Hamulec wylotowy


Hamulec wylotowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Hamulec wylotowy akcyjny Hamulec wylotowy reakcyjny Hamulec wylotowy
akcyjno-reakcyjny

Hamulec wylotowyurządzenie wylotowe zmniejszające odrzut broni palnej, nazywane czasami osłabiaczem odrzutu.

Działanie hamulca wylotowego polega na wytworzeniu siły o przeciwnym zwrocie niż siła wywołująca odrzut. Wykorzystuje się do tego efekty dynamiczne wypływu gazów prochowych (ciśnienie dynamiczne lub ciąg gazów prochowych).

  • Hamulce wylotowe akcyjne wykorzystują siłę ciśnienia dynamicznego wypływających z lufy gazów prochowych. Wypływający strumień gazów (mający kształt stożka) uderza w umieszczone w niewielkiej odległości od wylotu lufy ścianki i zostaje częściowo wyhamowany. Hamowanie strumienia gazów powoduje obniżenie ich energii kinetycznej i jednoczesny miejscowy wzrost ciśnienia (tzw. dynamicznego). Składowa tego ciśnienia równoległa do osi lufy powoduje zmniejszenie odrzutu.
  • Hamulce reakcyjne wykorzystują siłę ciągu gazów prochowych wydobywających się przez skierowane do tyłu otwory w ściankach hamulca wylotowego.
  • Hamulce akcyjno-reakcyjne wykorzystują zarówno siłę ciśnienia dynamicznego, jak i siłę ciągu wypływających gazów.

Skuteczność hamulca wylotowego ocenia się porównując prędkość lub energię odrzutu swobodnego broni z i bez hamulca wylotowego. Miarą skuteczności jest tzw. współczynnik efektywności hamulca:

η e = E 0 E h E 0 = V 0 2 V h 2 V 0 2 , {\displaystyle \eta _{e}={\frac {E_{0}-E_{h}}{E_{0}}}={\frac {V_{0}^{2}-V_{h}^{2}}{V_{0}^{2}}},}

gdzie:

E 0 {\displaystyle E_{0}} i V 0 {\displaystyle V_{0}} – energia kinetyczna i prędkość odrzutu swobodnego broni bez hamulca wylotowego, E h {\displaystyle E_{h}} i V h {\displaystyle V_{h}} – energia kinetyczna i prędkość odrzutu swobodnego broni z hamulcem wylotowym.

Hamulce wylotowe mogą zmniejszyć odrzut nawet o 60%, ale mają też wady. Mają duże rozmiary, a skierowane na bok lub do tyłu strumienie gazów stanowią zagrożenie dla osób znajdujących się obok wylotu lufy.

Stosuje się też wielofunkcyjne urządzenia wylotowe, łączące zwykle funkcje osłabiacza odrzutu i osłabiacza podrzutu broni.

Przeciwieństwem hamulca wylotowego jest odrzutnik, służący do zwiększenia energii odrzutu.

Bibliografia | edytuj kod

  • Stanisław Torecki: 1000 słów o broni i balistyce. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1982, s. 88. ISBN 83-11-06699-X.
  • Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak: Encyklopedia współczesnej broni palnej (od połowy XIX wieku). Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1994, s. 82. ISBN 83-86028-01-7.
Na podstawie artykułu: "Hamulec wylotowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy