Huta Batory


Na mapach: 50°16′29,3″N 18°56′28,6″E/50,274806 18,941278

Huta Batory w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Huta Batory (niem. Bismarckhütte) – huta żelaza, która istniała jako podmiot gospodarczy w latach 1873–2013 w Chorzowie-Batorym. W wyniku przekształceń własnościowych, w latach 2005–2013 jej części zostały skonsolidowane (jako oddziały, spółki i działy), wchodząc w skład grupy kapitałowej Alchemia S.A. w Warszawie[1]:

  • Alchemia S.A. – Oddział Walcownia Rur Batory (ul. Dyrekcyjna 6),
  • Alchemia S.A. – Oddział Stalownia Batory (ul. Dyrekcyjna 6),
  • Alchemia S.A. – Dział Zakupów (ul. Dyrekcyjna 6),
  • Kuźnia Batory Sp. z o.o. (ul. Stalowa 1),
  • Laboratoria Badań Batory Sp. z o.o. (ul. Dyrekcyjna 6).

Spis treści

Historia | edytuj kod

Od założenia do I wojny światowej | edytuj kod

Huta została uruchomiona 2 września 1873 roku z inicjatywy „Kattowitzer Aktiengeselschaft für Eisenhüttenbetrieb” (Katowicka Spółka Akcyjna dla Hutnictwa Żelaza). Z inicjatywy pierwszego dyrektora Wilhelma Kollmanna, zakład otrzymał nazwę „Bismarckhütte” oraz logo literę „B” w koronie. Pierwotnie hutę tworzył wydział żelaza pudlerskiego oraz dwie walcownie: bruzdowa i cienkiej blachy. Dzięki dobrej jakości wyrobów, produkcja zakładu rozwijała się systematycznie, pomimo trwającego w latach 70. XIX wieku kryzysu ekonomicznego. Stabilna sytuacja finansowa spółki zachęcała potencjalnych inwestorów do zakupu jej akcji. Dzięki zdobytym środkom w 1889 roku rozpoczęła się intensywna rozbudowa zakładu. W jej wyniku do 1914 roku huta powiększyła się o kilka nowych wydziałów specjalizujących się w produkcji wyrobów ze stali jakościowej. W 1906 roku spółka „Bismarckhütte” odkupiła od księcia Guido Henckel von Donnersmarcka hutę „Falva” w Świętochłowicach oraz kopalnie rudy żelaza w okolicy Piekar Rudnych i Tarnowskich Gór. W trakcie I wojny światowej huta pracująca na potrzeby przemysłu zbrojeniowego osiąga bardzo dobre wyniki finansowe, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych spółek w Cesarstwie Niemieckim[2].

Między wojnami | edytuj kod

Huta Bismarcka przed 1928 rokiem

Po zakończeniu wojny, na terenie Górnego Śląska rozpoczęła się rywalizacja między Polską a Niemcami o przyszłość polityczną regionu. Wydarzenia te wywołały proces przemian własnościowych w lokalnym przemyśle. W 1920 roku zakład został wykupiony przez niemieckiego przemysłowca Fryderyka Flicka, który w kolejnych latach dokonał wykupu kolejnych górnośląskich przedsiębiorstw. W następstwie tego w latach 20. XX wieku połączono ją z „Katowicką Spółką Akcyjną dla Górnictwa i Hutnictwa” oraz hutą „Silesia” w Paruszowcu. W 1922 roku, gdy doszło do podziału Górnego Śląska, huta „Bismarck” znalazła się na terenie Polski. Kilka lat później w wyniku dalszych machinacji finansowych zakład wszedł w skład państwowego koncernu „Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych S.A.”. W 1933 roku w ramach procesu polonizacji przemysłu dokonano zmianę nazwy huty na „Batory”[3]. W trakcie II wojny światowej zakład ponownie pracował na potrzebę niemieckiego przemysłu zbrojeniowego. Władze okupacyjne powróciły do niemieckiej nazwy zakładu, a w 1942 roku wokół huty utworzono nową spółkę „Königs- und Bismarckhütte Aktiengesellschaft”[2].

Okres powojenny | edytuj kod

Zabudowania huty w 2013 roku

Po zakończeniu II wojny światowej w wyniku procesu nacjonalizacji przemysłu huta „Batory” przeszła na własność państwa, równocześnie tracąc należące dotychczas do niej zakłady. W latach 50. XX wieku rozpoczęto proces modernizacji zakładu obejmujący modernizację stalowni oraz remont kapitalny działających tutaj walcowni. W latach 60. XX wieku w hucie po raz pierwszy zastosowano nowatorską metodę kucia wałów korbowych tzw. metodą TR, która później została wdrożona w wielu kuźniach na całym świecie[4].

Po zakończeniu procesu transformacji ustrojowej w 1992 roku huta „Batory” została przekształcona w spółkę akcyjną[2]. Rozpoczęta wówczas restrukturyzacja przedsiębiorstwa zakończyła się podziałem huty na szereg samodzielnych spółek. W ramach huty „Batory” pozostał jedynie wydział stalowni oraz walcowni rur.

Od 2005 roku poszczególne części podzielonej huty wykupiła spółka Alchemia S.A., przejmując całość produkcji[5]:

  • 2005 – spółkę Huta Batory (100% udziałów), w 2013 roku skonsolidowaną z Rurexpolem i Walcownią Rur Andrzej,
  • 2006 – spółkę remontową Batory Serwis oraz Laboratorium Badań Batory,
  • 2007 – Kuźnię Batory.

Przypisy | edytuj kod

  1. Alchemia SA – Siła polskiej stali, alchemiasa.pl [dostęp 2018-03-20] .
  2. a b c B.B. Widuch B.B. i inni, Huta Batory, Chorzów 1993 .
  3. JacekJ. Kurek JacekJ., Historia Wielkich Hajduk, Chorzów-Batory – Wielkie Hajduki 2001, s. 56 [dostęp 2018-03-20] .
  4. Tadeusz Rut 1998 ↓.
  5. Alchemia SA – Siła polskiej stali, alchemiasa.pl [dostęp 2018-03-20] .

Bibliografia | edytuj kod

  • Tadeusz Rut. Ulepszona metoda TR kucia wałów korbowych... „Plastyczna obróbka metali”, s. 13–21, 1998. Poznań. ISSN 0867-2628

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Huta Batory" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy