Hulman szary


Hulman malabarski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Hulman szary) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hulman malabarski[2] (Semnopithecus dussumieri) – gatunek indyjskiego ssaka z rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

Spis treści

Taksonomia | edytuj kod

Gatunek uznawano w przeszłości za podgatunek hulmana czczonego (Semnopithecus entellus)[1], obecnie dostrzega się jednak potrzebę prowadzenia dalszych prac nad systematyką gatunku[1].

Morfologia | edytuj kod

Północne Indie, 27.12.2007

O ile rodzaj Semnopithecus grupuje małpy o dużych rozmiarach, hulman malabarski zalicza się do mniejszych jego przedstawicieli[3].

Ssak ten posiada futro kremowe na głowie, białe lub lekko żółtawe na brzuchu, białe w okolicach krzyża, reszta ciała zabarwiona jest na czarno-brązowo, nieraz daje się zauważyć też odcień fioletu[3]. Kontrastują z nim czarne palce kończyn górnych i dolnych, nieraz ta ciemna barwa rozciąga się także na przedramiona[3].

Występowanie i zachowanie | edytuj kod

Zwierzę to zamieszkuje Indie, a dokładniej tereny położone w centrum i na zachodzie kraju[1][4]. Za lokalizację typową uznaje się Mahé na Wybrzeżu Malabarskim w Indiach[5]. Ssaka tego spotyka się od Nilgiri do Shernelly i od Godavari do Diguvamatta z pominięciem rejonów występowania pokrewnego gatunku Semnopithecus hypoleucos[1].

Małpa bytuje na terenach położonych nie niżej niż 100 i nie wyżej niż 1700 metrów nad poziomem morza[1]. Jej siedlisko stanowią lasy: zarówno wilgotne równikowe, nadbrzeżne, wilgotne jak i suche liściaste, zagajniki uznawane często za święte, busz, ogrody, a także tereny uprawne[1][3]. Spotyka się ją nawet na porośniętych krzakami terenach pustynnych[3]. Zwierzę to prowadzi w wymienionych siedliskach częściowo nadrzewny, częściowo naziemny tryb życia[1]. Widuje się je na skałach, dachach, na kopcach termitów[6]. Jak inni przedstawiciele swego rodzaju, porusza się zwykle na czterech łapach, chętniej biega, niż chodzi[3]. Nawet młode skaczą między gałęziami w koronach drzew[6]. Jego aktywność przypada na dzień[1]. Obserwowano grupy składające się od 15 do 150 osobników[1]. Zwierzęta przejawiają zachowania społeczne: iskają się wzajemnie, a także ostrzegają się przed zagrożeniem[6]. Widywano samice opiekujące się nie swoimi dziećmi[6]. W grupie występuje samiec alfa i określona hierarchia, także pomiędzy samicami, które okazują poddanie, pozwalając wyżej stojącej osobniczce na dokonanie kopulacji[6]. Pomiędzy samcami zaś dochodzi do walk[6].

Pożywienie | edytuj kod

Hulman malabarski żywi się głównie liśćmi[1].

Status | edytuj kod

Całkowita liczebność gatunku nie jest znana, można określić tylko jej rząd wielkości (setki tysięcy)[1]. Nie powinna jednak przewyższać 300 000, bo na tyle szacuje się łączną liczebność wszystkich gatunków rodzaju[3]. W rezerwacie Kumbalgarh Wildlife Sanctuary zaobserwowano duże jej wahania[1], jednakże całkowita populacja wydaje się stabilna[1].

Obecnie nie istnieją poważne zagrożenia dla istnienia gatunku[1]. IUCN wymienia następujące niebezpieczeństwa grożące tym małpom[1]:

  • wypadki drogowe,
  • górnictwo,
  • choroby przenoszone przez zwierzęta domowe ze szczególnym uwzględnieniem świerzbu,
  • drapieżnictwo.

Do drapieżników polujących na hulmany zalicza się lamparty, tygrysy i cyjony[3]. Natomiast zrzuconymi przez hulmany owocami żywią się np. dzikie świnie[6].

Gatunek jest objęty ochroną w ramach konwencji CITES (Załącznik II), a także Indian Wildlife Protection Act[1]. Nie pomija go także prawodawstwo Unii Europejskiej. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 407/2009 z dnia 14 maja 2009 zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi umieszcza go w załączniku A[7].

W kulturze | edytuj kod

Małpy należące do rodzaju Semnopithecus uznawane są w hinduizmie za święte[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Groves, C.P. & Chhangani, A. 2008, Semnopithecus dussumieri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015-3 [dostęp 2015-10-15]  (ang.).
  2. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 51. ISBN 978-83-88147-15-9.
  3. a b c d e f g h i Kurt Gron: Primate Factsheets: Gray langur (Semnopithecus) Taxonomy, Morphology, & Ecology (ang.). Primate Info Net, 2008-10-28. [dostęp 2010-04-19].
  4. Mapa zasięgu według IUCN (ang.). [dostęp 18 kwietnia 2010].
  5. Mammalian Species of the World. SPECIES Semnopithecus dussumieri (ang.). Bucknell Univesity. [dostęp 2010-04-19].
  6. a b c d e f g Southern plains gray langur (Semnopithecus dussumieri) (ang.). Arkive. Images of the Earth, 2009. [dostęp 2010-04-19].
  7. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 407/2009 z dnia 14 maja 2009 zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. eu-lex.ueropa.ue, 2009-05-14. [dostęp 2010-04-18].
Na podstawie artykułu: "Hulman szary" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy