HMS Khartoum


HMS Khartoum w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

HMS Khartoum brytyjski niszczyciel z okresu II wojny światowej, należący do typu K (J/K/N), w służbie Royal Navy w latach 1939-1940. Nosił znak taktyczny F45. Zniszczony przez pożar na Morzu Czerwonym 23 czerwca 1940.

Spis treści

Budowa | edytuj kod

 Osobny artykuł: Niszczyciele typu J/K/N.

Budowę okrętu zamówiono w marcu 1937 w ramach programu z 1937 roku. Stępkę pod jego budowę położono 27 października 1937 w stoczni Swan Hunter & Wigham Richardson w Wallsend, kadłub wodowano 6 lutego 1939. Okręt wszedł do służby w Royal Navy 6 listopada 1939 pod nazwą „Khartoum” od miasta Chartum, związanego z brytyjskimi wojnami kolonialnymi. W tej samej stoczni budowano też równocześnie niszczyciel HMS „Janus” identycznego typu J.

Służba | edytuj kod

Morze Północne 1939-1940 | edytuj kod

„Khartoum” wszedł do służby brytyjskiej niedługo po wybuchu II wojny światowej i 1 grudnia 1939 dołączył do 5 Flotylli Niszczycieli dowodzonej przez kmdra Louisa Mountbattena grupującej okręty typu K i wchodzącej w skład Floty Metropolii (Home Fleet), bazującej początkowo w Scapa Flow. Przez pierwsze miesiące wojny niszczyciele flotylli przeważnie eskortowały główne siły floty i konwoje przybrzeżne. 19 grudnia „Khartoum” był atakowany niecelnie torpedą przez okręt podwodny i kontratakował go bombami głębinowymi, także nieskuteczne. Jeszcze kilka razy w toku wojny atakował okręty podwodne, również bez skutków. 1 lutego 1940 wraz z patrolowcem „Viking Deeps” uratował 13 rozbitków ze szwedzkiego statku „Fram” zatopionego przez niemiecki okręt podwodny U-13[1]. Pod koniec lutego „Khartoum” odniósł niewielkie uszkodzenia na skutek sztormu i od marca do maja 1940 był remontowany w Falmouth.

Morze Czerwone 1940 | edytuj kod

14 maja 1940 „Khartoum” z grupą niszczycieli (m.in. „Kandahar”, „Kimberley” i „Kingston” z 5. Flotylli) został przeniesiony do Floty Śródziemnomorskiej, docierając 24 maja do Suezu. Z tymi niszczycielami utworzył 28. Dywizjon Niszczycieli, pełniący zadania eskortowe na Morzu Czerwonym. 11 czerwca patrolował u wybrzeży Somali Włoskiego z HMS „Kingston” i krążownikiem HMAS „Hobart”, lecz bez kontaktu z jednostkami nieprzyjaciela.

23 czerwca rano „Khartoum” wziął udział w pojedynku na powierzchni z włoskim okrętem podwodnym „Torricelli” (typu Brin) w cieśninie Bab al-Mandab, wraz z niszczycielami HMS „Kandahar”, „Kingston” i slupem „Shoreham”, zakończonego zatopieniem „Torricellego” o 6:24. Po walce „Khartoum” patrolował ten rejon, lecz ok. godziny 11.50 wybuchł na nim pożar, spowodowany samoczynnym wybuchem zbiornika powietrza jednej z torped[2][3]. Część publikacji, w ślad za propagandą włoską, podaje mało prawdopodobną wersję, że pożar został spowodowany ostrzelaniem przez okręt podwodny „Torricelli”, którego ostrzał był jednak niecelny i miał miejsce kilka godzin wcześniej. O 12.45 na niszczycielu wybuchła rufowa komora amunicyjna[3]. Nie mogąc opanować pożaru, dowódca okrętu skierował jednostkę na brzeg koło Perim, w rejonie pozycji 12°38′N 43°24′E/12,633333 43,400000[4]. Zginął tylko jeden członek załogi, trzech zostało rannych[2]. Okręt został następnie uznany za nienadający się do remontu i skreślony z listy floty. Był pierwszym straconym okrętem typów J/K/N.

Dowódcy:

  • listopad 1939 – czerwiec 1940: Cmdr (kmdr por.) D.T. Dowler

Dane techniczne | edytuj kod

Szczegóły w artykule Niszczyciele typu J/K/N

Uzbrojenie | edytuj kod

  • 6 dział 120 mm QF Mk XII na podwójnych podstawach CP Mk XIX, osłoniętych maskami (3xII)
    • długość lufy: L/45 (45 kalibrów), donośność maksymalna 15 520 m, kąt podniesienia +40°, masa pocisku 22,7 kg
  • 4 automatyczne armaty przeciwlotnicze 40 mm Vickers Mk VIII („pom-pom”) poczwórnie sprzężone na podstawie Mk VII (1xIV)
  • 8 wkm plot Vickers Mk III 12,7 mm (2xIV)
  • 10 wyrzutni torpedowych 533 mm w dwóch aparatach torpedowych PR Mk II (2xV), 10 torped Mk IX[5]
  • 1 zrzutnia na 6 bomb i 2 miotacze bomb głębinowych (20 bomb głębinowych)

Wyposażenie

  • hydrolokator Asdic
  • system kierowania ogniem artylerii: dalocelownik (DCT) i główny dalmierz (na nadbudówce dziobowej)

Przypisy | edytuj kod

  1. Don Kindell, NAVAL EVENTS, FEBRUARY 1940, Part 1 of 2
  2. a b Don Kindell, NAVAL EVENTS, JUNE 1940, Part 4 of 4
  3. a b Wojciech Holicki, Klęska erytrejskich dywizjonów w: Morze, Statki i Okręty nr 6/2008, s.51
  4. UBoat.net
  5. Według: A. Daszjan, Korabli Wtoroj mirowoj wojny. WMS Wielikobritanii. Czast 1, Morskaja Kollekcja 4/2003, "Khartoum" nie został przezbrojony w działo plot 102 mm w miejsce jednego aparatu torpedowego

Bibliografia | edytuj kod

  • A. Daszjan, Korabli Wtoroj mirowoj wojny. WMS Wielikobritanii. Czast 1, Morskaja Kollekcja 4/2003,
  • Naval-history.net
Na podstawie artykułu: "HMS Khartoum" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy