Gwary przejściowe


Gwary przejściowe w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gwary przejściowenarzecza występujące na pograniczu dwóch dialektów lub języków. Od gwar mieszanych odróżnia je to, że w tego typu gwarach dwie przeciwstawne cechy nie występują w jednej kategorii gramatycznej bądź fonetycznej – łatwo jest więc jednoznacznie określić która cecha pochodzi od którego dialektu. Gwary przejściowe, w odróżnieniu do gwar mieszanych, cechuje systemowy charakter zaczerpniętych cech[1][2]. Jeden z dialektów zawsze dominuje nad drugim[3]. Gwary przejściowe powstają tam, gdzie nie ma ostrych granic między dialektami[3].

Polskimi gwarami przejściowymi są gwary tucholskie, w których krzyżują się cechy gwar kociewskich i krajniackich.

Za gwarę przejściową można uznać gwarę łowicką. Z jej właściwościami wiązał się problem określenia jej przynależności dialektalnej. Przez długi czas zaliczana była do gwar małopolskich, ale obecnie uznawana jest za część dialektu mazowieckiego[3].

Przykładem gwar przejściowych na pograniczu dwóch różnych języków są gwary laskie. Z powodu dominacji języka czeskiego są one zaliczane raczej do dialektu morawskiego, nie zaś do polskiego dialektu śląskiego. W gwarach tych jest h zamiast g, nie ma natomiast zjawiska iloczasu[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. Jazykovedný časopis, 51–54, s. 61 [zarchiwizowane z adresu 2020-04-25]  (słow.).
  2. PavelP. Ondrus PavelP., Dejiny slovenského jazyka a dialektológia, Uniwersytet Komeńskiego, 1979, s. 25 [zarchiwizowane z adresu 2020-04-25]  (słow.).
  3. a b c Halina Karaś: Gwary przejściowe. W: Dialektologia polska [on-line]. [dostęp 2017-12-23].
  4. KazimierzK. Polański KazimierzK. (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław: Ossolineum, 1999, s. 232, ISBN 83-04-04445-5 .
Na podstawie artykułu: "Gwary przejściowe" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy