5/2006 (2350) – Pozycja 2994. krs-online.com.pl. [dostęp 2018-07-17].
  12. Stal Mielec nadal bez prezesa. nowiny24.pl, 24 czerwca 2008. [dostęp 2018-07-17].
  13. Arkadiusz Kielar, Piotr Szpak: Stal bez zarządu. echodnia.eu, 24 czerwca 2008. [dostęp 2018-07-17].
  14. Lato wybrany na prezesa PZPN. rp.pl, 30 października 2008. [dostęp 2018-06-14].
  15. Lato nie będzie szefem PZPN. rp.pl, 25 września 2012. [dostęp 2018-06-14].
  16. Odznaczenia dla olimpijczyków. „Nowiny”. Nr 264, s. 2, 23 września 1972. [dostęp 2019-03-26]. 
  17. Sport. 10 września – Dniem Polskiego Piłkarza. „Nowiny”. Nr 263, s. 2, 21 września 1972. [dostęp 2019-03-26]. 
  18. Rada Miasta przyznała honorowe obywatelstwo słynnym działaczom sportowym. korso.pl, 3 grudnia 2019. [dostęp 2019-12-04].
  19. Poznaliśmy Reprezentację 100-lecia! Zobacz najlepszy zespół w historii Polski!. laczynaspilka.pl, 6 grudnia 2019. [dostęp 2019-12-06].
  20. Grzegorz Lato w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2018-06-14].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Grzegorz Lato" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy