Hanna Suchocka


Hanna Suchocka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hanna Suchocka (ur. 3 kwietnia 1946 w Pleszewie) – polska polityk, prawnik i nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W latach 1992–1993 prezes Rady Ministrów, w latach 1997–2000 minister sprawiedliwości i prokurator generalny, w latach 2001–2013 ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej oraz Zakonie Maltańskim, w latach 1980–1985 i 1989–1991 posłanka na Sejm PRL VIII kadencji i na Sejm kontraktowy oraz w latach 1991–2001 na Sejm I, II i III kadencji, w latach 2015–2016 pierwsza wiceprzewodnicząca komisji weneckiej. Dama Orderu Orła Białego.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Wykształcenie i praca naukowa | edytuj kod

Ukończyła Liceum Ogólnokształcące w Pleszewie, następnie w 1968 studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Na tej uczelni w 1975 uzyskała stopień naukowy doktora w zakresie nauk prawnych na podstawie rozprawy przygotowanej pod kierunkiem profesora Feliksa Siemieńskiego pt. Konstytucyjne gwarancje praworządności w europejskich państwach socjalistycznych[1]. W 2015 habilitowała się na UAM na podstawie oceny dorobku naukowego i rozprawy pt. Konstytucje państw Europy Środkowo-Wschodniej jako wyraz i narzędzie transformacji ustrojowej[2][3][4]. W latach 1969–1972 odbyła aplikację radcowską. Pracowała jako stażystka na macierzystym wydziale (1968–1969), pracownik naukowy w Instytucie Przemysłu Drobnego i Rzemiosła (1969–1972), adiunkt w Katedrze Prawa Konstytucyjnego WPiA UAM (1972–1990) oraz adiunkt w poznańskim oddziale Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk (1990–2013)[1]. W 1986 odbyła staż w Instytucie Maxa Plancka w Heidelbergu. W 1995 była profesorem wizytującym na Uniwersytecie Georgetown[1]. Od 1988 do 1992 była wykładowcą Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, następnie w Instytucie Duszpasterstwa Emigracyjnego im. Kardynała Augusta Hlonda w Poznaniu. W 1990 została adiunktem w Centrum Praw Człowieka Instytutu Państwa i Prawa Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. Wykładała także w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. W okresie późniejszym została profesorem Papieskiej Akademii Nauk Społecznych. Została profesorem nadzwyczajnym na WPiA UAM, gdzie od 2015 do 2018 sprawowała kierownictwo Katedry Prawa Konstytucyjnego[2][5].

Działalność publiczna w PRL | edytuj kod

Od 1969 należała do Stronnictwa Demokratycznego. Zasiadała w jego władzach lokalnych, regionalnych i krajowych. Była m.in. członkinią prezydium i wiceprzewodniczącą miejskiego komitetu w Poznaniu, sekretarzem i wiceprzewodniczącą uczelnianego komitetu na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza oraz członkinią Prezydium i wiceprzewodniczącą Wojewódzkiego Komitetu w Poznaniu. W kadencji 1976–1981 zasiadała w Centralnej Komisji Rewizyjnej w Warszawie. Stronnictwo Demokratyczne rekomendowało ją do Rady Narodowej miasta Poznania (1973–1975) oraz do Wojewódzkiej Rady Narodowej (1975–1980). W wyborach w 1980 została posłanką na Sejm PRL VIII kadencji w okręgu Poznań[6]. W latach 1980–1981 działała w Niezależnym Samorządnym Związku Zawodowym „Solidarność”. Współpracowała z Ośrodkiem Badań Społeczno-Politycznych przy zarządzie Regionu Wielkopolska.

8 października 1982 wraz z czterema innymi posłami Stronnictwa Demokratycznego opowiedziała się przeciwko ustawie delegalizującej NSZZ „Solidarność”, za co została zawieszona w prawach członka SD oraz wykluczona z prac Klubu Poselskiego SD (przez Prezydium CK SD), następnie zaś upomniana za złamanie dyscypliny partyjnej (przez Centralny Sąd Partyjny). W lutym 1984 wraz z Dorotą Simonides i Zbigniewem Kledeckim odeszła z SD – powodem był sprzeciw wobec poparcia przez SD niedemokratycznej ordynacji do wyborów samorządowych[7]. Przez ponad rok pozostawała posłanką bezpartyjną[8].

Działalność publiczna w III RP | edytuj kod

W latach 1989–2001 sprawowała mandat posła na Sejm, będąc kolejno wybieraną: na X kadencję z ramienia Komitetu Obywatelskiego, na I i II kadencję z listy Unii Demokratycznej, a na III kadencję z listy Unii Wolności. W 2001 nie ubiegała się o reelekcję. W latach 1989–1992 była wiceprzewodniczącą Komisji Ustawodawczej. Była też członkinią delegacji polskiej do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, a także wiceprzewodniczącą tego gremium.

 Osobny artykuł: Rząd Hanny Suchockiej.

10 lipca 1992 uzyskała poparcie Sejmu, obejmując urząd prezesa Rady Ministrów, następnego dnia Sejm powołał jej koalicyjny rząd, który tworzyło siedem partii o charakterze centrowym i prawicowym (Unia Demokratyczna, Kongres Liberalno-Demokratyczny, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Polski Program Gospodarczy, Stronnictwo Ludowo-Chrześcijańskie, Partia Chrześcijańskich Demokratów i Polskie Stronnictwo Ludowe – Porozumienie Ludowe). Jej gabinet uzyskał również poparcie m.in. posłów NSZZ „Solidarność” i Mniejszości Niemieckiej[9]. Rząd został odwołany przewagą jednego głosu 28 maja 1993 w wyniku tzw. niekonstruktywnego wotum nieufności zgłoszonego przez Alojzego Pietrzyka z NSZZ „S”[10]. Obowiązki premiera pełniła do 26 października 1993[11]. Była pierwszą w historii kobietą sprawującą urząd premiera RP, a drugą w regionie (po Kazimirze Prunskienė). Jej rząd opracował Program Powszechnej Prywatyzacji (PPP), reformę samorządową zakładającą m.in. wprowadzenie powiatów i dużych województw, ustawę o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, a także wynegocjował Pakt o Przedsiębiorstwie Państwowym w Trakcie Przekształcania[12]. Zdecydowana większość planowanych reform – np. kolejny etap reformy samorządowej – została zarzucona przez rządy SLD-PSL w latach 1993–1997.

W okresie II kadencji Sejmu zasiadała w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego. Była również członkinią Komisji Mądrości Rady Europy oraz przewodniczącą Forum Polsko-Ukraińskiego. W 1995 była jednym z kandydatów na urząd prezydenta w wewnątrzpartyjnym głosowaniu, jednak przegrała z Jackiem Kuroniem i Januszem Onyszkiewiczem[13]. W szeregach Unii Wolności – m.in. wraz z Tadeuszem Mazowieckim, Tadeuszem Syryjczykiem i Edwardem Wende – reprezentowała frakcję konserwatywną, przeciwną współpracy z Sojuszem Lewicy Demokratycznej i Unią Pracy, opowiadającą się za uwzględnieniem chrześcijańskiej wrażliwości w programie ugrupowania.

W 1997 w rządzie Jerzego Buzka z rekomendacji Unii Wolności objęła stanowisko ministra sprawiedliwości[14] i prokuratora generalnego. Jej kandydatura wzbudziła kontrowersje wśród części działaczy współtworzącego Akcję Wyborczą Solidarność Porozumienia Centrum, gdyż w sierpniu 1997 jej rząd został oskarżony przez Zbigniewa Siemiątkowskiego o tolerowanie rzekomej inwigilacji opozycyjnych partii politycznych. W 1999 była kandydatką rządu na sekretarza generalnego Rady Europy (nie została poparta przez frakcję socjaldemokratów, w tym posłów SLD). Po rozpadzie koalicji w 2000 (którego była przeciwnikiem) podała się do dymisji z funkcji ministra[8], została odwołana ze stanowiska 8 czerwca 2000[15].

5 października 2001 została mianowana ambasadorem RP przy Stolicy Apostolskiej[16], a 13 czerwca 2002 dodatkowo ambasadorem przy Suwerennym Wojskowym Zakonie Maltańskim[17]. Z obu tych stanowisk została odwołana w dniu 19 czerwca 2013 z mocą od 30 czerwca 2013[18][19]. 22 marca 2014 powołana w skład nowo powstałej Papieskiej Komisji ds. Ochrony Nieletnich, której deklarowanym celem jest walka z pedofilią w Kościele katolickim[20]. W latach 1991–2016 była członkinią Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (tzw. komisji weneckiej)[21], objęła w jej ramach funkcję pierwszej wiceprzewodniczącej komisji[22][23]. W czerwcu 2016 powołana na honorową przewodniczącą Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo[24].

Jest autorką książki Rzymskie pasje. Kościoły Stacyjne Wiecznego Miasta (Rosikon Press, Izabelin-Warszawa 2013, s. 375)[25].

Życie prywatne | edytuj kod

Hanna Suchocka jest córką Józefa Suchockiego oraz Wandy z domu Bączkowskiej. Ma siostrę Elżbietę[26]. Jej babka, Anna Suchocka z domu Czekanowska, była posłanką na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1918) oraz pierwszą kobietą pełniącą mandat radnej w radzie miejskiej Pleszewa[27]. Nie założyła rodziny[26].

Wyniki wyborcze od 1989 | edytuj kod

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Hanna Suchocka: Autoreferat przedstawiający dorobek naukowy. amu.edu.pl, 2014-09-27. [dostęp 2017-12-12].
  2. a b Hanna Suchocka w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-10-08].
  3. Konstytucje państw Europy Środkowo-Wschodniej jako wyraz i narzędzie transformacji ustrojowej. nauka-polska.pl. [dostęp 2017-01-21].
  4. Dr hab. Hanna Suchocka. amu.edu.pl. [dostęp 2017-12-11].
  5. Katedra Prawa Konstytucyjnego. amu.edu.pl. [dostęp 2016-03-01].
  6. M.P. z 1980 r. nr 9, poz. 37.
  7. Waldemar Żebrowski: Stronnictwo Demokratyczne w warunkach demokratyzacji ustroju politycznego. Olsztyn: Olsztyńska Szkoła Wyższa, 2003, s. 104–105.
  8. a b Hanna Suchocka w serwisie „Ludzie Wprost”. [dostęp 2011-06-19].
  9. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 233. ISBN 978-83-240-2130-7.
  10. Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989–2012. Kraków: Znak, 2013, s. 271. ISBN 978-83-240-2130-7.
  11. Powołanie rządu Hanny Suchockiej. muzhp.pl. [dostęp 2018-04-11].
  12. Antoni Dudek: Pierwsze lata III Rzeczypospolitej: 1989–2001. Wyd. 2 popr. i uzup.. Kraków: Arcana, 2002, s. 282–288.
  13. Hanna Suchocka uzyskała w I turze 109 głosów, Janusz Onyszkiewicz – 145, zaś Jacek Kuroń – 225 (zob. Kongres Unii Wolności wybrał. Poznań przegrał. „Gazeta Wyborcza”. Nr 79. Poznań, s. 1, 3 kwietnia 1995. ).
  14. M.P. z 1997 r. nr 81, poz. 787.
  15. M.P. z 2000 r. nr 17, poz. 360.
  16. M.P. z 2001 r. nr 34, poz. 561.
  17. M.P. z 2002 r. nr 26, poz. 427.
  18. M.P. z 2013 r. poz. 710.
  19. M.P. z 2013 r. poz. 711.
  20. Sylwia Wysocka. Wielkopolanka w papieskiej komisji do walki z pedofilią w Kościele. „Głos Wielkopolski”, s. 3, 24 marca 2014. 
  21. Ms. Hanna Suchocka (ang.). venice.coe.int. [dostęp 2016-02-29].
  22. Members of the Venice Commission (ang.). venice.coe.int. [dostęp 2016-02-29].
  23. MSZ: Banaszak i Muszyński nowymi członkami Komisji Weneckiej. pap.pl, 2016-04-25. [dostęp 2016-04-30].
  24. Hanna Suchocka została honorową przewodniczącą Komisji Weneckiej. onet.pl, 2016-06-10. [dostęp 2016-06-10].
  25. Rzymskie pasje. Kościoły Stacyjne Wiecznego Miasta. rosikonpress.com. [dostęp 2015-08-26].
  26. a b Hanna Suchocka. sejm-wielki.pl. [dostęp 2017-03-05].
  27. Poszła w ślady babci. wp.pl, 2016-04-03. [dostęp 2017-03-05].
  28. M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 149.
  29. M.P. z 1991 r. nr 41, poz. 288.
  30. M.P. z 1993 r. nr 50, poz. 470.
  31. M.P. z 1997 r. nr 64, poz. 620.
  32. 59 odznaczonych za zasługi dla wolności. prezydent.pl, 2014-06-05. [dostęp 2014-06-05].
  33. Prof. H. Suchocka z Wydziału Prawa i Administracji uhonorowana Orderem Legii Honorowej. amu.edu.pl, 2016-06-20. [dostęp 2016-06-23].
  34. Byli pracownicy UAM, którzy otrzymali tytuły doktora honoris causa innych Uczelni. amu.edu.pl. [dostęp 2017-01-22].
  35. Hanna Suchocka doktorem honoris causa UKSW. ekai.pl, 2011-05-27. [dostęp 2011-06-30].
  36. Ambasador Hanna Suchocka doktorem honoris causa. ekai.pl, 2012-11-29. [dostęp 2012-12-02].
  37. Hanna Suchocka Honorowym Obywatelem Poznania. poznan.pl, 2012-05-22. [dostęp 2012-07-07].
  38. Prof. Hanna Suchocka laureatką Międzynarodowej Nagrody św. Wojciecha. msz.gov.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-06-14].
  39. „Twój Styl” przyznał tytuł Kobiety Roku Andżelice Borys. press.pl, 2006-03-15. [dostęp 2015-09-30].

Bibliografia | edytuj kod

  • Barbara Koziej-Żukowa (oprac.): Stronnictwo Demokratyczne w Polsce Ludowej. T. 6. Warszawa: Epoka, 1987, s. 68–69.
  • Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. III kadencja. Przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1998, s. 198.
  • Roman Ignasiak (red.): Kto jest kim w polityce polskiej. Warszawa: Polska Agencja Informacyjna, 1993, s. 278.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Hanna Suchocka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy