Gubernia noworosyjska


Gubernia noworosyjska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Tereny guberni noworosyjskiej 1764-1783 Gubernia noworosyjska 1800 Historyczna mapa guberni noworosyjskiej 1800

Gubernia noworosyjska (ros. Новороссийская губерния) – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego (gubernia) istniejąca w latach 1764-1783 i 1796-1802. Stolicą guberni był w okresie 1765-1783 Krzemieńczuk, w okresie 1796-1802 – Katerynosław (noszący w latach 1797-1802 nazwę Noworosyjsk).

Spis treści

Pierwsza gubernia noworosyjska (1764-1783) | edytuj kod

Utworzona ukazem Katarzyny II z 22 marca?/ 2 kwietnia 1764 jako okręg wojskowy na pograniczu Imperium Rosyjskiego, Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskiego. W jej skład włączono na Ukrainie Prawobrzeżnej - Nową Serbię i Nowosłobodzki Pułk Kozacki, na Lewobrzeżu: Słowiano-Serbię, linię ukraińską, terytoria pułku połtawskiego i pułku mirhorodzkiego. W 1775 do guberni przyłączono część ziem zlikwidowanej Siczy Zaporoskiej. Gubernia w 1765 dzieliła się na trzy prowincje: bachmucką (stolica Bachmut), jelizawetgradzką (Jelizawetgrad) i kateryninską (Biljewsk). Gubernię zamieszkiwało w 1773 ok. 463 000 ludzi. Większość punktów osadniczych guberni posiadała załogi wojskowe.

W 1776 prowincja kateryninska została wyłączona z guberni i przekazana w skład prowincji azowskiej, zaś sama gubernia noworosyjska została podzielona na cztery prowincje: jelizawetgradzką, połtawską, słowiańską (prawobrzeżne Zaporoże) i chersońską, te zaś na 12 ujezdów. W 1782 prowincje skasowano, pozostawiając podział na ujezdy .

W 1783, po aneksji Chanatu Krymskiego przez Rosję gubernia została zlikwidowana, a jej terytorium włączone do nowo utworzonego namiestnictwa katerynosławskiego.

Druga gubernia noworosyjska (1796-1802) | edytuj kod

Utworzona ukazem Pawła I z 12 grudnia?/ 23 grudnia 1796: O nowym podziale państwa na gubernie, który zlikwidował namiestnictwa jako jednostki administracyjne. Z namiestnictwa katerynosławskiego, namiestnictwa wozniesienskiego i obwodu taurydzkiego utworzono gubernię noworosyjską ze stolicą w Katerynosławiu, założonym w 1778 i noszącym w latach 1797-1802 nazwę Noworosyjsk. Gubernia była podzielona na 12 powiatów (ujezdów): katerynosławski, bachmucki, jelizawetgradzki, mariupolski, nowomoskiewski, olwiopolski, pawłogradzki, perekopski, rostowski (wydzielony z Ziemi Wojska Czarnomorskiego, stolica powiatu - Taganrog), symferopolski, tyraspolski i chersoński.

Gubernia istniała do 1802, gdy została podzielona na gubernię katerynosławską, mikołajowską (od 1803 – chersońską) i taurydzką.

Bibliografia, literatura, linki | edytuj kod

  • Новоросійська губернія w: Енциклопедія історії України: Т. 7. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2010, Wyd. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2
  • Новоросійська губернія

Zobacz też | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Gubernia noworosyjska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy