Hydrotrop


Hydrotropy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Hydrotrop) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hydrotropy – zróżnicowana grupa organicznych związków chemicznych, które w odpowiednio dużym stężeniu mają zdolność do zwiększania rozpuszczalności (solubilizacja) substancji hydrofobowych w wodzie. Podobnie jak surfaktanty, mają charakter amfifilowy, jednak ich fragmenty hydrofobowe są mniejsze. W efekcie w środowisku wodnym nie ulegają one samoagregacji w micele. Są powszechnie stosowane w przemyśle chemicznym, kosmetycznym i farmaceutycznym[1].

Po przekroczeniu tzw. minimalnego stężenia hydrotropowego, ich cząsteczki samoorganizują się w agregaty; tworzą zespoły otwartych warstw, przypominających lamele ciekłych kryształów, składające się z naprzemiennie ułożonych niepolarnych, hydrofobowych klastrów, przylegających do regionów jonowych lub polarnych, splecionych w dwuwymiarową sieć. Występują dwa rodzaje agregatów, różniących się bardziej lub mniej otwartą i rozszerzoną warstwą hydrofobową. Sugeruje się, że substancje solubilizowane integrują się z hydrofobowymi obszarami dając w efekcie układ wzajemnie stabilizujący się. Obserwowane otwarte struktury hydrofobowe mogą powodować lepsze właściwości solubilizujące hydrotropów niż micele klasycznych środków powierzchniowo czynnych[1]. Dzięki temu hydrotropy są stosowane jako substancje solubilizujące składniki hydrofobowe w roztworach wodnych, w preparatach do mycia przemysłowego i chemii gospodarczej. W układach detergentowych – na przykład w płynach do prania i mycia naczyń – zmniejszają punkt zmętnienia(ang.) (zapobiegają wytrącaniu się składników w niskiej temperaturze), w układach z wysokimi stężeniami surfaktantów (znacznie powyżej CMC) np. w pastach czyszczących zmniejszają lepkość poprzez destabilizację miceli, a w proszkach zmniejszają higroskopijność.

Przykładowymi hydrotropami są p-toluenosulfonian sodu, sole sodowe, potasowe lub amonowe sulfonianowych pochodnych ksylenu i kumenu[2]. Hydrotropy są łatwo biodegradowalne. Ich czas biodegradacji wynosi poniżej 40 dni w wodzie słodkiej[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b V. Srinivas, G.A. Rodley, K. Ravikumar, Ward T. Robinson i inni. Molecular Organization in Hydrotrope Assemblies. „Langmuir”. 13 (12), s. 3235–3239, 1997. DOI: 10.1021/la9609229
  2. Tony Hargreaves: Chemical Formulation. An overview of Surfactant based preparations used in everyday Life. Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2003, s. 75–76. ISBN 0-85404-635-6.
  3. Sodium p-cumenesulphonate – PBT assessment: overall result. Europejska Agencja Chemikaliów. [dostęp 2016-08-12].
Na podstawie artykułu: "Hydrotrop" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy