Il conquisto di Granata


Il conquisto di Granata w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Benedetto Gennari, Portret Girolama Grazianiego Strona tytułowa pierwszego wydania eposu Kapitulacja Muhammada Boabdila przed Ferdynandem Aragońskim i Izabelą Kastylijską. Obraz Francisca Pradilli y Ortiz

Il conquisto di Granata (wł. Podbój Granady) – epos siedemnastowiecznego włoskiego poety Girolama Grazianiego[1][2], opowiadający o zdobyciu przez króla hiszpańskiego Ferdynanda Aragońskiego ostatnich punktów oporu muzułmanów na Półwyspie Iberyjskim w ramach rekonkwisty. Utwór został wydany w Modenie w 1650[1]. Został zadedykowany księciu Franciszkowi d'Este[1]. Poemat składa się z dwudziestu sześciu pieśni[1]. Tragicznym bohaterem dzieła jest muzułmański władca Muhammad XII Abu Abdallah, nazywany Boabdil. Utwór, podobnie jak większość włoskich poematów epickich okresu renesansu i baroku, jest napisany oktawą (wł. ottava rima)[3], czyli strofą ośmiowersową, układaną jedenastozgłoskowcem (wł. endecasillabo)[4] i rymowaną abababcc[5]. Forma ta została wprowadzona do epiki włoskiej[6] w XIV wieku przez Giovanniego Boccaccia w poematach Il filostrato i Teseida[7]. Następnie była wykorzystywana przez licznych poetów, jak Matteo Boiardo, Luigi Pulci, Ludovico Ariosto[7], Torquato Tasso[1] i Lucrezia Marinella. Z Włoch oktawa rozprzestrzeniła się na Hiszpanię i Portugalię[8], gdzie używali jej Alonso de Ercilla y Zúñiga[9] (Araukana)[10] i Luís de Camões[11](Luzjady), a potem na całą Europę.

Io che spiegai con amorosi carmi
Su l'italica cetra egizii errori,
Vo'cantar con la tromba al suon del'armi
Granata vinta, e soggionati i Mori,
Imperversi l'inferno, Africa s' armi,
Trovi Marte, usi Amor vezzi e furori,
Nulla val: tutto cede: ed offre a Cristo
Il magnanimo re l' alto conquisto.

Do poematu Grazianiego nawiązał w utworze Consalvo[12] ze zbioru Canti (Pieśni) najwybitniejszy włoski romantyk, Giacomo Leopardi[13].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Fabio Tarzia: Graziani, Girolamo (wł.). treccani.it. [dostęp 2016-12-23].
  2. Girolamo Graziani (1604–1675) (ang.). Bartleby.com. [dostęp 2016-12-23].
  3. Claudio Ciociola: Ottava rima (wł.). treccani.it. [dostęp 2016-12-23].
  4. Claudio Ciociola: endecasillabo (wł.). treccani.it. [dostęp 2016-12-23].
  5. Ottava rima (ang.). PoetryFoundation.org. [dostęp 2016-12-23].
  6. Poster poems: ottava rima (ang.). theguardian.com/books. [dostęp 2016-12-23].
  7. a b Ottava rima, poetic form (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-12-23].
  8. Wiktor Jarosław Darasz: Mały przewodnik po wierszu polskim. Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, 2003, s. 150. ISBN 83-900829-6-9.
  9. Alonso de Ercilla y Zúñiga, Spanish soldier and poet (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-12-23].
  10. Zofia Zaleska: Półtorej oktawy na dzień. Rozmowa z Czesławem Ratką (pol.). dwutygodnik.com. [dostęp 2016-12-23].
  11. Luís de Camões, Portuguese poet (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-12-23].
  12. Giacomo Leopardi: Consalvo (wł.). digilander.libero.it. [dostęp 2016-12-23].
  13. Giacomo Leopardi: Canti: Poems / A Bilingual Edition (ang.). books.google.pl. [dostęp 2016-12-23].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Il conquisto di Granata" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy