Hebron


Na mapach: 31°32′00″N 35°05′42″E/31,533333 35,095000

Hebron w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hebron (arab. الخليل, Al-Chalil) – miasto w środkowej Palestynie, położone na Wyżynie Judzkiej, na Zachodnim Brzegu Jordanu. Największe miasto na Zachodnim Brzegu i drugie co do wielkości w Autonomii Palestyńskiej (po mieście Gaza), w 2020 roku liczyło 215,571 palestyńskich mieszkańców[1]. W wydzielonej strefie H2 na granicy Starego Miasta Hebronu mieszka także ok. 600-700 osadników żydowskich[2][3][4].

W grocie Makpela znajdują się groby patriarchów i według tradycji szczątki Abrahama. Jest to miejsce pielgrzymek dla muzułmanów, chrześcijan i żydów. Na terenie Hebronu znajduje się również dąb, zwany Dębem Abrahama, pod którym według tradycji znajdował się namiot Abrahama. Teren ten wykupił w 1866 Rosyjski Kościół Prawosławny i zlokalizował w sąsiedztwie drzewa monaster Trójcy Świętej i Świętych Praojców[5]. Hebron jest otoczony murem, wysokim na niemal dwanaście metrów, wzniesionym przez Heroda Wielkiego. W 2017 roku stare miasto Hebronu zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO i jednocześnie uznane za obiekt zagrożony[6].

Działa tu publiczny Uniwersytet Hebroński kształcący obecnie prawie 9 000 studentów[7], z których 2/3 to kobiety [8].

W dniach 23-24 sierpnia 1929 roku w Hebronie doszło do pogromu ludności żydowskiej, zginęło 67 osób, a wielu pozostałych Żydów mieszkających w mieście zostało ewakuowanych przez Brytyjczyków zarządzających terenem Palestyny do Jerozolimy[9].

25 lutego 1994 izraelski osadnik Baruch Goldstein wtargnął do meczetu Abrahama w muzułmańskiej części kompleksu zwanego grobem patriarchów (Makpela) i otworzył ogień z M-16 do modlących się, zabijając 29 i raniąc setki osób. Goldstein był amerykańskim Żydem wychowanym w Brooklynie, członkiem Żydowskiej Ligi Obrony i zwolennikiem fundamentalistycznej żydowskiej partii Kach, zdelegalizowanej w Izraelu krótko po masakrze.

W 1997 roku na mocy tzw. umowy hebrońskiej miasto zostało podzielone na dwie części: H1 o wielkości 18 km², zamieszkaną przez większą część hebrończyków i kontrolowaną całkowicie przez Palestyńczyków[potrzebny przypis], oraz H2 o powierzchni około 4,5 km² pod kontrolą izraelską. W H2 leżą izraelskie osiedla, nielegalne z punktu widzenia prawa międzynarodowego.

Komunikacja | edytuj kod

Przy mieście przebiega droga ekspresowa nr 35 (Aszkelon-Hebron).

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Projected Mid -Year Population for Hebron Governorate by Locality 2017-2021, www.pcbs.gov.ps [dostęp 2020-09-23] .
  2. Israeli Settlements and Settler Violence in Hebron, Al-Haq | Defending Human rights in Palestine since 1979 [dostęp 2020-09-23]  (ang.).
  3. Hebron City Center, B'Tselem [dostęp 2020-09-23]  (ang.).
  4. Dignity denied: Life in the settlement area of Hebron city, UN OCHA, [dostęp 2020-09-23] (ang.).
  5. P. Paszkiewicz, W służbie Imperium Rosyjskiego 1721-1917. Funkcje i treści ideowe rosyjskiej architektury sakralnej na zachodnich rubieżach Cesarstwa i poza jego granicami, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1999, s. 209, ​ISBN 83-85938-13-3​.
  6. World Heritage Committee inscribes new site and approves extension of existing site on UNESCO’s World Heritage List
  7. Hebron University: Facts & Figures, Hebron University, [dostęp 2020-09-23] (ang.).
  8. Uniwersytet Hebroński, Wikipedia, wolna encyklopedia, 9 maja 2020 [dostęp 2020-09-23]  (pol.).wiki?
  9. Shira Schoenberg: The Hebron Massacre of 1929 (ang.). Jewish Virtual Library. [dostęp 2017-10-14].
Kontrola autorytatywna (miasto):
Na podstawie artykułu: "Hebron" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy