Hieracium murorum


Jastrzębiec leśny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Hieracium murorum) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Morfologia

Jastrzębiec leśny[3][4] (Hieracium murorum L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Znany też jako jastrzębiec murowy[4]. Występuje w Europie oraz na części obszaru Azji (Kaukaz, Zakaukazie, Turcja)[5]. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju.

Spis treści

Morfologia | edytuj kod

Łodyga
Jest rozgałęziona w obrębie kwiatostanu, wyprostowana, o wysokości od 20 cm do 50, rzadko do 80 cm. Obła, przynajmniej w górnej części kutnerowata (włoski gwiazdkowate i gruczołowate), u dołu łysiejąca.
Liście
Liście różyczkowate liczne, szorstko owłosione (z czasem łysiejące), oszczepowate, długoogonkowe, ząbkowane, o zaokrąglonej nasadzie lub ucięte, rzadko tylko zwężające się w ogonek. Liście te utrzymują się także podczas kwitnienia rośliny. Liście łodygowe jeśli są obecne to zwykle tylko jeden, rzadziej dwa, podobne do odziomkowych. Poza tym obecne są siedzące, lancetowate i poszarpane przylistki.
Kwiaty
Zebrane w koszyczki, a te z kolei w kwiatostany 4-15-główkowe. Pojedyncze koszyczki kwiatowe mają cylindrycznojajowatą okrywę złożoną z równowąskich łusek pokrytych włoskami gruczołowymi i gwiazdkowatymi (bardzo rzadko zdarza się domieszka włosków szczeciniastych). Listki okrywy występują w kilku szeregach dachówkowato zachodzących na siebie. Kwiaty żółte, nagie, na szczycie krótko orzęsione. Puch kielichowy składa się 1-2 szeregów giętkich i śnieżnobiałych włosków.
Owoce
Szare niełupki z długim dzióbkiem, żeberkowane (na szczycie żeberka połączone w pierścień). Każdy owoc zawiera parasolowaty puch kielichowy, stanowiący aparat lotny, zwiększający powierzchnię lotną. Owoce z koszyczka tworzą puszystą kulę (dmuchawca).

Biologia i ekologia | edytuj kod

Bylina. Kwitnie od maja do sierpnia. Nasiona roznoszone są przez wiatr (anemochoria). Siedlisko: występuje na suchych stanowiskach w lasach liściastych i mieszanych, w miejscach bardziej nasłonecznionych, rośnie także na skałach, murach. Roślina światłolubna. Preferuje gleby próchniczne, nieco kamieniste. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych, gatunek charakterystyczny dla klasy Quercetea robori-petraeae, wyróżniający dla zespołu Abieti-Picetum (montanum) i podzespołu Vaccinio-Abietenion[6]. Liczba chromosomów 2n= 27,36.

Systematyka i zmienność | edytuj kod

Gatunek należy do sekcji Vulgata Fr, podsekcji Vulgata Zahn. Jest bardzo zmienny, opisano ok. 600 podgatunków trudnych do rozróżnienia. W niektórych ujęciach Hieracium vulgatum sensu lato traktowany jest jako gatunek zbiorowy, a podgatunki podnoszone są do rangi drobnych gatunków.

Przypisy | edytuj kod

  1. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20]  (ang.).
  2. Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15]  (ang.).
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. a b Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Wyd. czwarte. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 466. ISBN 83-01-00129-1.
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  6. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia | edytuj kod

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. Adam Jasiewicz: Hieracium L., Jastrzębiec. Warszawa, Kraków: W: Adam Jasiewicz (red.) Flora Polska. Rośliny naczyniowe Polski i Ziem Ościennych. Tom XIV. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980. ISBN 83-01-01923-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Hieracium murorum" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy