Halina Konopacka


Halina Konopacka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Halina Konopacka podczas rzutu dyskiem na igrzyskach olimpijskich w Amsterdamie w 1928. Grób Haliny Konopackiej na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Gwiazda w Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie

Halina Konopacka, właśc. Leonarda Kazimiera Konopacka-Matuszewska-Szczerbińska (ur. 26 lutego 1900 w Rawie Mazowieckiej, zm. 28 stycznia 1989 w Daytona Beach) – polska lekkoatletka, dyskobolka, pierwsza polska złota medalistka olimpijska.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Urodziła się w Rawie Mazowieckiej w mieszczańskiej rodzinie Jakuba i Marianny z Raszkiewiczów[1]. Ze strony matki miała przodków pochodzenia tatarskiego[2]. Wkrótce, wraz z rodzicami, zamieszkała w Warszawie[1]. Rodzina pasjonowała się sportem, głównie tenisem, w którego grał jej ojciec, siostra Czesława i brat Tadeusz, późniejszy piłkarz i lekkoatleta, instruktor Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego[3].

Karierę sportową rozpoczęła od narciarstwa. Przypadkiem, jako studentka Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Warszawskiego, trafiła do sekcji lekkoatletycznej AZS Warszawa, gdzie w 1923 wypatrzył ją francuski trener Maurice Baquet[1]. Przez całą karierę reprezentowała tylko AZS Warszawa. Uprawiała: rzut dyskiem, rzut oszczepem, pchnięcie kulą, skok wzwyż, skok w dal. Rok później świętowała zdobycie mistrzostwa Polski w rzucie dyskiem i pchnięciu kulą, a w 1926 ustanowiła pierwszy ze swoich rekordów świata w rzucie dyskiem - 34,15 m[4]. O jej wszechstronności świadczy 27 tytułów mistrzyni Polski zdobytych w kilku konkurencjach. Również znakomicie grała w piłkę ręczną, jeździła konno, pasjonowała się automobilizmem. Po zakończeniu lekkoatletycznej kariery grała w tenisa w mikście z Czesławem Spychałą. Komentatorzy sportowi nadali jej przydomek „Czerbieta” (zbitek słów: „czerwona kobieta”), gdyż zwykle występowała w czerwonym berecie.

31 lipca 1928 roku podczas igrzysk olimpijskich w Amsterdamie ustanowiła rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 39,62 m i zdobyła pierwszy złoty medal olimpijski dla Polski[4]. W plebiscycie dziennikarzy sportowych została uznana za Miss Igrzysk w Amsterdamie[5]. Do końca swojej kariery nie została pokonana w rzucie dyskiem w żadnych zawodach. W 1931 wycofała się z czynnego życia sportowego[6].

Laureatka Wielkiej Honorowej Nagrody Sportowej (1927 i 1928)[7]. Zwyciężczyni Plebiscytu Przeglądu Sportowego na najlepszego sportowca Polski w 1927 i 1928. Działała w strukturach sportowych. Członkini Zarządu Międzynarodowej Federacji Sportów Kobiecych, prezes Oddziału Warszawskiego Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Kobiet.

Zajmowała się również poezją i malarstwem. Publikowała w „Wiadomościach Literackich” i „Skamandrze”. W 1929 wydano zbiór jej wierszy „Któregoś dnia”[4]. Po wojnie malowała głównie kompozycje kwiatowe, podpisując obrazy pseudonimem Helen George[6].

Gdy wybuchła II wojna światowa, we wrześniu 1939 towarzyszyła mężowi Ignacemu Matuszewskiemu przy ewakuacji złota Banku Polskiego, którą ten organizował i nadzorował[6]. Była kierowcą jednej z ciężarówek na trasie przez Rumunię nad Morze Czarne i dalej do Francji. Po klęsce Francji wyjechała z mężem przez Hiszpanię do USA, gdzie mieszkała od 1941 do końca swojego życia – do 1959 w Nowym Jorku, a następnie na Florydzie[6].

Po wojnie odwiedziła Polskę trzykrotnie w 1958, 1970 i 1975[8].

Była dwukrotnie zamężna: z Ignacym Matuszewskim - od 20 grudnia 1928 do jego śmierci 3 sierpnia 1946[6], i z Jerzym Szczerbińskim - od 1949 do jego śmierci w 1959.

18 października 1990 jej prochy spoczęły na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie[6].

Rekordy życiowe | edytuj kod

Osiągnięcia | edytuj kod

  • IO w Amsterdamie: 1. miejsce w rzucie dyskiem
  • Światowe Igrzyska Kobiet: 1926 r. – 1. m. w rzucie dyskiem, 3. m. w pchnięciu kulą oburącz, 5. m. w rzucie oszczepem oburącz, 1930 r. – 1. m. w rzucie dyskiem
  • trzykrotna rekordzistka świata w rzucie dyskiem: 1926 r. 34,15 m; 1927 r. 39,18; 1928 r. 39,62 m
  • 27-krotna mistrzyni Polski w pchnięciu kulą, rzucie dyskiem, oszczepem, skoku wzwyż, 3-boju, 5-boju, sztafecie 4x75 m, 4x100 m, 4x200 m
  • 23-krotna rekordzistka Polski

Odznaczenia | edytuj kod

Upamiętnienie | edytuj kod

  • W 1999 została ustanowiona Wyższa Szkoła Kultury Fizycznej i Turystyki im. Haliny Konopackiej w Pruszkowie[12].
  • W 2000 w pierwszej edycji Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie odsłonięto Gwiazdę Haliny Konopackiej.
  • Uczniowie Gimnazjum nr 2 z Rawy Mazowieckiej - rodzinnego miasta lekkoatletki, wybrali ją na patronkę szkoły.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Wryk 2015 ↓, s. 308.
  2. 25 lat temu zmarła Halina Konopacka - Sport - WP.PL, sport.wp.pl [dostęp 2017-11-23]  (pol.).
  3. Biografie • Polski Komitet Olimpijski, www.olimpijski.pl [dostęp 2017-11-23]  (pol.).
  4. a b c Wryk 2015 ↓, s. 309.
  5. Wryk 2015 ↓, s. 310.
  6. a b c d e f Wryk 2015 ↓, s. 311.
  7. Mała encyklopedia sport. T. 2. Warszawa: Sport i Turystyka, 1987, s. 604. ISBN 83-217-2564-3.
  8. Biografie • Polski Komitet Olimpijski, www.olimpijski.pl [dostęp 2017-11-23]  (pol.).
  9. Anna Kondek-Dyoniziak: Prezydent uhonorował pośmiertnie Orderem Orła Białego ponad 20 wybitnych Polaków. dzieje.pl, 11 listopada 2018. [dostęp 11 listopada 2018].
  10. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 99, Nr 6 z 15 grudnia 1989. 
  11. Starostowie odznaczeni za popieranie przysposobienia wojskowego
  12. O nas. wskfit.pl. [dostęp 2017-10-07].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Halina Konopacka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy