Iglica (roślina)


Iglica (roślina) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Iglica (Erodium L'Hér.) – rodzaj roślin należący do rodziny bodziszkowatych. Podawanych jest ok. 60 gatunków z tego rodzaju[4][5], ale na The Plant List po weryfikacji wskazywanych jest blisko 130 ważnych nazw gatunkowych[6]. Rośliny te występują na ogół w miejscach piaszczystych i skalistych. Największe ich zróżnicowanie jest w Europie południowej, występują poza tym też na innych kontynentach. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne. W Polsce rozpowszechniona jest w stanie dzikim iglica pospolita.

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzne | edytuj kod

W Europie, zwłaszcza południowej rosną co najmniej 34 gatunki. Pozostałe występują w Azji, Australii i w Ameryce Południowej[4].

W Polsce zadomowionym dawnym przybyszem (archeofitem) jest iglica pospolita Erodium cicutarium (L.) L'Hér. Poza tym przejściowo dziczeją następujące efemerofity[7][8]:

Erodium crassifolium Rozłupnie Erodium malacoides Erodium lebelii

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Rośliny jednoroczne i byliny osiągające do 50 cm wysokości[4].
Liście
Skrętoległe, pierzasto złożone, z podzieloną blaszką o ogólnym zarysie jajowatym, na brzegach klapy piłkowane. Liście zwykle aromatyczne[4].
Kwiaty
Pięciokrotne i nieco grzbieciste – górne płatki zwykle wyróżniają się obecnością barwnego rysunku wskazującego owadom drogę do miodników. Działek kielicha i płatków korony jest 5, wolnych. Pręcików jest 5 płodnych i 5 płonnych. Zalążnia górna powstaje z 5 owocolistków i zwieńczona jest 5-łatkowym znamieniem[4].
Owoce
Rozłupnia pięcionasienna. Każda z rozłupek z ością skręconą w dole śrubowato, prostującą się lub silniej skręcającą w zależności od wilgotności, dzięki czemu wciska nasiono w glebę[4]. Erodium glandulosum

Systematyka | edytuj kod

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj z rodziny bodziszkowatych z rzędu bodziszkowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. W obrębie rodziny klasyfikowany do podrodziny Geranioideae Arnott[2].

Pozycja według systemu Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Geranianae Thorne ex Reveal, rząd bodziszkowce (Geraniales Dumort.), podrząd Geraniineae Bessey in C.K. Adams, rodzina bodziszkowate (Geraniaceae Juss.), rodzaj iglica (Erodium L'Hér.)[9].

Zastosowanie | edytuj kod

Uprawiane są jako rośliny ozdobne niektóre gatunki z basenu Morza Śródziemnego, głównie niskie, tworzące gęste kępy. Walorem ozdobnym są oryginalne owoce i efektowne kwiaty. Do gatunków sadzonych jako ozdobne należą[8]:

Przypisy | edytuj kod

  1. Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20]  (ang.).
  2. a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-14]  (ang.).
  3. a b Erodium (ang.). W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2014-01-25].
  4. a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 115. ISBN 0-333-74890-5.
  5. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 307-308. ISBN 83-214-1305-6.
  6. Erodium. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-01-25].
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 79. ISBN 978-83-925110-5-2.
  9. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Erodium (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Iglica (roślina)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy