Grzegorz Ryś (duchowny)


Grzegorz Ryś (duchowny) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Grzegorz Ryś w czasie modlitwy ekumenicznej podczas obchodów 75. rocznicy likwidacji getta łódzkiego (2019)

Grzegorz Wojciech Ryś[1] (ur. 9 lutego 1964 w Krakowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor habilitowany nauk humanistycznych specjalizujący się w historii Kościoła, rektor Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej w latach 2007–2011, biskup pomocniczy krakowski w latach 2011–2017, arcybiskup metropolita łódzki od 2017, administrator apostolski diecezji kaliskiej w latach 2020–2021.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodził się 9 lutego 1964 w Krakowie[2]. Ochrzczony został w bazylice Mariackiej w Krakowie przez księdza Ferdynanda Machaya[3]. W latach 1982–1988 studiował na Wydziale Teologicznym oraz na Wydziale Historii Kościoła Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, a także w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej[2]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 22 maja 1988 w katedrze na Wawelu kardynał Franciszek Macharski[2], arcybiskup metropolita krakowski[4]. W 1994 na podstawie dysertacji Średniowieczna pobożność ludowa na ziemiach polskich. Próba typologii uzyskał doktorat z nauk teologicznych[5].

W latach 1988–1989[6] pracował jako wikariusz w parafii Świętych Małgorzaty i Katarzyny w Kętach[7]. Od 2004 do 2007 pełnił funkcję dyrektora Archiwum Kapituły Metropolitalnej w Krakowie[8]. Był komentatorem pielgrzymek Jana Pawła II w Telewizji Polskiej i Polskim Radiu. Po jego śmierci współorganizował czuwania, natomiast podczas procesu beatyfikacyjnego zasiadał w komisji historycznej działającej przy Trybunale Rogatoryjnym[9].

W 2000 na podstawie rozprawy Jan Hus wobec kryzysu Kościoła doby Wielkiej Schizmy uzyskał habilitację z nauk humanistycznych w zakresie historii[5]. Został kierownikiem Katedry Historii Kościoła w Średniowieczu[5][9] oraz Katedry Historii Starożytnej i Średniowiecznej w Instytucie Historii na Wydziale Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II (wcześniej Papieskiej Akademii Teologicznej)[5]. W latach 2007–2011 piastował urząd rektora Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej, ponadto w latach 2010–2011 był przewodniczącym Konferencji Rektorów Seminariów Duchownych w Polsce[2].

16 lipca 2011 papież Benedykt XVI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji krakowskiej ze stolicą tytularną Arcavica[10][11]. Święcenia biskupie otrzymał wraz z Damianem Muskusem 28 września 2011 w katedrze na Wawelu[12]. Konsekratorem był kardynał Stanisław Dziwisz, arcybiskup metropolita krakowski, a współkonsekratorami kardynałowie Franciszek Macharski, arcybiskup senior krakowski, i Stanisław Ryłko, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Świeckich[4]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Virtus in infirmitate” (Moc w słabości)[13]. W archidiecezji krakowskiej objął urząd wikariusza generalnego[2]. Przygotował rozważania drogi krzyżowej odprawionej podczas Światowych Dni Młodzieży w Krakowie w 2016[14].

14 września 2017 papież Franciszek mianował go arcybiskupem metropolitą łódzkim[15][16]. Ingres do bazyliki archikatedralnej św. Stanisława Kostki w Łodzi odbył 4 listopada 2017[17]. 29 czerwca 2018 na placu św. Piotra w Rzymie odebrał od papieża Franciszka paliusz[18], który uroczyście został mu nałożony 5 października 2018 w katedrze łódzkiej przez arcybiskupa Salvatore Pennacchia, nuncjusza apostolskiego w Polsce[19]. W 2018 zwołał czwarty w historii archidiecezji synod[20]. W 2019 wprowadził w archidiecezji diakonat stały[21], a także utworzył Międzynarodowe Diecezjalne Seminarium Misyjne dla nowej Ewangelizacji Redemptoris Mater[22].

25 czerwca 2020 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim sede plena diecezji kaliskiej[23][24]. Rządy w diecezji przejął 27 czerwca 2020[25]. 17 października 2020, po przyjęciu przez papieża Franciszka rezygnacji biskupa Edwarda Janiaka z funkcji biskupa diecezjalnego, został administratorem apostolskim sede vacante diecezji[26][27]. Funkcję tę pełnił do 11 lutego 2021, kiedy diecezję kanonicznie objął nowy biskup diecezjalny Damian Bryl[28].

W ramach Konferencji Episkopatu Polski został w 2011 przewodniczącym Zespołu ds. Nowej Ewangelizacji, działającego przy Komisji Duszpasterstwa[29][30], a w 2017 został wybrany do Rady Stałej[31]. Wszedł także w skład Ogólnopolskiego Komitetu Organizacyjnego Obchodów 1050. Rocznicy Chrztu Polski w 2016 roku[32] i Rady ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego[30].

W 2018 wziął udział w sesji Synodu Biskupów o młodzieży[33]. 21 listopada 2020 papież Franciszek mianował go członkiem Kongregacji ds. Biskupów[34][35].

Zaangażowany na rzecz ekumenizmu i dialogu międzyreligijnego. Był pomysłodawcą zorganizowanego w 2011 spotkania chrześcijan, żydów i muzułmanów w intencji pokoju pod nazwą „Echo Asyżu w Krakowie”. Wszedł w skład Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, a także kapituły Nagrody im. Ks. Stanisława Musiała przyznawanej przez Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze”[8].

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Postanowieniem prezydenta RP Andrzeja Dudy z 22 maja 2018 został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[1].

Otrzymał tytuł Małopolanina Roku 2017 przyznawany przez Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Małopolski[36].

W 2017 został uhonorowany Nagrodą im. Klemensa Bąkowskiego nadaną przez Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa[37], a w 2019 Medalem 75-lecia Misji Jana Karskiego przyznaną przez Towarzystwo Jana Karskiego[38].

Książki | edytuj kod

  • Rekolekcje. Modlitwa, post, jałmużna (Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 2013)
  • Kościelna wiosna. Razem z Krystyną Strączek (Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 2013)
  • Franciszek. Życie – miejsca – słowa (Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2013)
  • Kościelna wiosna. Razem z Krystyną Strączek (Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 2013)
  • Skandal miłosierdzia. Rozważania dla każdego (Wydawnictwo WAM, Kraków 2014)
  • Wiara z lewej, prawej i Bożej strony (Wydawnictwo WAM, Kraków 2014)
  • Moc słowa (Wydawnictwo WAM, Kraków 2016)
  • Jeden święty, powszechny, apostolski. Spotkania z historią Kościoła (Wydawnictwo WAM, Kraków 2016)
  • Moc wiary (Wydawnictwo WAM, Kraków 2017)
  • Piąta Ewangelia (Wydawnictwo Rafael, Kraków 2020)

Przypisy | edytuj kod

  1. a b M.P. z 2018 r. poz. 695 – pkt 11. [dostęp 2020-11-09].
  2. a b c d e Nota biograficzna Grzegorza Rysia na stronie archidiecezji krakowskiej. diecezja.pl (arch.). [dostęp 2017-11-11].
  3. Maskacjusz TV: Świętość – bp Grzegorz Ryś. youtube.com, 2016-07-23. [dostęp 2019-05-15].
  4. a b Grzegorz Ryś. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2012-07-14].
  5. a b c d Dr hab. Grzegorz Ryś, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2018-08-31] .
  6. Duszpasterze. parafiakety.pl (arch.). [dostęp 2018-10-20].
  7. K. Szyjka: Przygodę z Winnicą Pańską rozpoczął w Kętach. faktyoswiecim.pl, 2011-10-04. [dostęp 2018-10-20].
  8. a b Nota biograficzna Grzegorza Rysia na stronie archidiecezji łódzkiej. archidiecezja.lodz.pl. [dostęp 2017-11-11].
  9. a b Ks. prałat Grzegorz Ryś biskupem pomocniczym arch. krakowskiej. ekai.pl (arch.), 2011-07-16. [dostęp 2017-05-16].
  10. Nomina di Ausiliari di Kraków (Polonia) (wł.). press.vatican.va, 2011-07-16. [dostęp 2015-12-21].
  11. Komunikat Nuncjatury – nominacje w arch. krakowskiej. episkopat.pl (arch.), 2011-07-16. [dostęp 2012-08-14].
  12. Ks. Ryś i o. Muskus wyświęceni na biskupów. krakow.tvp.pl (arch.), 2011-09-26. [dostęp 2017-12-10].
  13. Konsekracja nowych biskupów archidiecezji krakowskiej. episkopat.pl (arch.), 2011-09-27. [dostęp 2013-08-14].
  14. S. Karnacewicz: Biskup Grzegorz Ryś nowym metropolitą łódzkim. pap.pl, 2017-09-14. [dostęp 2017-11-11].
  15. Nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Łodź (Polonia) (wł.). press.vatican.va, 2017-09-14. [dostęp 2017-09-14].
  16. Łódź: bp Grzegorz Ryś – metropolitą łódzkim. nuncjatura.pl, 2017-09-14. [dostęp 2017-09-14].
  17. Ingres abp. Grzegorza Rysia do łódzkiej bazyliki archikatedralnej. ekai.pl, 2017-11-04. [dostęp 2017-11-05].
  18. Arcybiskup Grzegorz Ryś dostał paliusz od papieża Franciszka. dzienniklodzki.pl, 2018-06-30. [dostęp 2018-06-30].
  19. Abp Ryś przyjął paliusz – oznakę posługi metropolity i symbol łączności z papieżem. ekai.pl, 2018-10-06. [dostęp 2018-10-20].
  20. Łódź: rozpoczął się IV Synod Archidiecezji Łódzkiej [dokument]. ekai.pl, 2018-01-27. [dostęp 2018-10-20].
  21. Dekret o diakonacie stałym w Archidiecezji Łódzkiej. archidiecezja.lodz.pl, 2019-02-03. [dostęp 2019-02-03].
  22. Abp Ryś utworzył nowe seminarium duchowne. ekai.pl, 2019-09-22. [dostęp 2019-09-22].
  23. Nomina dell’Amministratore Apostolico sede plena di Kalisz (Polonia) (wł.). press.vatican.va, 2020-06-25. [dostęp 2020-06-25].
  24. Komunikat Nuncjatury. episkopat.pl, 2020-06-25. [dostęp 2020-06-25].
  25. List Arcybiskupa Administratora Apostolskiego do wiernych Diecezji Kaliskiej. diecezja.kalisz.pl. [dostęp 2020-07-05].
  26. Rinuncia del Vescovo di Kalisz (Polonia) e nomina dell’Amministratore Apostolico “sede vacante” (wł.). press.vatican.va, 2020-10-17. [dostęp 2020-10-17].
  27. Kalisz: Bp Edward Janiak odchodzi. Abp Grzegorz Ryś – administratorem apostolskim „sede vacante”. nuncjatura.pl, 2020-10-17. [dostęp 2020-10-17].
  28. E. Kotowska-Rasiak: Bp Damian Bryl objął kanonicznie diecezję kaliską. ekai.pl, 2021-02-11. [dostęp 2021-02-12].
  29. Bp Grzegorz Ryś na czele Zespołu ds. Nowej Ewangelizacji. ekai.pl (arch.), 2011-10-15. [dostęp 2017-05-16].
  30. a b Grzegorz Ryś na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2016-11-09].
  31. Historyczne spotkanie Episkopatu Polski w Lublinie. ekai.pl, 2017-10-14. [dostęp 2017-11-06].
  32. Grzegorz Ryś na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl (arch.). [dostęp 2016-11-09].
  33. Podsumowujemy Synod Biskupów o młodzieży. ekai.pl, 2018-10-28. [dostęp 2018-12-31].
  34. Nomina di Membri della Congregazione per i Vescovi (wł.). press.vatican.va, 2020-11-21. [dostęp 2020-11-21].
  35. Abp Grzegorz Ryś mianowany członkiem Kongregacji ds. Biskupów. episkopat.pl, 2020-11-21. [dostęp 2020-11-21].
  36. Kraków: abp Jędraszewski i abp Ryś odebrali tytuły Małopolan Roku 2017. ekai.pl, 2018-05-14. [dostęp 2018-05-15].
  37. B. Gancarz: Jubileuszowa nagroda dla biskupa Rysia. gosc.pl, 2017-04-04. [dostęp 2019-05-19].
  38. Medal Misji Jana Karskiego dla abp. Grzegorza Rysia. ekai.pl, 2019-04-15. [dostęp 2019-07-09].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):Identyfikatory zewnętrzne:
Na podstawie artykułu: "Grzegorz Ryś (duchowny)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy