Hygrophorus pustulatus


Wodnicha kropkowana w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Hygrophorus pustulatus) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wodnicha kropkowana (Hygrophorus pustulatus (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrophorus, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Persoon nadając mu nazwę Agaricus pustulatus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1838 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Hygrophorus[1].

Synonimów naukowych ma kilkanaście. Niektóre z nich[2]:

  • Agaricus pustulatus Pers. 1801
  • Hygrophorus pustulatus (Pers.) Fr. 1838, subsp. pustulatus
  • Hygrophorus tephroleucus (Pers.) Fr. 1838, var. tephroleucus
  • Hygrophorus tephroleucus (Pers.) Fr.
  • Limacium pustulatum (Pers.) P. Kumm.
  • Limacium tephroleucum (Pers.) P. Kumm.

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r., przez B. Gumińską w 1997 r. gatunek ten opisywany był jako wodnicha punktowana[3].

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 2-5 cm, kształt początkowo dzwonkowaty, później rozpostarty, czasami z niewielkim garbkiem lub wklęsły na środku. Starsze owocniki mają nieregularnie pozaginany brzeg. Powierzchnia o barwie od szarej do szarobrązowej, u młodych owocników nieco lepka, u starszych sucha. Charakterystyczną cechą jest nakropienie powierzchni delikatnymi czarniawymi łuseczkami i włókienkami[4].

Blaszki

Rzadkie, białawe i nieco łukowato zbiegające na trzon. Są dość grube, różnej długości, czasami u trzonu tworzą anastomozy[4].

Trzon

Wysokość od 4 do 8 cm, grubość 0,5-1 cm, początkowo walcowaty i pełny, później pusty w środku i rozszerzający się ku górze. Powierzchnia sucha i pokryta charakterystycznymi ziarenkami barwy oliwkowej, brunatnej lub czarniawej. Pod mikroskopem można zaobserwować, że są to pęczki włosków o średnicy 5-8 µm[4].

Miąższ

Miękki, biały, nie zmieniający barwy po uszkodzeniu. Smak łagodny, brak wyraźnego zapachu[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki eliptyczne, gładkie, nieamyloidalne, o rozmiarach 7-9 × 4-5 μm[5].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i w Europie[6]. W Polsce gatunek niezbyt częsty, częściej spotykany w górach, rzadziej na niżu[4].

Rośnie na ziemi w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie pod świerkami i sosnami, obserwowany był także pod jodłami. Owocniki wytwarza od września do października[3].

Znaczenie | edytuj kod

Grzyb mikoryzowy[3], grzyb jadalny.

Gatunki podobne | edytuj kod

  • wodnicha pachnąca (Hygrophorus agathosmus), jest też szara, ale nie ma na trzonie i kapeluszu ziarenkowatych łatek[7],
  • wodnicha oliwkowobiała (Hygrophorus olivaceoalbus) jest śluzowato-mazista i ma trzon z zygzakowatym wzorem, na kapeluszu brak ziarenek[7].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e B. Gumińska, Flora Polska (Flora of Poland). Grzyby (Mycota). Tom XXVI. Wodnichowate (Hygrophoraceae), Kraków: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Botaniki, 1997, ​ISBN 83-7052-949-6
  5. MushroomExpert (ang.). [dostęp 2014-01-03].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  7. a b Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Hygrophorus pustulatus" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy