Hańczowa


Na mapach: 49°28′21″N 21°09′38″E/49,472500 21,160556

Hańczowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hańczowa (łemkow. Ганчова) – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie, nad rzeką Ropą.

Leży w południowo-zachodniej części Beskidu Niskiego i bezpośrednio graniczy z uzdrowiskiem Wysowa-Zdrój. We wsi znajduje się zabytkowa drewniana cerkiew prawosławna na małopolskim szlaku architektury drewnianej. Miejscowość jest siedzibą parafii prawosławnej w dekanacie Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej. Od 1964 funkcjonuje technikum rolnicze obecnie pod nazwą Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego.

Spis treści

Integralne części wsi | edytuj kod

Historia i teraźniejszość | edytuj kod

Hańczowa powstała w 1480, założona na prawie wołoskim przez Gładyszów[4]. W 1581 wieś należała do Adama Brzezińskiego, w 1680 do Jana Zborowskiego, a w 1799 do Jana Rudnickiego. W 1800 powstała w Hańczowej pierwsza szkoła podstawowa. Według spisu z 1921 wieś liczyła 724 mieszkańców w tym 685 grekokatolików 24 rzymskich katolików i 15 Żydów. Po 1931 wieś przeszła na prawosławie. Z kolei według spisu z 1936 mieszkało we wsi 1189 osób. Po deportacjach ludności łemkowskiej w latach 1945–1947 wiele osób powróciło po 1956. Obecnie Hańczowa to jedno z większych skupisk Łemków.

W 1964 powstało w Hańczowej Technikum Hodowlane z gospodarstwem hodowlanym, a w 1973 oddano do użytku stadion sportowy wybudowany w czynie społecznym. Ze składek wiernych wzniesiono w 1982 nowy kościół filialny pw. Dobrego Pasterza parafii rzymskokatolickiej w Wysowej. W 1985 odbyła się tu III Łemkowska Watra. W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo RolneZakład Rolny Nawojowa. W 1993 jednostką nadrzędną było Gospodarstwo Rolne Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa Nawojowa[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. W 2002 było 61 budynków mieszkalnych.

Ludność | edytuj kod

Hańczowa według danych na koniec 2011 liczyła 527 mieszkańców w tym 241 kobiet i 286 mężczyzn. Było 337 osób w wieku produkcyjnym, 107 w wieku przedprodukcyjnym i 83 w wieku poprodukcyjnym. W 1998 na ogólną liczbę 625 mieszkańców 35 posiadało wyższe wykształcenie, 67 osób miało średnie, zawodowe 62 i podstawowe 249 osób.

    

  • Wykres liczby ludności w Hańczowej na przestrzeni lat[6][7]
        

Zabytki | edytuj kod

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[8].

 Osobny artykuł: Parafia Opieki Matki Bożej w Hańczowej.

Turystyka | edytuj kod

Szlaki piesze | edytuj kod

Szlaki rowerowe | edytuj kod

  • Wielokulturowy Szlak Rowerowy z Przełęczy Wysowskiej do Sędziszowej[9]

Urodzeni we wsi | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 349 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. Roman Reinfuss, Śladami Łemków, Wydawnictwo PTTK Kraj, Warszawa 1990, s. 10, ISSN 83-7005-238-X
  5. Internetowy System Aktów Prawnych
  6. Wojciech Krukar, Kryciński Stanisław i inni, Beskid Niski. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 1999, str.280
  7. Bank Danych Lokalnych– GUS – data dostępu 2015-07-15.
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2020-09-30.
  9. Opis szlaku
  10. Bohdan Melnyczuk: Duda Ihor Mykytowycz. W: Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny. T. 8. Kijów: 2008, s. 499. ISBN 978-966-02-4458-0. [dostęp 2017-08-01]. (ukr.)
  11. Muzeum Sztuki w Tarnopolu obchodzi 20 lat założenia na str. ZIK

Bibliografia | edytuj kod

  • Stanisław Kłos, Gorlice i okolice, Sport i Turystyka, Warszawa 1976
  • Wojciech Krukar, Kryciński Stanisław i inni, Beskid Niski. Przewodnik, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 1999, ​ISBN 83-85557-59-8​;

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Hańczowa" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy